Uzasadnienie
Decyzją z dnia 05.03.2003r. Izba Skarbowa w Gdańsku odmówiła K.W. uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznych z dnia 28.04.1999r.:
- - Nr [...] którą uchylono decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 24.12.1999r. Nr [...] i określono wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w wysokości 26.737,50 zł oraz zaległość w tym podatku w kwocie 26.561,10 zł,
- - Nr [...] którą uchylono decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej wz dnia 24.12.1998r. Nr [...] i określono wysokość odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w kwocie 22.182,59 zł.
Od decyzji Izby Skarbowej z dnia 05.03.2003r. K.W. złożył odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego Izba Skarbowa decyzją z dnia 20.05.2003r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji Izba Skarbowa podała, że K. W. pismami z dnia 06 sierpnia 2002 r. złożył dwa wnioski o wznowienie postępowania podatkowego w sprawach określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. i wysokości odsetek -zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia 28 kwietnia 1999r. Jako podstawę prawną wznowienia wskazał na przepisy art. 240 § l pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137 póz. 926 z późn. zm./. Do wniosku dołączył:
- 1. oświadczenie świadka A. W. z dnia 14.04.1999 r., która potwierdza w nim fakt przywozu w 1996 r. z giełdy części do samochodów i przyczep i ich zamontowanie w pojazdach wykorzystywanych w działalności,
- 2. opinię biegłego nr 115/B/99 z dnia 4.05.1999 r. w sprawie części zamiennych do pojazdów samochodowych, w której stwierdza, że wyszczególnione przez stronę części w pojazdach znajdują się, ale ze względu na upływ czasowy i eksploatowanie pojazdów nie można stwierdzić kiedy były wymienione, ani też nie można wymiany wykluczyć. Dowody powyższe zdaniem strony, istniały w dniu wydania decyzji ostatecznych ale nie były znane organowi który je wydał.
Postanowieniem z dnia 6 września 2002r. organ podatkowy po rozpatrzeniu pod kątem fbrmalno-prawnym wniosków pełnomocnika strony - wznowił postępowanie w sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy Izba Skarbowa na podstawie przepisów art. 245 § l pkt l cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, decyzją z dnia 04.10.2002 r. odmówiła uchylenia w całości swoich decyzji ostatecznych z dnia 28.04.1999 r.
Strona pismem z dnia 14.10.2002 r. wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Finansów.
Minister Finansów decyzją z dnia 28.01.2003 r. w oparciu o przepisy art. 233 § l pkt 2 lit.b w/w ustawy Ordynacja podatkowa, uchylił decyzję Izby z dnia 4.10.2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z tej przyczyny, iż przed wydaniem decyzji nie wyznaczono strome trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego czym naruszono dyspozycję art. 200 § l w/w Ordynacji podatkowej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Izba Skarbowa - pismem z dnia 13.02.2003 r. na podstawie przepisów art. 200 § l w związku z art. 123 § l powoływanej ustawy Ordynacja podatkowa /w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2003r./ zawiadomiła stronę o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia. Strona w wyznaczonym terminie nie zgłosiła się w Izbie Skarbowej. Jednakże w dniu 25.02.2003r. wpłynęło za / pośrednictwem poczty pismo strony z dnia 20.02.2003 r., w którym zgłasza uwagi w sprawie zebranego materiału dowodowego wskazując, iż przed wydaniem decyzji ostatecznych z dnia 28.04.1999 r. Izba Skarbowa nie wyznaczyła stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przez co naruszone zostały przepisy art. 200 Ordynacji podatkowej.
