Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej także: Kolegium) działając na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 856), art. 1 i art. 6c ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (t.j. D.z U. Nr 136 z 2006 r., poz. 969), art. 1a ust. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. Nr 95 z 2010 r. poz. 613) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 z 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia Pani G. Ł. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że organ I instancji ustalił Stronie wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r., obejmujący podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego z garażem oraz budynku i gruntów zakwalifikowanych do kategorii "pozostałe" i podatek rolny od gruntów ornych i pastwisk.
W odwołaniu od tej decyzji Strona wskazała, iż ponawia wszystkie odwołania dotyczące swojej nieruchomości. Podniosła, iż decyzja jest niezgodna z prawem i ze stanem faktycznym, gdyż działki nr [...] i [...] są terenami rolnymi, nie przekształconymi na tereny budowlane, a Strona nie posiada tak wielkiego terenu budowlanego jak ujęto to w decyzji. Także budynek mieszkalny jest usytuowany na innej parceli (nr [...]). Zarzuciła Wójtowi Gminy H. zatracanie przez lata terenów należących do Strony, pominięcie współwłasności drogi przejętej bezprawnie przez Gminę, opisała spór z Gminą H. i utrudnienia w dojeździe do posesji z powodu zalewania drogi dojazdowej. Stwierdziła, że jej zdaniem organy samorządowe mają obowiązek z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oraz naprawić wyrządzone szkody.
W piśmie z dnia 18 marca 2013 r., zawierającym ustosunkowanie się do zarzutów odwoławczych, organ I instancji wskazał, iż przedmiotem opodatkowania są grunty działki nr [...], której właścicielem jest Pani G. Ł., zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. Powierzchnia przedmiotów opodatkowania zgodna jest także z wykazem nieruchomości złożonym przez właścicielkę w dniu 4 stycznia 2000 r.
Rozważania własne organ odwoławczy rozpoczął od stwierdzenia, że analiza treści odwołania oraz dołączonych załączników wskazuje, że strona kwestionuje wymiar podatku dokonanego zaskarżoną decyzją, ale także domaga się rozstrzygnięcia na swoją korzyść sporu z Gminą H., powstałego na tle nieruchomości.
W tym stanie rzeczy konieczne stało się wyraźne zakreślenie przedmiotu niniejszego postępowania, którym jest wyłącznie odwołanie od konkretnej decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...] r. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. Postępowanie podatkowe drugoinstancyjne ma granice zakreślone treścią zaskarżonej decyzji, a poza nim pozostają spory dotyczące roszczeń o zwrot nieruchomości i odszkodowań za zagarnięcie czy zalanie terenu.
Dalej Kolegium stwierdziło, że istnieją podstawy prawne do dokonania wymiaru zobowiązania w sposób wyrażony zaskarżoną decyzją.
Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia prawidłowego podatku lokalnego w stosunku do gruntu o powierzchni 7730 m 2, a w szczególności o powierzchni 1994 m 2, do którego opodatkowania organ zastosował przepisy o podatku od nieruchomości, a zdaniem Strony należało go opodatkować jako grunt rolny.
Wskazując podstawę prawną ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego organ podał, że zgodnie z art. 6c ust 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. Nr 136 z 2006 r., poz. 969) "osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2.
Z powyższego wynika, że w jednym nakazie płatniczym dokonany jest wymiar różnych podatków lokalnych (w niniejszej sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego).
Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym "opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza".
Z kolei w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. Nr 95 z 2010 r., poz. 613, dalej także: u.p.o.l.) a contrario, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, które nie stanowią użytków rolnych, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych lub lasów, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z tym, że w myśl art. 1a ust. 3 w/w ustawy przez użyte w ustawie określenia: m.in. użytki rolne, lasy, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Zatem zarówno ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a ust. 3, jak i ustawa o podatku rolnym w art. 1 odsyłają do klasyfikacji gruntów dokonanej w ewidencji gruntów i budynków, jako podstawy do wyboru właściwego podatku do opodatkowania.
Z tymi przepisami koreluje treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 193 z 2010 r., poz. 1287), zgodnie z którym wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie natomiast z art. 194 Ordynacji podatkowej, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone.
Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że z treści zaskarżonej decyzji podatkowej wynika, iż przedmiotem opodatkowania były zabudowania (nie objęte zarzutami odwoławczymi) oraz grunt o łącznej powierzchni 7730m2, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], na którą składają się tereny zabudowy mieszkaniowej oraz grunty użytków rolnych i grunty zadrzewione i zakrzewione. Jako ich właściciel figuruje Pani G. P. (obecnie Ł.).
Według ewidencji gruntów i budynków Strona jest wyłącznym właścicielem działki nr [...] o łącznej powierzchni 7730 m 2, obejmującej: grunty budowlane o symbolu B o powierzchni 1994m2 oraz grunty rolne o powierzchni 0,3827 hektara, 0,0673 hektara i 0,1236 hektara.
Mapa ewidencyjna wskazuje, iż zabudowania znajdują się na działce nr [...]. Taką powierzchnię gruntu wskazuje także akt notarialny z dnia 4 listopada 1999 r. nabycia przez Stronę nieruchomości od rodziców - państwa P.. Stąd Państwo M. i B. P. obecnie już nie są stronami postępowania podatkowego w zakresie opodatkowania gruntów działki nr [...], a – jak podkreśliło Kolegium - tylko ta działka objęta jest zaskarżoną decyzją podatkową i niniejszym postępowaniem odwoławczym.
Grunt o wskazanej powierzchni figuruje też w wykazie nieruchomości złożonym przez Stronę w dniu 4 stycznia 2000 r.
W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę liczne zarzuty zawarte w odwołaniu, oświadczenie zawarte w nagłówku odwołania o "ponowieniu wszystkich dotychczasowych odwołań" oraz dokumentację historyczną przedłożoną do akt sprawy, należy wskazać, iż dotychczas Strona kwestionowała już wymiar podatku od wskazanych przedmiotów, ostatnio w 2009 r. Wówczas w sprawie przedstawiono liczne kopie dokumentów będących w posiadaniu Strony, a Kolegium dokonało na ich podstawie analizy historycznej przebiegu zmian stanu prawnego w zakresie podmiotów i ustaliło, że potwierdzają one stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków (co zawarto w decyzji Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r.).
Nowym dokumentem wydanym po tej dacie, zawartym w aktach sprawy, jest kopia zaświadczenia wydanego przez Starostę [...] z dnia 24 lutego 2010 r. nr [...] o powierzchni użytkowej budynku zlokalizowanego na parceli nr [...]. Jednakże zdaniem Kolegium przedstawione zaświadczenie nie poddaje w wątpliwość wiarygodności pozostałych dotychczasowych ustaleń dla celów opodatkowania i zapisów ewidencyjnych. Wydane jest ono tylko na podstawie szkicu wykonanego przez właścicielkę, a ponadto nie precyzuje jakiej powierzchni użytkowej dotyczy (na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości pojęcie "powierzchni użytkowej" u.p.o.l. definiuje w art. 1a ust. 1).
Od czasu wydania wskazanej decyzji Strona nie złożyła informacji o zmianach w przedmiotach opodatkowania (w myśl art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), nie zmieniła się także powierzchnia i rodzaj użytków w ewidencji gruntów i budynków, przy czym, zgodnie z art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w razie rozbieżności pomiędzy faktyczną powierzchnią a oznaczeniem powierzchni w ewidencji gruntów i budynków, sprawą właściciela jest podjęcie odpowiednich kroków celem doprowadzenia danych w ewidencji do zgodności z istniejącym stanem faktycznym.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że grunty działki [...] podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w części terenów mieszkaniowych, a w części użytków rolnych - podatkiem rolnym. Wskazał nadto, że działając jako organ podatkowy w postępowaniu podatkowym Wójt Gminy H. ani też Kolegium - jako organ odwoławczy nie mają uprawnień do ingerowania w zapisy ewidencji gruntów i budynków. Zatem w razie występowania (sugerowanych przez Stronę) niezgodności tych zapisów ze stanem faktycznym, zachodzi konieczność ustalenia tych danych w odrębnym postępowaniu ewidencyjnym, prowadzonym przez organ ewidencyjny, zgodnie z art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Przedstawione powyżej stanowisko potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne (również w sprawach dotyczących tutejszego Kolegium). W wyroku z dnia 21 lipca 1999 r. (sygn. akt I SA/Ka 2683/97) wskazano, że "kwestionowanie danych dotyczących powierzchni może odbywać się w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym błędnych ustaleń", natomiast w wyroku z dnia 2 lutego 2000 r. (sygn. akt I SA/Ka 1280/98) wyjaśniono, że "zawartym w niej zapisom przysługuje domniemanie prawdziwości i zgodności z prawdą. Organy orzekające w sprawie nie mogły zatem odrzucić danych wynikających z ewidencji bez przeprowadzenia przeciwdowodu".
