Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 listopada 2011 r. oddalił skargę E. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Skarżący wnioskiem z dnia 28 listopada 2011 r. zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 listopada 2011 r. Wniósł także o przesłanie formularza PPF celem ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 16 grudnia 2011 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Pomorska Izba Adwokacka w G. w piśmie z dnia 2 lutego 2012 r. poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego został wyznaczony adwokat P. Z., który w dniu 20 marca 2012 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 22 listopada 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik podniósł, że skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej; adwokat informację o tym, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu powziął w dniu 20 lutego 2012 r., a zatem w terminie uniemożliwiającym mu sporządzenie skargi kasacyjnej. Powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w postanowieniu z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OZ 666/11, który przyjął, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Okoliczności, wskazujące na brak winy, należy – w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. – uprawdopodobnić. Jak wynika z art. 87 § 4 p.p.s.a., razem z wnioskiem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie.
Należy zaznaczyć, że w sprawie rozpoznawanej czynnością tą jest wniesienie skargi kasacyjnej, dla której ustawodawca zakreślił w art. 177 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin. Nadto, dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski, a zatem strona nie może skutecznie wnieść środka zaskarżenia, sporządzając go samodzielnie. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie, zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie zakończone.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, w świetle którego w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony. Jednocześnie przepisu art. 87 § 4 p.p.s.a. nie należy stosować literalnie, gdyż doprowadziłoby to do sytuacji, w której pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie siedem dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie.
Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2010 r., II FZ 409/10 i z dnia 14 września 2011 r., I OZ 666/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wobec tego – mając na uwadze treść art. 177 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – należało uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu.
W niniejszej sprawie E. K. uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, jednak nastąpiło to bez jego winy; skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, w wyniku czego został dla niego ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Pełnomocnik skarżącego dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 20 lutego 2012 r., zatem wskazany powyżej trzydziestodniowy termin upłynął w dniu 21 marca 2012 r., a tym samym wniesiony wraz ze skargą kasacyjną w dniu 20 marca 2012 r. (data stempla pocztowego) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tejże skargi, złożony został w terminie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.