Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 11 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1465/20

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., po rozpatrzeniu zażalenia M. W. (dalej zwany: strona lub skarżący), utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. nr [...] [...] [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...].

Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji powołał w szczególności przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256 ze zm. – dalej zwana: k.p.a.), art. 18 i art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.), a także art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm. – dalej zwana: ustawa abonamentowa.

Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że wierzyciel, tj. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości w opłatach abonamentowych za używanie odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego za okresy od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r., kierując tenże tytuł do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., celem prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odpis w/w tytułu wykonawczego doręczono stronie [...] r.

Podaniem z 7 maja 2020 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, art. 35 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc naruszenie:

1. 1. art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku prawidłowego doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;
2. 2. art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342) poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej za objęte tytułem okresy, z uwagi na fakt, że wierzyciel nie dopełnił obowiązku nadania posiadaczowi odbiornika RTV nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia go o tym;
3. 3. art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej za objęte tytułem okresy, z uwagi na fakt wyrejestrowania odbiorników po sprzedaży lokalu mieszkalnego i wymeldowaniu się w 2006 r.;
4. 4. art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo przedawnienia roszczenia;
5. 5. art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. brak wskazania numeru NIP zobowiązanego i jego prawidłowego adresu;
6. 6. art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 14 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. brak wskazania kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona;
7. 7. art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 13 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. brak doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjną kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a.

W efekcie, na podstawie art. 34 § 4 i art. 35 § 1 u.p.e.a., strona wniosła o:

1. - umorzenie postępowania egzekucyjnego,
2. - zwolnienie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego,
3. - zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Pismem z [...] r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o ustosunkowanie się do zarzutów i wniosków strony.

W odpowiedzi udzielonej [...] r. wierzyciel uznał:

1. 1. za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,
2. 2. za niezasadny zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.,
3. 3. za niezasadny zarzut przedawnienia zaległości za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. ujętego w części tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r.,
4. 4. za uzasadniony zarzut przedawnienia zaległości za okres od stycznia do grudnia 2014 r. objętej w części tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r.,
5. 5. za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel wyjaśnił, że ustawa abonamentowa nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano ich rejestracji. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem opłat abonamentu, a wierzyciel jest uprawniony do żądania wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Organ zaznaczył przy tym, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV, a nie do adresu rejestracji.

Podstawę prawną do tego obowiązku stanowiła ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, a następnie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Przepisy te przewidywały dokonywanie opłat na podstawie imiennych książeczek RTV.

Powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) wierzyciel podał, że Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Poczta Poiska z obowiązku tego wywiązała się. Powyższe przepisy (rozporządzenie Ministra Transportu) nie anulowały zgłoszonych przez użytkowników uprzednio wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Taki indywidualny numer identyfikacyjny nadano też skarżącemu, wysyłając do niego [...] r. stosowne zawiadomienie w tej sprawie wraz ze spersonalizowanymi blankietami opłat abonamentowych. Nie odnotowano zwrotu tejże wysłanej korespondencji, ani reklamacji w związku z jakimikolwiek trudnościami w uiszczaniu opłat. Wierzyciel zaakcentował, że w/w rozporządzenie Ministra Transportu obligowało Pocztę Polską do "przesłania zawiadomienia", a nie jego doręczenia.

Dalej wierzyciel zwrócił uwagę, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania lub zaprzestania korzystania z odbiorników RTV użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić o tym Pocztę Polską. Wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego mogło doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu. Jeżeli abonent tego nie dokonał, nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Ponieważ skarżący nie zgłosił wyrejestrowania odbiorników RTV, ani nie zaoferował dowodu który taki fakt potwierdziłby, to jest zobowiązany do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, co zarzut nieistnienia obowiązku – czyni bezzasadnym.

Odnośnie zarzutu niespełnienia w w/w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że zgodnie z art. 29 tej ustawy, organ egzekucyjny po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego obowiązany jest zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego, a czynności te poprzedzają wszczęcie egzekucji. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że tytuł wykonawczy zawiera wady zobowiązuje ten organ, na mocy art. 29 § 2 u.p.e.a., do odstąpienia od egzekucji i zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. W tej sprawie – jak wskazał wierzyciel - sytuacja taka jednak nie nastąpiła, co zarzut strony czyni bezzasadnym.

W kwestii naliczenia odsetek od zobowiązania wskazanego w tytule wykonawczym wierzyciel wyjaśnił, że prawidłowo wyliczył odsetki na dzień przygotowania tytułu, a po tym terminie dalsze odsetki ustala już organ egzekucyjny, który prowadzi postępowanie egzekucyjne. Odsetki za opóźnienie nalicza się do dnia zapłaty, co reguluje § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłat prolongacyjnych, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.).

Odnośnie zarzutu niedoręczenia przez organ egzekucyjny powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej, wierzyciel stwierdził, że – wbrew twierdzeniom strony - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. [...] r. doręczył skarżącemu odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu, co czyni w/w zarzut bezzasadnym.

Co do zarzutu przedawnienia zaległości wierzyciel wskazał, odwołując się do regulacji art. 70 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, że organ egzekucyjny zastosował wobec skarżącego, w celu egzekucji dochodzonych zaległości, skuteczny środek egzekucyjny w dniu [...] r. (zajęcie rachunku bankowego). To oznacza, że zobowiązania za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. uległy przedawnieniu. W konsekwencji zarzut przedawnienia w tym zakresie uznał wierzyciel za uzasadniony. Dodał jednocześnie, że zobowiązania za okresy od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. nie uległy przedawnieniu, stąd zarzuty w tej części uznał wierzyciel za niezasadne.