Z kolei WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. wskazał, że "organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości, jak również co do jej powierzchni, rodzaju czy klasy użytków rolnych. Kwestionowanie danych dotyczących prawa własności, powierzchni bądź klasy gruntów, może odbywać się tylko i wyłącznie w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń, co do prawa własności, powierzchni gruntu czy też jego klasy".
Opodatkowanie części gruntów Strony podatkiem od nieruchomości jest zatem konsekwencją zaklasyfikowania ich w ewidencji gruntów jako tereny budowlane, stąd w decyzji podatkowej została ujęta powierzchnia gruntów sklasyfikowanych jako "pozostałe", co wpłynęło na wymiar zobowiązania podatkowego.
Nawiązując do zarzutu odwołania, w którym podniesiono, że w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono gruntów będących we współwłasności Kolegium wyjaśniło, że takie działanie organu podatkowego jest zgodne z prawem, gdyż przedmioty opodatkowania będące we współwłasności stanowią odrębny przedmiot opodatkowania od przedmiotów będących wyłączną własnością poszczególnych podatników. Przedmioty współwłasności są wówczas ujęte w odrębnej decyzji kierowanej do współwłaścicieli i od nich ewentualnie egzekwowanej (co wynika z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 5 i art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym). Stąd przedmiotem opodatkowania są w niniejszej sprawie tylko nieruchomości stanowiące wyłączną własność Pani G. Ł., opodatkowane według powierzchni i rodzaju użytków wskazanych w ewidencji gruntów i budynków.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący G. Ł., M. P. i B. P. wskazali, że zaskarżona decyzja jest bardzo lakoniczna, powierzchowna i nie zmierza do "zakończenia wieloletniego prześladowania mojej rodziny przez pokoleniowe stanowiska w Gminie H.".
Zarzucili, że organ odwoławczy nie dopatrzył się karygodnych uchybień dotyczących numerów parcel i klasyfikacji gruntów, ponieważ Gmina H. "przekształciła sobie uchwałami – zasłaniając się komunalizacją – pokoleniowe numery parcel tj. [...]i [...] i kolejne dowody w aktach notarialnych oraz parcele [...], na której to stoi dom wybudowany przez dziadka, który był pokoleniowo rozbudowywany".
Skarżący podnieśli, że Gmina H. przekształciła ich nieruchomość w parcelę [...] i [...] i stosuje wobec tych nieruchomości naliczenie podatku. Jednocześnie Gmina H. stwierdza uchwałą, że grunty [...] i [...] nie mogą być przekształcone z terenu rolnego na teren budowlany, z czego wynika, że w/w parcele dla celów podatkowych to tereny budowlane wraz z zabudowaniami, czyli logicznie myśląc jedno drugie wyklucza, tym bardziej absurdalnym jest fakt, iż ten sam Wójt Gminy H. wydaje pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę domu, a jednocześnie stwierdza, iż to nie teren budowlany".
W skardze zawarto także zastrzeżenia dotyczące kierowania do strony upomnienia i naliczania dodatkowych kosztów mimo przysługującego stronie 30-dniowego terminu na zaskarżenie decyzji.
Skarżący zarzucili również, że organy podatkowe, które twierdzą, iż nie mogą ingerować w ewidencję gruntów i budynków powinny odesłać w ciągu 7 dni do właściwego organu wielokrotne wnioski strony w tej materii potwierdzone dokumentami urzędowymi.