Po ponownie przeprowadzonej analizie akt przedmiotowej sprawy Izba Skarbowa w Gdańsku decyzją z dnia 05.03.2003 r. odmówiła uchylenia w całości decyzji ostatecznych organu z dnia 28.04.1999 r., z uwagi na fakt, iż nie przedstawiono nowych dowodów istotnych dla sprawy, które potwierdzałyby fakt poniesienia wydatków na zakup części zamiennych do środków trwałych /pojazdów samochodowych/.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, strona pismem z dnia 17.03.2003r. złożyła do Izby Skarbowej odwołanie (błędnie skierowane do Ministra Finansów), w którym wniosła o jej uchylenie w całości. Kwestionowanej decyzji zarzucono:
- • naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy,
- • naruszenie prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem strony, sporna decyzja narusza przepis art. 245 § l pkt. l w/w ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z przepisu art. 240 § l pkt. 5 tej ustawy - tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi który wydał decyzje, w szczególności:
- 1. oświadczenie świadka A. W. z dnia 14.04.1999 r.,
- 2. opinia biegłego sądowego w zakresie techniki samochodowej i ruchu drogowego nr 115/B/99zdma4.05.1999r.
Ponadto w odwołaniu wskazano, że Izba Skarbowa prowadząc postępowanie naruszyła zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym - art. 122 Ordynacji podatkowej i zasadę zupełności postępowania dowodowego art. 187 § l Ordynacji podatkowej, ponieważ nie rozpatrzyła w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie oceniła prawidłowo dokumentów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania. Naruszono tym również zasadę przekonywania wynikającą z art. 124 Ordynacji podatkowej, przez co uzasadnienie spornej decyzji nie odpowiada wymaganiom stawianym w art. 210 § 4 tej ustawy.
Zdaniem strony, przy wydaniu decyzji ostatecznych z dnia 28.04.1999 r. naruszono również zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, gdyż przed ich wydaniem Izba Skarbowa nie wyznaczyła stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przez co naruszone zostały przepisy art. 200 Ordynacji podatkowej.
Rozpatrując sprawę Izba Skarbowa podniosła, iż istota sporu w niniejszej spawie sprowadza się do oceny czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście w sprawie wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla jej rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 240 § l pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137 póz. 926 z późn. zm./ - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowania. Jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzje. Wniosek strony nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że zaistniała sytuacja o której mowa w art. 240 § l pkt 5 w/w ustawy.
Złożone wnioski dowodowe strony nie zawierają żadnych nowych istotnych dla sprawy okoliczności, ani też nie stanowią nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie znanych organowi który ją wydał.
Pomijając fakt, iż dołączona do wniosku jako dowód - opinia biegłego z dnia 04.05.1999r. nie może stanowić podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o w/w przepis, ponieważ dowód ten nie istniał w momencie wydawania decyzji ostatecznych (decyzje ostateczne wydane zostały dnia 28.04.1999r. natomiast opinia biegłego datowana jest na 04.05.1999 r.). Nie może stanowić również nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy zawarte w w/w opinii potwierdzenie faktu, że wyszczególnione przez stronę części znajdują się w pojazdach.
Nie stanowi również nowego dowodu oświadczenie A.W. z dnia 14.04.1999 r., które potwierdza fakt przywozu w 1996 r. z giełdy części do samochodów i przyczep i ich zamontowanie w pojazdach.
Wskazane w załączonych dowodach okoliczności faktyczne nie mogą być uznane jako istotne i nowe dla sprawy. Przez nową okoliczność, istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Przy czym, oceny takiej nie sposób uczynić w oderwaniu od materiału dowodowego, który legł u podstaw ustaleń faktycznych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Istotą sporu w tych sprawach była ocena zasadności nie uznania przez organy skarbowe za koszty uzyskania przychodu wydatków dotyczących zakupu części zamiennych do środków trwałych. Z dokonanych w tym zakresie merytorycznych ustaleń, których zasadność potwierdził NSA w wyroku z dnia 27.02.2000r. Sygn. akt I SA/Gd 1121/99 - wynika, że zaksięgowane przez stronę dowody nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej i były nierzetelne.
