Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku A. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 listopada 2013 r., odmówił przywrócenia terminu.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 14 listopada 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił
A. G. podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2007 r. do sierpnia 2008 r.
Powyższa decyzja została wysłana na adres pełnomocnika strony.
Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 15 listopada 2013 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 25 listopada 2013 r.
W związku z powyższym organ uznał przedmiotową decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", w dniu 29 listopada 2013 r.
Przesyłka zawierająca ww. decyzję została wydana pełnomocnikowi strony w placówce pocztowej w dniu 2 grudnia 2013 r.
W dniu 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony nadał w urzędzie pocztowym pismo zawierające odwołanie od ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Dyrektor podał, że w związku z doręczeniem przesyłki zawierającej decyzję w dniu 29 listopada 2013 r. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 30 listopada 2013 r. i upłynął w dniu 13 grudnia 2013 r. Tym samym, wniesienie odwołania w dniu 16 grudnia 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.
Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 12 lutego 2014 r.
W dniu 19 lutego 2014 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podano, że strona dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r., w którym organ ten przesądził, iż odwołanie z dnia 16 grudnia 2013 r. zostało złożone po 14-dniowym terminie przewidzianym dla tego środka zaskarżenia. W ocenie pełnomocnika, wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony jest faktem błędnego awizowania przesyłki pocztowej zawierającej decyzję przez Pocztę Polską. Pomimo, że data pierwszego awizowania na zwrotnym potwierdzeniu odbioru została wskazana na dzień 15 listopada 2013 r., to data drugiego awizowania jest wg pełnomocnika sporna. Pełnomocnik podniósł, że nie otrzymał pierwszego awiza, a z drugiego awiza wynikało, iż termin do odbioru przesyłki upływa w dniu 4 grudnia 2013 r. Awizo to zostało pozostawione w urzędzie pocztowym K. podczas odbioru przesyłki w dniu 2 grudnia 2013 r.
Wskazano również, że zgodnie z systemem śledzenia przesyłek Poczty Polskiej ponowne awizo pozostawiono w dniu 27 listopada 2013 r. Strona wskazała, że mając na uwadze daty wskazane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłka nie powinna zostać wydana adresatowi w dniu 2 grudnia 2013 r. w urzędzie pocztowym, bowiem przesyłkę taką przechowuje się jedynie 14 dni i po tym dniu należy ją zwrócić do nadawcy. A zatem, w dniu 2 grudnia 2013 r. przesyłki nie miało prawa być w urzędzie pocztowym. Tym samym, adresat nie wiedział, że termin do odbioru przesyłki upływał w dniu 29 listopada 2013 r., a nie w dniu 4 grudnia 2013 r., jak wynikało z drugiego awiza. W związku z tym pełnomocnik stanął na stanowisku, że strona nie ponosi winy w złożeniu odwołania z naruszeniem terminu.
Opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych pełnomocnik podał, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Dotyczy to przypadków, kiedy strona, dokonując czynności, działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w terminie. Tym samym, w świetle postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r., termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji otworzył się w dniu 12 lutego 2014 r.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 162 Ordynacji podatkowej, wskazując że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest złożenie wniosku w tym przedmiocie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin ten zaczyna biec dokładnie od dnia ustania przeszkody. Za początkową datę biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu uznaje się dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu.
Zdaniem Dyrektora, strona nie dochowała 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem pełnomocnik powziął wiadomość o złożeniu odwołania z przekroczeniem terminu zawitego w dniu 2 stycznia 2014 r. Wskazano, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r., zawierającym stanowisko tego organu do zarzutów odwołania, zawarł informację, iż odwołanie wysłane przez pełnomocnika dnia 16 grudnia 2013 r. zostało złożone 3 dni po terminie.
W uzasadnieniu tego pisma przedstawiono stan faktyczny sprawy związany z awizowaniem i odbiorem spornej przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji wskazał, że z analizy przebiegu doręczania przesyłki wynika, iż przekazanie jej przez pocztę do doręczenia nastąpiło w dniu 15 listopada 2013 r. Pełnomocnik podjął zaskarżoną decyzję z urzędu pocztowego w K. w dniu 2 grudnia 2013 r., czyli 17. dnia po otrzymaniu pierwszego awiza.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że ww. pismo zawierające stanowisko organu pierwszej instancji do zarzutów odwołania informujące o przekroczeniu terminu do złożenia odwołania pełnomocnik odebrał w dniu 2 stycznia 2014 r. A zatem, to w tym dniu pełnomocnik powziął wiadomość o złożeniu odwołania po ustawowym terminie.
W świetle powyższego organ uznał, że skoro w dniu 2 stycznia 2014 r. strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu, to przyczyna uchybienia terminowi, o której mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, ustała w dniu 9 stycznia 2014 r. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nadany w placówce pocztowej w dniu 19 lutego 2014 r. został zatem złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze na powyższe postanowienie A. G., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów art. 161 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po upływie 7-dniowego terminu od dnia dowiedzenia się o uchybieniu terminu, który organ administracji liczy od dnia 2 stycznia 2014 r., tj. od dnia doręczenia stronie skarżącej stanowiska do odwołania, podczas gdy w rzeczywistości termin ten otworzył się z dniem doręczenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co w sprawie skutkowało odmową przywrócenia terminu i pozbawieniem strony skarżącej prawa do rozpatrzenia dwa razy sprawy podatkowej.