Wytknęli także, że twierdzenie organu odwoławczego, że z mapy ewidencyjnej wynika, że zabudowania znajdują się na działce nr [...] pomija, że dla tego samego terenu sporządzono wiele map (z uwidocznionymi zabudowaniami i bez nich).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał także, że po przeanalizowaniu wszystkich pism i dokumentów zgromadzonych w trzech tomach załączników do skargi zawierających szeroką dokumentację sporów prowadzonych przez Państwa P. z różnymi instytucjami, postępowań, które wszczynali przed sądami i organami różnych branż i instancji, dokumentację życia osobistego skarżących i ich przodków oraz Pani Ł. stwierdził, że tematu niniejszego postępowania dotyczą tylko:
- - kopia planu sytuacyjnego podziału pgr [...] na [...] i [...] z dnia 6 września 1999 r., ukazująca taką samą powierzchnię działki nr [...] jak przyjęto w zaskarżonej obecnie decyzji (tom I załączników do skargi, str. 53 i tom III załączników, str. 50),
- - kopia zawiadomienia o zmianie ewidencji z dnia 1 grudnia 1999 r., z którego wynika, że na podstawie aktu notarialnego spośród nieruchomości wówczas Pana P. przeniesiono działkę nr [...] (tom I załączników do skargi, str. 55, tom II załączników do skargi, str. 98, tom III załączników do skargi, str. 156),
- - pismo Pana P. z dnia wskazujące, że działka nr [...] pb była przedmiotem darowizny na rzecz innego podmiotu (tom I załączników do skargi, str 54, tom II załączników do skargi, str. 47)
- - dziennik budowy nr [...], z którego wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny podlegający rozbudowie (tom I załączników do skargi, str. 9),
- - mapa obejmująca działkę nr [...] z naniesionym budynkiem (tom III załączników do skargi, str. 142)
- - kserokopia mapy z 2003 r. obejmującej ten teren, która jest mapą uzupełniającą, a jej przedmiotem jest ustalenie granic działki nr [...] z sąsiednimi działkami, w tym działką nr [...] (tom III załączników do skargi, str. 164).
W piśmie procesowym z dnia 21 września 2013 r. skarżąca G. Ł. wniosła o zwrot "zapłaconego – obciążenie komornicze kilkuletniego podatku gruntowego wraz z zabudowaniami z ustawowymi odsetkami, zadośćuczynienia i odszkodowania za powstałe szkody moralne i zdrowotne mojej rodziny, przywróceniami pokoleniowych numerów zgodnie z aktami notarialnymi z 1929 i 1931 oraz całkowite zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wskazała, że od kilka lat obciąża się ją rzekomym podatkiem "za coś czego nie posiada, ponieważ z urzędu przeniesiono ją decyzją podatkową do gminy M.", mimo iż nigdy tam nie mieszkała. Wskazała, iż bezprawnie zabiera się jej część renty socjalnej (na życie pozostaje jej ok. 440 zł). Wójt Gminy H. twierdzi, że działka nr [...] to teren rolniczy i nie ma możliwości budowy domu na tym terenie, a jednocześnie z w/w parceli ściąga się podatek gruntowy. Skarżąca oświadczyła, że "nasz dom rodzinny wybudowany jest na pb. [...] i na tej parceli został rozbudowany". Wniosła o dokonanie przez sąd analizy stanu faktycznego (wielkości zabudowań, terenów uprawowych, brzegów rzeki) podczas wizji lokalnej. Opisała także kwestie związane z zalewaniem parceli.
W wielostronicowym piśmie z dnia 21 września 2013 r. skarżący M. i B. P. odpowiadając na wezwanie do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zawarli kwestie nie związane z meritum niniejszej sprawy.
W piśmie z dnia 14 października 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca G. Ł. wskazała m.in., że wnosi o sprostowanie wartości przedmiotu zaskarżenia ponieważ obciąża się ją podatkiem za "grunt, budynek "nieruchomości widmo", budynek nie jest tej wielkości co na decyzji, grunt odpłynął wraz z powodziami i mimo zgłoszeń nikt nie chce się tym zająć".
Skarżący M.B. P. odpowiedź na wezwanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarli w piśmie z dnia 15 października 2013 r., w którym nie ponownie wskazali kwestie nie związane ze skargą.
W piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. stanowiącym sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy skarżący M.B. P. poza wieloma kwestiami pozamerytorycznymi zawarli wniosek o przeprowadzenie przez Sąd wizji lokalnej.
