Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 września 2016 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPF w dniu 17 października 2016 r., skarżący W. P. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 100 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona.
W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, małżonkowie są właścicielami (na prawach wspólności majątkowej) domu, którego wartość oszacował na kwotę około 500.000 zł oraz budynku gospodarczego o wartości około 900.000 zł, z obu nieruchomości prowadzona jest egzekucja. Źródłem dochodów małżonków są jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 1.360,69 zł netto, najem i dzierżawa budynku gospodarczego w wysokości 4.065,04 zł netto oraz emerytura małżonki w kwocie 1.011,91 zł netto. Przy czym do dyspozycji małżonków pozostają wyłącznie środki w wysokości 2.372,60 zł, gdyż dochody z najmu i dzierżawy w całości podlegają zajęciu egzekucyjnemu. Koszty utrzymania małżonków wynoszą 2.572 zł, z czego 1.672 zł stanowią wydatki związane z eksploatacją domu.
Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Z danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżący od 3 listopada 1990 r. prowadzi działalność pod nazwą "A" i na dzień złożenia wniosku jest aktywnym przedsiębiorcą.
W związku z powyższym referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 28 listopada 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni: a/ odpisów imiennych informacji o wysokości wszystkich dochodów uzyskanych przez małżonków w 2015 roku oraz odpisów wszystkich zeznań podatkowych małżonków za 2015 rok (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych przez małżonków w roku 2015; b/ oświadczenia w przedmiocie prowadzonej przez wnioskodawcę lub jego małżonkę, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami, jakiejkolwiek działalności gospodarczej; c/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich czterech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę lub jego małżonkę działalności gospodarczej oraz – w przypadku gdy wnioskodawca jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 lub VAT-7K, odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; d/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub małżonkę wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e/ kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość wynagrodzenia wnioskodawcy (zaświadczenie od pracodawcy) oraz świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez jego żonę (decyzja ZUS); f/ kopii dokumentów potwierdzających wysokość dochodu z tytułu wynajmu budynku gospodarczego; g/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wszystkie wpłaty, wypłaty) i salda (stany) tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku, gdy w okresie ostatnich sześciu miesięcy posiadane przez wnioskodawcę rachunki bankowe zostały zlikwidowane należy przedłożyć dokumenty potwierdzające ich zamknięcie; h/ dokumentów potwierdzających aktualne (to jest na dzień złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF) zadłużenie wnioskodawcy lub jego małżonki wobec Skarbu Państwa, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; i/ dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez małżonków miesięcznych kosztów utrzymania budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego (kopie rachunków potwierdzających dokonywanie opłat związanych z nieruchomościami, opłat za energię elektryczną, ogrzewanie, gaz, wodę, telefon, internet, inne).
Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy.
Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 21 grudnia 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy.
W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.