Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił wniosek M. K. (dalej "Skarżący") o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ponieważ Skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. Skarżący, reprezentowany przez ojca W. K., wniósł w terminie zażalenie od powyższego postanowienia.
Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 26 stycznia 2015 r. poprzez podpisanie nadesłanej kserokopii tego zażalenia.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie z dnia 26 stycznia 2015 r., z uwagi na to, że składając w dniu 10 marca 2015 r. w urzędzie pocztowym pismo zawierające podpisaną kopię zażalenia, Skarżący uczynił to 1 dzień po upływie ustawowego terminu.
Odpis postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r. doręczono Skarżącemu w dniu 22 lipca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 100 akt sądowych).
W ustawowym terminie Skarżący pismem z dnia 27 lipca 2015 r. wniósł zażalenie na to postanowienie oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 26 stycznia 2015 r.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Dopiero w dniu 24 lutego 2015 r. Skarżący otrzymał powtórne zawiadomienie (awizo), z treści którego wynikało, że przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia mógł odebrać w terminie do dnia 3 marca 2015 r. W tym dniu Skarżący podjął przedmiotową przesyłkę i będąc przeświadczony o prawidłowości doręczenia pozostawał w przekonaniu, że siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upływał w dniu 10 marca 2015 r. Skarżący stwierdził, że uzupełniając braki formalne zażalenia w dniu 10 marca 2015 r. uczynił to w terminie.
Do wniosku Skarżący dołączył kopię powtórnego zawiadomienia z dnia 24 lutego 2015 r. oraz kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z dnia 10 marca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Skarżący w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie i jednocześnie dopełnił czynności, dla której zakreślony był termin, tj. wniósł podpisaną kopię zażalenia, natomiast nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
Skarżący wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt, że na powtórnym awizo doręczyciel pocztowy zamieścił informację, że termin do odbioru przesyłki upływa w dniu 3 marca 2015 r., dlatego Skarżący pozostawał w przekonaniu, że termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upływa w dniu 10 marca 2015 r.
W ocenie Sądu przedstawiona okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241).
Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy skarżący nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącego, że nie otrzymał pierwszego awiza i został wprowadzony w błąd przez pracowników poczty odnośnie ostatecznej daty, w której można odebrać pismo.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 77 akt sądowych) wynika, że wobec nieobecności adresata, doręczyciel w dniu 16 lutego 2015 r. pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej awizo. Z adnotacji znajdującej się na wskazanym ZPO wynika, że Skarżący odebrał przesyłkę pocztową zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w dniu 3 marca 2015 r.
W treści wniosku o przywrócenie terminu Skarżący wskazał, że w dniu 24 lutego 2015 r. otrzymał powtórne zawiadomienie, na co przedstawił dowód w postaci kopii tego zawiadomienia. Ponadto w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. Poczta Polska – Sekcja odwołań poinformowała, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia była dwukrotnie awizowana przez pocztę w dniu 16 lutego 2015 r. i w dniu 24 lutego 2015 r., o czym doręczyciel poinformował stronę poprzez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej (karta 88 akt sądowych). Zatem twierdzenie Skarżącego w powyższym zakresie uznać należy za gołosłowne.
Jak już wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r. zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń m.in. przez pocztę.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4).
Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej, dołączonego do akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 16 lutego 2015 r., zatem czternastodniowy termin upływał w dniu 2 marca 2015 r. i w tym dniu nastąpił skutek doręczenia, na zasadzie art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. Sąd stanął na stanowisku, że to ustawowy przepis reguluje kwestie doręczenia przesyłki sądowej, a nie data wskazana przez instytucję świadczącą usługi pocztowe.
W ocenie Sądu wezwanie z dnia 6 lutego 2015 r. zostało doręczone Skarżącemu zastępczo w dniu 2 marca 2015 r., a zatem ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upływał w dniu 9 marca 2015 r. Późniejsze odebranie pisma nie wywiera skutku, że zostało ono doręczone w dniu odebrania, gdy wcześniej nastąpił już skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 p.p.s.a.
Przy ocenie winy strony (pełnomocnika) lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12, LEX nr 1138266). Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez Skarżącego. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu, bądź niezaistnieniu jakiegoś faktu.
W ocenie Sądu z uwagi na wyżej wskazaną okoliczność, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym wskazano datę pierwszego awizo tj. datę 16 lutego 2015 r. i przy jednoczesnym braku uprawdopodobnienia przez Skarżącego niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie zasługuje na uwzględnienie podniesiona przez Skarżącego okoliczność.
Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie wezwania było prawidłowe, a okoliczności, na które powołują się Skarżący, nie mogą mieć wpływu na bieg terminów sądowych.
W ocenie Sądu wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 26 stycznia 2015 r.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.