Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał w niniejszej sprawie skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu adwokata W. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010 r. oddalił skargę J. S. i zasądził na rzecz pełnomocnika kwotę 313,54 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy przyznanej z urzędu.
Pełnomocnik z urzędu adwokat W. K. sporządził i wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu oddalającego skargę. Wniósł także o przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1351/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu NSA wskazał, że właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za wykonane zastępstwo prawne jest referendarz sądowy albo wojewódzki sąd administracyjny.
Zgodnie z brzmieniem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości).
Wniosek adwokata ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów postępowania w całości lub części o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Stanowi o tym treść § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Oświadczenie, o którym mowa jest zatem niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Należy przy tym podkreślić, że niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, toteż nie podlega ewentualnemu uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Jego brak wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia; skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej a limine (por. postanowienie SN z 14 października 1998 r., II CKN 687/98, OSNC 1999/3/63; postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, LEX nr 493827; wyrok WSA w Gdańsku z 26 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 373/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, LEX nr 242945; postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GZ 133/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 (Centralna baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista (adwokat) powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę.
Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – złożony w skardze kasacyjnej – takiego oświadczenia nie zawiera.
Mając na względzie powyższe należało orzec jak w sentencji postanowienia.