Uzasadnienie
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego motywach zaakcentował, że jest osobą schorowaną i długotrwale bezrobotną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wraz z matką tworzy wspólne gospodarstwo domowe. W rubrykach dotyczących posiadanego majątku skarżący odnotował, że wraz z matką są "dzierżycielami komunalnymi majątku". Jedynym źródłem dochodu w tym gospodarstwie jest świadczenie emerytalne matki skarżącego w kwocie 730,00 zł netto.
Pismem doręczonym adresatowi w dniu 20 lutego 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń. W tych ramach pouczono wnioskodawcę, że brak odpowiedzi na wezwanie w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Jednocześnie wezwano do wskazania w terminie 7 dni, czy skarżący ubiega się o ustanowienie radcy prawnego, czy adwokata. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, iż zarówno doradca podatkowy, jak i rzecznik patentowy nie mogą być pełnomocnikami w tej sprawie. Brak odpowiedzi na tą część wezwania miał skutkować uznaniem, że skarżący ubiega się o ustanowienie radcy prawnego.
Wezwanie pozostało bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (taki zakres wniosku jest m.in. konsekwencją rygoru przyjętego w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2018 r.) uzależnione jest od wykazania, że wnioskujący nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym słowo "wykaże", użyte w treści tego przepisu oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).
Referendarz sądowy, korzystając z uprawnienia płynącego z art. 255 P.p.s.a., zmierzał w tej sprawie do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje, wszak dane zawarte w druku PPF były niewystarczające do rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Obszerne wezwanie z dnia 13 lutego 2018 r. pozostało ostatecznie bez odpowiedzi, a zatem termin do uzupełnienia wniosku upłynął bezskutecznie w dniu 27 lutego 2018 r.
W konsekwencji należy przyjąć, że wniosek skarżącego jest obarczony mankamentami dowodowymi, które nie pozwoliły przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tytułem wyjaśnienia trzeba odnotować, że próbowano ustalić w tej sprawie jaki jest rzeczywisty dochód gospodarstwa domowego wnioskującego. Referendarz próbował tym samym zweryfikować oświadczenie skarżącego o tym, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego jego matki. Co więcej, odpowiadając na wezwanie referendarza, skarżący miał możliwość wykazania nie tylko dochodów jego gospodarstwa domowego, ale posiadał również sposobność by udokumentować wszelkie jego obciążenia.
Wszystkie podniesione wyżej okoliczności są kluczowe dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, wszak do poznania rzeczywistej zdolności płatniczej skarżącego konieczna byłaby rekonstrukcja jego budżetu domowego, a więc zestawienie wpływów, kosztów i posiadanych zasobów. Dopiero wówczas można byłoby stwierdzić, jakimi środkami skarżący dysponuje i ocenić, czy pozwalają one na poniesienie kosztów postępowania. W braku tych ustaleń nie jest natomiast możliwe uznanie, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Co więcej, ustalenia te są konieczne jeszcze z jednego powodu, albowiem wpis sądowy od skargi został w tym przypadku ustalony na najniższym poziomie, jaki przewiduje procedura przed sądem administracyjnym.
Niewykonanie wezwania nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez wyjaśnienia wiele wątpliwości, które zrodziły się w toku analizy wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157).
Mając na uwadze całość poczynionych wyżej uwag, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.