Uzasadnienie
W dniu 23 września 2014 r. Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego R. S. z dnia 8 sierpnia 2014 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie z dnia 3 października 2014 r.
W dniu 9 października 2014 r. Przewodniczący Wydziału I zarządził wezwanie skarżącego:
- a) do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie jego odpisu dla doręczenia organowi;
- b) do uiszczenia wpisu od zażalenia.
W wezwaniach tych zaznaczono, że należy je wykonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Doręczono je skarżącemu w dniu 15 października 2014 r.
W dniu 23 października 2014 r. skarżący wniósł dwa pisma: jedno zawierało wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a drugie zostało oznaczone jako zażalenie, niemniej jednak miało odmienną treść aniżeli zażalenie uprzednio wniesione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego z dnia 3 października 2014 r. podlega odrzuceniu wskutek bezskutecznego upływu terminu do wykonania wezwań do: uzupełnienia jego braku formalnego i uiszczenia wpisu od tego pisma.
W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że do pisma strony, a więc także do zażalenia, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, o czym stanowi art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a. Niespełnienie tego wymogu sprawia, że pismo jest dotknięte brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie pismu prawidłowego biegu [zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GZ 263/14; por. również uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (obydwa orzeczenia dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)]. Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.).
Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a w przypadku, gdy pismem tym jest zażalenie, to podlega ono odrzuceniu przez sąd. W myśl bowiem art. 178 p.p.s.a., który w oparciu o art. 197 § 2 p.p.s.a. do zażaleń stosuje się odpowiednio, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Należy mieć na względzie także to, że stosownie do art. 230 p.p.s.a. od zażalenia pobiera się wpis. Art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, by pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest zażalenie - jego odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Odniesienie tych uwag do rozpatrywanego przypadku prowadzi do konkluzji, że skoro skarżący otrzymał w dniu 15 października 2014 r. wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od tego zażalenia, to wezwania te powinien wykonać najpóźniej w środę 22 października 2014 r. Tymczasem skarżący ustosunkował się do tych wezwań w dniu 23 października 2014 r., a zatem po terminie. Co więcej, nawet wówczas nie przedstawił żądanego odpisu zażalenia, lecz pismo, które – pomimo oznaczenia – miało odmienną aniżeli zażalenie treść. Nie ulega więc wątpliwości, że nawet gdyby pismo to zostało wniesione w terminie do wykonania wezwania do złożenia odpisu zażalenia, wezwanie nie zostałoby wykonane. W rezultacie brak formalny zażalenia nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, co stanowiło wystarczającą przesłankę odrzucenia zażalenia. Nie był to jednak jedyny powód tego rozstrzygnięcia, gdyż skarżący nie wykonał w terminie także wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia: wszak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożył po upływie tego terminu.
W tym kontekście jedynie wyjaśnienia wymaga, że wniosek taki wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 2014/13, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego wystąpienie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych przez wezwanego do uiszczenia opłaty sądowej po uprawomocnieniu się zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia tej opłaty nie chroni wezwanego przed ujemnymi konsekwencjami niewykonania takiego wezwania.
Mając to na względzie, zażalenie skarżącego należało odrzucić na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, a także w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a.