Uzasadnienie
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 100 zł Z. P. (dalej: skarżący) wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W piśmie z dnia 2 października 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączony został druk PPF.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie była dwukrotnie awizowana z powodu nieobecności adresata – po raz pierwszy w dniu 13 października 2015 r. i po raz drugi w dniu 21 października 2015 r., następnie zaś zwrócona została nadawcy jako niepodjęta w terminie.
Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wskazał on, iż doręczenie wezwania do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło z dniem 27 października 2015 r., a co za tym idzie, zakreślony termin upłynął z dniem 3 listopada 2015 r.
W piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zaznaczył, że podtrzymuje wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. (prawomocnym od dnia 11 marca 2016 r.) przywrócono skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. - w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wskazać następnie należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżący skutecznie wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2015 r. Przywrócony został mu bowiem uchybiony termin do wniesienia tego sprzeciwu.
Z uwagi na powyższe, zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2015 r. utraciło moc zaś sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd.
Badając zatem ponownie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wyrażony w piśmie z dnia 25 września 2015 r. stwierdzić w pierwszej kolejności należy, iż wniosek ten, jako kwalifikowane pismo procesowe, winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Stosowny druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia.
Należy podkreślić, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt O OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). W konsekwencji nie złożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W rozpatrywanej sprawie w piśmie z dnia 2 października 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączony został druk PPF.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie była dwukrotnie awizowana z powodu nieobecności adresata – po raz pierwszy w dniu 13 października 2015 r. i po raz drugi w dniu 21 października 2015 r., następnie zaś zwrócona została nadawcy jako niepodjęta w terminie. Wezwanie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF zostało w związku z tym doręczone skarżącemu w sposób zastępczy w dniu 27 października 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 73 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia), przewidziana w art. 73 § 3 P.p.s.a.
W konsekwencji należało zatem przyjąć, iż termin zakreślony wezwaniem referendarza sądowego upłynął skarżącemu bezskutecznie z dniem 3 listopada 2015 r. Skarżący nie złożył jednak wymaganego formularza PPF, co uniemożliwia nadanie jego wnioskowi o prawo pomocy dalszego biegu. Skarżący nie uczynił bowiem zadość wymogowi z art. 252 § 2 P.p.s.a., co skutkować musi zastosowaniem rygoru z art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Z wyżej wymienionych względów, działając na podstawie art. 257 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.