Do zażalenia z dnia 8 grudnia 2013 r. na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy M.B P. załączyli wiele załączników
W kolejnym piśmie skarżących małżonków z dnia 31 grudnia 2013 r. zawierającym liczne załączniki zawarto kwestie niezwiązane merytorycznie z niniejszą sprawą.
Skarżący M. i B. P. skierowali także do Sądu pismo z dnia 20 marca 2014 r., z dnia 8 maja 2014 r. oraz z dnia 4 listopada 2014 r. nie zawierające kwestii odnoszących się merytorycznie do niniejszej sprawy.
Formularz prawa pomocy P. z dnia 27 lutego 2014 r. z załącznikami
Wraz z pismem z dnia 26 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przesłało na wezwanie Sądu wypis z prowadzonej przez Starostę [...] ewidencji gruntów i budynków dotyczącej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na dzień 28 stycznia 2013 r.
Na rozprawę w dniu 29 lipca 2014 r. stawiła się skarżąca Pani G. Ł., która wnosiła i wywodziła jak w skardze. Podniosła, że w decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010, grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe opodatkowano wg powierzchni 1385 m2, na dowód czego przedłożyła do wglądu oryginał tej decyzji. Skarżąca podkreśliła również, że starała się o zgodę na zabudowanie spornych gruntów, ale otrzymała odpowiedź, że są to grunty rolne, w związku z czym, nie można tam rozbudowywać budynku.
Nadto skarżąca okazała mapę nieruchomości i wywiodła, że niesłusznie na przełomie lat 1999 - 2000 dokonano zmiany numeracji działek. W konkluzji stwierdziła, że w ewidencji gruntów i budynków nieprawidłowo oznaczono numerację działek, a powrót do poprzednich numerów historycznych spowodowałby zgodne z rzeczywistością (tj. z stanem faktycznym i prawnym) zaklasyfikowanie wszystkich gruntów.
Jednocześnie potwierdziła, że jest właścicielką gruntu oznaczonego nr 1083/5, który utworzono z działek o poprzednich, innych numerach. Skarżąca wskazała również, że dla tej nieruchomości sporządzono 10 rożnych map ewidencyjnych. Zakwestionowała również numer ewidencyjny "5", który przypisano jej nieruchomości.
Skarżąca podniosła również, że przy darowiźnie dokonanej przez rodziców na rzecz jej siostry nie miało miejsca przyjęcie protokołu granic. Poinformowała także, iż rozgraniczniki są usuwane i aktualnie pozostał tylko jeden (w obrębie korzenia drzewa).
Skarżąca złożyła do akt kserokopie 6 map ewidencyjnych jej nieruchomości oraz kserokopię tłumaczenia z języka niemieckiego zapisu księgi wieczystej na stronie 674 dział B oraz kserokopię pisma Nadleśnictwa Ustroń, z którego wynika, że numery porządkowe 1 i 3 dla działek o nr [...] i [...] nadał Urząd Gminy w H. bez wiedzy Nadleśnictwa - wnosząc o dopuszczenie ich jako dowodów w sprawie, który to wniosek skład orzekający na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. uwzględnił.
Nadto skarżąca złożyła do protokołu oświadczenie, że w niniejszej sprawie będzie występować samodzielnie i rezygnuje z ubiegania się o ewentualne wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu (pisemną informację z dnia 29 lipca 2014 r. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adw. T. D. złożono w Biurze Podawczym Sądu w dniu 29 lipca 2014 r.).
Strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, tzn. kosztów dojazdu na rozprawę samochodem prywatnym (Ford Fusion, poj. silnika 1,4), na trasie K., co stanowi około 70 km.
Sąd zamknął rozprawę i odroczył termin ogłoszenia orzeczenia na dzień 4 sierpnia 2014 r.
Zamkniętą rozprawę ze względu na niespodziewaną chorobę sędziego – członka składu orzekającego w dniu 4 sierpnia 2014 r. otwarto na nowo.
Kolejne pismo skarżących M. i B. P. z dnia 4 listopada 2014 r. zawiera szereg załączników i wskazuje zagadnienia niezwiązane z niniejszą sprawą.
Na rozprawę w dniu 17 listopada 2014 r. stawiła się skarżąca Pani G. Ł., która podtrzymała w całości skargę i wniosła o zasądzenie kosztów dojazdu na rozprawę (podając, że odległość ok. 75 km pokonała samochodem marki Ford Fusion).