W uzasadnieniu podniesiono, że ostateczne stwierdzenie uchybienia terminowi można stwierdzić dopiero na podstawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r. W postanowieniu tym przesądzono bowiem, na podstawie zwrotnego poświadczenia odbioru korespondencji, kiedy faktycznie doręczono korespondencję pełnomocnikowi (nastąpiło pierwsze awizowanie), tym bardziej, że organ pierwszej instancji nie miał pełnej wiedzy w tym zakresie, bowiem opierał się na - jak się później okazało - nieprawidłowym wydruku ze strony internetowej. Jednocześnie w trakcie wyjaśniania prawidłowości doręczenia po dniu 2 stycznia 2014 r., a przed 9 stycznia 2014 r., pełnomocnik skarżącego uzyskał informację od pracowników Poczty Polskiej S.A., że system informatyczny często zawiera błędy i nie ma możliwości weryfikacji prawidłowości doręczenia korespondencji na jego podstawie. Zdaniem pełnomocnika, tak było też w niniejszej sprawie, albowiem w systemie informatycznym podano chociażby błędne daty drugiego awizowania przesyłki.
Tym samym, po informacji uzyskanej od pracowników Poczty Polskiej S.A., można było skontrolować fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania dopiero w dniu otrzymania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:
- 1. uchybienie terminowi,
- 2. złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
- 3. uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi,
- 4. dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się do zaistnienia drugiej przesłanki, a mianowicie złożenia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W ocenie organu administracji, przyczyna ta ustała w dniu 2 stycznia 2014 r., albowiem w tym dniu pełnomocnikowi skarżącego zostało doręczone pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 20 grudnia 2013 r., w którym informuje on Dyrektora Izby Skarbowej, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało złożone 3 dni po terminie.
Natomiast zdaniem strony skarżącej, przyczyna ta ustała dopiero w dniu 12 lutego 2014 r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1475/08, LEX nr 510702).
Wskazuje się również, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 373/08, POP 2009/4/349-352).
W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego - a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej - nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/10, LEX nr 1265893).
Przenosząc powyższe uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podziela stanowisko organu administracji, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 listopada 2013 r. ustała w dniu 2 stycznia 2014 r.
W tym bowiem dniu pełnomocnikowi skarżącego zostało doręczone pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 grudnia 2013 r. zawierające stanowisko tego organu odnośnie do złożonego przez stronę odwołania. W piśmie tym, na stronie pierwszej, wskazano, że odwołanie wysłane przez pełnomocnika w dniu 16 grudnia 2013 r. zostało złożone 3 dni po terminie. Przedstawiając analizę przebiegu doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z dnia 14 listopada 2013 r. organ wskazał, że przekazanie przesyłki przez pocztę do doręczenia nastąpiło w dniu 15 listopada 2013 r., natomiast pełnomocnik strony podjął przesyłkę z urzędu pocztowego w K. w dniu 2 grudnia 2013 r., czyli 17. dnia po otrzymaniu pierwszego awiza (k. 2 akt administracyjnych).
W tym miejscu należy wskazać, że dniem tzw. doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej (art. 150 § 2 zd. 2 Ordynacji podatkowej), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, nota bene z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 329/11, LEX nr 990524).
Z akt sprawy wynika bezspornie, że pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 grudnia 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 stycznia 2014 r. (k. 24 akt administracyjnych). A zatem, już w tym dniu pełnomocnik skarżącego posiadał wiedzę, że wysłane przez niego w dniu 16 grudnia 2013 r. odwołanie mogło zostać złożone z uchybieniem terminu.
Jak już zasygnalizowano w początkowej części niniejszych rozważań, przewidziany w art. 162 Ordynacji podatkowej warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania.
Z kolei w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania, powinna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1415/11, LEX nr 1269927).
W rozpoznawanej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie podjął skutecznych kroków w celu zabezpieczenia interesów swojego klienta przed ewentualnymi skutkami naruszenia terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik sam wskazuje, że w trakcie wyjaśniania wątpliwości doręczenia po dniu 2 stycznia 2014 r. a przed 9 stycznia 2014 r. uzyskał informację od pracowników Poczty Polskiej, iż system informatyczny często zawiera błędy i nie ma możliwości weryfikacji prawidłowości doręczenia korespondencji na jego podstawie.
Zdaniem Sądu, w takich okolicznościach ostrożność procesowa nakazywałaby, aby w przypadku powzięcia ww. wątpliwości co do faktycznej daty awizowania przesyłki zawierającej decyzję złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przed dniem 9 stycznia 2014 r. lub chociażby próbować wyjaśnić tę wątpliwość w organie podatkowym.
Należy również podkreślić, że data pierwszego awizowania przesyłki (15 listopada 2013 r.) wskazana na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru (k. 259 tomu 1 akt administracyjnych) jest zgodna z danymi widniejącymi w systemie internetowym śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. (k. 9 tomu 2 akt administracyjnych).
Tym samym, zasadnie organ odwoławczy skonstatował, że w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego ww. pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 grudnia 2013 r., tj. w dniu 2 stycznia 2014 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi, a zatem siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 9 stycznia 2014 r.
Składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero w dniu 19 lutego 2014 r. strona skarżąca uczyniła to z ponad miesięcznym przekroczeniem terminu do dokonania tej czynności, co uprawniało organ podatkowy do wydania postanowienia w trybie art. 162 § 1 i 2 w zw. z art. 163 Ordynacji podatkowej.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]