Dołączone do wniosku o wznowienie postępowania dowody, nie mogą przyczynić się do innego rozstrzygnięcie sprawy. Strona nie udowodniła na ich podstawie, że poniosła koszty z tytułu zakupu części zamiennych do pojazdów. Nie mogą zatem mieć znaczenia w zakresie oceny i kwalifikacji kosztów pod kątem art. 22 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, póz. 416 z późn. zm.) Nie stanowią także dowodów na podstawie których istniałaby możliwość zweryfikowania kosztów uzyskania przychodów. Nie dowodzą również faktu rzetelności posiadanych przez stronę dowodów.
Samo wskazanie na okoliczności przywozu bądź zamontowania części zamiennych, bez możliwości weryfikacji poniesionych z tego tytułu kosztów, nie daje organom podatkowym podstaw do działania i uchylenia w trybie nadzwyczajnym przedmiotowych decyzji ostatecznych. W pełni uzasadnione było zatem, nie uznanie przedstawionych przez stronę dowodów i okoliczności faktycznych, jako istotnych i nowych w sprawie.
Rozpatrując sprawę w świetle wskazanych przez podatnika naruszeń dotyczących postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122, art. 187 § l, art. 124, art. 210 § 4 w/w ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdza się co następuje.
Fakt, że organ podatkowy nie uznał dowodów dostarczonych przez stronę jako nowych i istotnych - nie oznacza, że nie dokonał ich analizy. Ocena dokonana przez organ I instancji znajduje bowiem oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Odmienność oceny tego samego stanu faktycznego niż reprezentowana przez stronę nie oznacza, że można zarzucić jej cechy dowolności.
Nie sposób bowiem w okolicznościach analizowanej sprawy przyjąć jako udowodnione, że podatnik poniósł koszty z tytułu zamontowania części zamiennych do środków trwałych. Faktu tego nie potwierdzono dołączając do sprawy w/w dowody.
Kwestionowana decyzja zawiera w tym zakresie rzeczowe uzasadnienie, zgodne z.normami prawnymi wynikającymi z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, co również oznacza, że rozstrzygnięcia w tym zakresie nie można uznać za dowolne.
Argument dotyczący nie zapewnienia stronie przy wydawaniu decyzji ostatecznych czynnego udziału nie mógł również stanowić skutecznej przesłanki do zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznych. Przepisy art. 242 § l i 2 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa stanowią wprost, iż wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Podanie wniesione po upływie terminu określonego w par. l nie podlega rozpatrzeniu. Przedmiotowe decyzje z dnia 28.04.1999 r. doręczono stronie w dniu 4 maja 1999 r., a zatem zgodnie z wyżej cytowanymi uregulowaniami termin wznowienia postępowania z powodu jaki zgłasza obecnie strona w, piśmie z dnia 20.02.2003 r. upłynął z dniem 4 czerwca 1999r.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W.wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia 20.05.2003 r.
W uzasadnieniu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 245 § l pkt l Ordynacji podatkowej, gdyż w jego ocenie w sprawach zakończonych wydaniem decyzji z dnia 28.04.1999 r. wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z przepisu art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody, w szczególności: oświadczenie świadka A. W. z dnia 14.04.1999r., opinia biegłego sądowego w zakresie techniki samochodowej i ruchu drogowego nr 5/B/99 z dnia 04.05.1999 roku. Ponadto Izba naruszyła zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz służącą j ej realizacji zasadę zupełności postępowania dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), a także wynikającą z art. 124 Ordynacji podatkowej zasadę przekonywania.
Skarżący podał, iż z uwagi na nie rozpatrzenie przez Izbę w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego wymaganiom stawianym przez art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Nie wyznaczono strome również trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, przez co naruszony został art. 200 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o jej oddalenie.
Zgodnie z art. 97 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) w związku z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych.
Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246 Ordynacji podatkowej), a także o stwierdzenie nieważności (art. 247-252 Ordynacji podatkowej) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej.