Odnosząc się do dokumentu nadesłanego przez organ do Sądu zakwestionowała twierdzenie organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 25 września 2014 r., że od 2010 r. powierzchnia gruntów i rodzaje użytków nie uległy zmianie, na dowód czego okazała decyzję z dnia [...]r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 r., zgodnie z którą jako grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe opodatkowano powierzchnię 1385 m 2. Okazała również decyzję z dnia [...] r., w której jako grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe opodatkowano powierzchnię 1994 m 2. Wyjaśniła, że nie posiada przy sobie decyzji za 2011 r.
Skarżąca podniosła również, że w decyzji za 2013 r. powinny być także ujęte nieużytki i las, na dowód czego załączyła 6 sztuk zdjęć i oświadczyła, że potwierdzają one, iż działka nie kończy się pastwiskiem, tylko nieużytkiem i lasem.
Strona złożyła do akt kserokopię decyzji Wójta Gminy H. dotycząca potwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę z dnia 21 listopada 2001 r. wskazującą powierzchnię zabudowy budynkiem oraz kserokopię decyzji Wójta Gminy H. dotyczącą zezwolenia na usunięcie drzew z dnia 17 stycznia 2014 r. opisującą granice nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.
Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wobec skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r., którą skarżąca kwestionuje zasadniczo w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o powierzchni 1994 m 2 zaklasyfikowanych jako grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe według stawki (0,32 zł za 1 m 2) określonej w uchwale Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie określenia na rok 2013 wysokości stawek podatku od nieruchomości, od budynków, budowli i gruntów dla gruntów pozostałych, podnosząc, że "na przełomie kilku lat z parceli budowlanej nr 237 wielkości 0,0235 ha powstają tereny mieszkaniowe wielkości 1994 m 2, zaś tereny leśne znikają".
Nie podzielając tej argumentacji organy podatkowe wskazywały natomiast w szczególności, że opodatkowanie części gruntów Strony podatkiem od nieruchomości jest konsekwencją zaklasyfikowania ich w ewidencji gruntów jako tereny budowlane, w związku z czym w decyzji podatkowej została ujęta powierzchnia gruntów sklasyfikowanych jako "pozostałe".
Rozstrzygając tak zarysowany spór wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 6c ust 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. Nr 136 z 2006 r., poz. 969 ze zm.) osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2 (który nie ma znaczenia w niniejszej sprawie).
Na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także: u.p.o.l.) osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości (z zastrzeżeniem ust. 3, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania) są podatnikami podatku od nieruchomości. Kwestia ta jest w niniejszej sprawie bezsporna, gdyż nie jest kwestionowane, że skarżąca jest właścicielką działki zabudowanej o nr 1083/5 położonej na terenie Gminie H. w K..
Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów stanowi ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a wysokość stawek podatku od nieruchomości, w tym dla gruntów określa rada gminy, co w niniejszej sprawie nastąpiło w uchwale Gminy H. w uchwale Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie określenia na rok 2013 wysokości stawek podatku od nieruchomości, od budynków, budowli i gruntów.
Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. grunty, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wyłączone z opodatkowania tym podatkiem są (na mocy art. 2 ust. 2 tej ustawy) użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Z kolei art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. zwalnia z podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z art. 1 a ust. 3 u.p.o.l. wynika, że przez użyte w tej ustawie określenia m.in. użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Z kolei art. 1 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślić trzeba, że "dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji" (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, LEX nr 1125394).
Nadto "ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji" (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, LEX nr 1216646).
Wspomniana ewidencja gruntów i budynków obejmuje (zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) dla gruntów dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Dopóki zatem w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...], co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1127/13 wypis z rejestru gruntów, z którego Sąd na rozprawie przeprowadził dowód uzupełniający, zawarty będzie zapis, że powierzchnia terenów zabudowanych mieszkaniowych oznaczonych symbolem B (przewidzianym w § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz.U. Nr 38, poz. 454 dla terenów mieszkaniowych) wynosi 0,1994 ha, to - niezależnie od ewentualnej wskazywanej w skardze wadliwości zmian dokonanych w ewidencji gruntów – taka powierzchnie gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej dla gruntów pozostałych.
Zgodne z treścią wspomnianego wypisu z ewidencji gruntów i budynków jest także opodatkowanie gruntów ornych kl. IV a o powierzchni 0,3827 ha podatkiem rolnym oraz zwolnienie z opodatkowania (na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym) pastwisk kl. V o powierzchni 0,0673 ha oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych położonych na użytkach rolnych o powierzchni 0,1236 ha.
Nadmienić warto, że łącznym zobowiązaniem pieniężnym objęto także podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 76 m 2, piwnic (23 m 2) i garażu w budynku mieszkalnym (12 m 2) wyliczony według stawki dla budynków mieszkalnych oraz budynku pozostałego o powierzchni 65 m 2 wyliczony według stawki dla budynków pozostałych, co zgodne jest z ostatnim oświadczeniem strony (zobowiązanej – na mocy art. 6 ust. 6 u.p.o.l. do ewentualnego aktualizowania składanej właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych), a także nie pozostaje w sprzeczności z ewidencją budynków, w której ujawniono jedynie powierzchnię zabudowy (a nie powierzchnię użytkową) budynku mieszkalnego oraz większą niż opodatkowano powierzchnię zabudowy budynku pozostałego.
Trzeba jeszcze raz podkreślić, że jedynie zapisy zawarte w ewidencji gruntów i to zarówno te zgodne z rzeczywistością, jak i te, które obrazują stan odmienny od faktycznego mogą stanowić podstawę wymiaru podatków. Jak słusznie wskazuje się w zaskarżonej decyzji dane te są wiążące dla organu podatkowego, mają moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a ich podważenie w toku postępowania podatkowego nie jest dopuszczalne. Podobnie, jak nieuprawnione byłoby weryfikowanie tych danych w toku postępowania sądowego zainicjowanego skargą na decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości czy też podatku rolnego.
Tym samym wszelka dokumentacja, na którą powoływała by się strona skarżąca, w tym decyzje dotyczące ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za inne lata podatkowe, mapy ewidencyjne, dokumenty pochodzące od organów administracji budowlanej, nie mogą stanowić podstawy weryfikowania przez sąd administracyjny w sprawie podatkowej zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym. Nadmienić także warto, że art.106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie wyklucza dopuszczalność dokonania przez skład orzekający oględzin spornej nieruchomości.
Wskazać w tym miejscu warto na treść art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym m.in. właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów, co oznacza, że właścicielowi nieruchomości przysługuje legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1327/09, LEX nr 595080).
Reasumując stwierdzić należy, że – jak wykazano powyżej – zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a wszelkie podnoszone przez stronę skarżącą argumenty nie mogą skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych, które zobowiązane są ustalać wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd ze względów wyżej wyrażonych uznał zarzuty strony skarżącej za nieuzasadnione. Ponadto wobec nie dopatrzenia się innych naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, działając w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę Pani G. Ł. oddalił.
Skarga M. P. i B. P. nie mogła być uwzględniona także dlatego, że nie mieli oni interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...].
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. "Interes prawny w złożeniu skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć oparcie w przepisach prawa. Istoty tego interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną, którą może być norma należąca do każdej dziedziny prawa (a więc nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której dany podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków" (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1824/13, LEX nr 1440511).
Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia 4 listopada 1999 r. Rep. A nr [...] wynika, że w tym dniu M. i B. P. darowali córce G. P. (obecnie Ł.) nieruchomość zabudowaną położoną w K. stanowiącą p.gr. [...] położoną w K. o powierzchni 7730 m2
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym podatnikiem podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego od tej nieruchomości jest jej właścicielka Pani G. L., w związku z czym jej ówcześni właściciele (darczyńcy) nie są mogą być adresatami decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne dotyczące tej nieruchomości.. Decyzja ta w żaden sposób nie konkretyzuje ich obowiązków ani tez uprawnień, w związku z czym nie mają inetersu prawnego w jej zaskarżeniu. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że "jako kategoria prawa materialnego interes prawny wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w tym kierunku, a ich negatywny wynik prowadzi do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia.
Nie można podzielić stanowiska, wedle którego brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego może być podstawą odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a." (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/14, LEX nr 1494692).