W drodze wyjątku może także dojść do uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 253-257 Ordynacji podatkowej).
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Art. 240 § l pkt 5 tej ustawy pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
- - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
- - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.
Wznowienie postępowania jest zaś instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. - II SA 1241/98, LEX nr 41894).
W świetle powyższego Sąd w pełni podziela prawidłowość rozstrzygnięcia Izby Skarbowej dokonanej w zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie oświadczenie świadka Alicji W. z dnia 14 kwietnia 1999 r., oraz opinia biegłego sądowego w zakresie techniki samochodowej i ruchu drogowego z dnia 04.05.1999 r., dołączone przez stronę do wniosków o wznowienie postępowania w przedmiotowych sprawach nie dowodzą okoliczności / faktycznych, które mogłyby być uznane jako istotne i nowe dla sprawy w rozumieniu przywołanego wyżej art. 240 § l pkt 5.
Po pierwsze zasadnie Izba podała, że zarówno nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polega na tym, że nikt dotychczas (ani organ podatkowy, ani strona) nie zgłosił ich ani nie ujawnił. Nie może uzasadniać zatem wznowienia postępowania powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego też stwierdzić należy, że opinia biegłego z dnia 4.05.1999 r. powstała już po wydaniu ostatecznych decyzji, tj. decyzji Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 1999 r. Wobec czego, chociażby z tej przyczyny opinia ta nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania, bez względu na to jakiej okoliczności miałaby ona dowodzić.
Nadto z uwagi, iż istotą sporu w sprawach, co do których strona wnioskowała o wznowienie postępowania było nie uznanie przez organy skarbowe za koszty uzyskania przychodu wydatków dotyczących zakupu części zamiennych do środków trwałych podkreślić należy, iż wskazane przez Karola W.okoliczności faktyczne, wynikające z powyższych dowodów nie mogłyby mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie.
Wymaga podkreślenia, że oceny nowego dowodu w kontekście wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, dokonuje się oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Wobec czego podnieść należy, że podstawą nie uznania spornych kosztów było ustalenie przez Izbę.Skarbową, iż zaksięgowane przez stronę dowody nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej i były nierzetelne. W ocenie Sądu, aby zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, z dowodów wskazanych przez stronę musiałoby wynikać, że strona poniosła koszty na zakup części zamiennych do pojazdów, wydatki te mogłyby być zakwalifikowane jako koszt uzyskania przychodu w, rozumieniu art. 22 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nadto dowody te musiałyby być rzetelne i rzeczywiście odzwierciedlać przebieg operacji gospodarczej. Zdaniem Sądu oświadczenie A. W.z dnia 14.04.1999 r. nie dowodzi tych wszystkich okoliczności, samo zaś wskazanie na przywóz i zamontowanie tych części do samochodów, nie jest wystarczające do wznowienia postępowania w przedmiotowych sprawach.
W świetle powyższych rozważań, za chybione uznać należy zarzuty skarżącego w kwestii naruszenia przez organ podatkowy art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Izba rozpatrzyła bowiem w sposób wyczerpujący materiał dowodowy sprawy dotyczącej wznowienia postępowania, a w szczególności prawidłowo oceniła dołączone do wniosku o wznowienie postępowania dowody, mające w ocenie skarżącego być podstawą do ponownego rozpoznania sprawy. Argumenty swe w sposób jasny i zrozumiały zawarła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czym zastosowała się do wynikającej z art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania, jak i wymagań dotyczących uzasadnienia decyzji zawartych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Ponadto zgodnie z art. 242 § l i 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W świetle zatem tej regulacji Izba Skarbowa słusznie podniosła, że wobec przekroczenia powyższego terminu, nieuzasadnionym jest wznowienie postępowania jedynie na tej podstawie.
Mając powyższe na uwadze. Sąd stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów mających merytoryczne zastosowanie przy badaniu sprawy dotyczącej wznowienia postępowania.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.