W odniesieniu do zarzutu braku doręczenia upomnienia wierzyciel wyjaśnił, że egzekucja administracyjna może być wszczęta dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W tej sprawie upomnienie zostało wysłane do skarżącego [...] r. jednakże na nieaktualny, błędny adres i korespondencja została zwrócona do nadawcy. W tej sytuacji nie można przyjąć, że doszło do doręczenia upomnienia, co zarzut mający swą podstawę w przepisie art. 33 § 1 pkt. 7 u.p.e.e czyni uzasadnionym.

W tym stanie rzeczy, jak stwierdził wierzyciel, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W zażaleniu strona zaskarżyła w/w postanowienie w części dot. nieuznania zarzutów nieistnienia obowiązku, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., przedawnienia zaległości. Wnosząc o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w całości strona argumentowała, że postępowanie egzekucyjne jest niezasadne z uwagi na nieistnienie obowiązku zobowiązanego z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej za wskazane w tytule wykonawczym okresy, gdyż zobowiązany nie otrzymał od wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, czym wierzyciel naruszył § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Wierzyciel nie udowodnił, że skutecznie przesłał stronie zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru.

Skarżący twierdzi, że w 2006 r. sprzedał zajmowane mieszkanie, wymeldował się i wyrejestrował odbiorniki RTV. Po wyrejestrowaniu odbiorników, nigdy nie rejestrował innych odbiorników radiowych czy też telewizyjnych pod jakimkolwiek innym adresami, do 5 maja 2020 r. nie otrzymał też żadnego pisma wzywającego do zapłaty od wierzyciela.

Odwołując się do treści § 5 ust. 2 rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) skarżący podniósł, że wierzyciel nie wypełnił ustanowionego tam obowiązku i nie zawiadomił skutecznie o rejestracji odbiornika(ów) RTV na dane osobowe i poprawne adresowe zobowiązanego. Nie wykazał też, że doszło do doręczenia pisma w w/w sprawie, a obowiązek taki spoczywa na wierzycielu.

Dalej strona wskazała na przedawnienie zobowiązania będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a nadto podniosła, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów zawartych w art. 27 u.p.e.a., tj. nie zawiera nr NIP zobowiązanego i jego prawidłowego adresu. Nie zawiera też kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona, a nadto brak w nim daty doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art.18 ust.1 ustawy, o której mowa w pkt 1a.

Wszystko to dodatkowo dowodzi naruszenia zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., tj. art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Organ II instancji nie podzielił zarzutów zażalenia i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że realizując postanowienia rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), nadano skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny i wysłano na jego adres zgłoszony wierzycielowi tzw. "pakiet startowy", zawierający zawiadomienie z [...] r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz imienne formularze opłat. Przesyłka ta nie wróciła do nadawcy, skarżący nie zgłaszał też innych reklamacji w związku z opłatami abonamentu.

Dalej wierzyciel podał, w kwestii wyrejestrowania odbiornika w 2006 r. i niezamieszkiwania pod wskazanym adresem, że przepisy § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190) – obligowały abonenta do powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. W przypadku skarżącego wierzyciel nie otrzymał zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika należącego do skarżącego.

Stosownego dowodu na tę okoliczność nie przedstawił też skarżący. To oznacza, że cały czas posiada on status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych. Należności te za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. nie uległy przy tym przedawnieniu, z uwagi na zastosowany 24.04.2020 r. skuteczny środek egzekucyjny.

Organ II instancji podzielił natomiast stanowisko strony co do tego, że nie doszło do doręczenia upomnienia określonego w art. 15 § 1 u.p.e.a. i w efekcie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Nie zgodził się natomiast wierzyciel z argumentami skarżącego odnośnie obowiązku kierowania wezwań do zapłaty zaległych opłat abonamentowych. Wskazał, że opłaty stanowią obowiązek wynikający wprost z przepisu prawa, podlegający wykonaniu w drodze samoobliczenia. Wierzyciel nie był więc zobowiązany do wysyłania upomnień.

Wierzyciel stwierdził dalej, że tytuł wykonawczy – wbrew zarzutom zażalenia - zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, co przyznał organ egzekucyjny zobowiązany badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego.

Wszystko to czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego je postanowienia w całości, na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji dowolne uznanie za udowodniony fakt istnienia obowiązku zobowiązanego z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej za wskazany w tytule wykonawczym okres, podczas gdy z prawidłowo rozpoznanego materiału dowodowego wynika nieistnienie przedmiotowego obowiązku.

W uzasadnieniu skarżący w szczególności argumentował, że wierzyciel nie wykonał względem zobowiązanego obowiązku informacyjnego, tj. nie zawiadomił go o nadaniu numeru indentyfikacyjnego na prawidłowy adres.

Dalej wskazał, że Poczta Polska nie wykazała w jaki sposób ustaliła, że skarżący nie dokonał wyrejestrowania odbiornika w roku 2006. Ze stanowiska wierzyciela można wnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika, jest dokument, który powinien posiadać abonent, co w zasadzie musiałoby oznaczać konieczność przechowywania takiego dokumentu bezterminowo.

Skarżący stoi na stanowisku, że ze względu na brak od roku 2006 odpowiedniej reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych przyjąć trzeba, że doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiornika, co oznacza brak obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Na poparcie swojego stanowiska wierzyciel powołał wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 października 2017 r., sygn. I SA/Go 341/17. Jak podkreślił, fakt sprzedaży mieszkania w 2006 r. i wymeldowanie się obala domniemanie, że w okresie objętym spornym tytułem wykonawczym, pod adresem na który skierowano zawiadomienie o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25 września 2007 r., zobowiązany posiadał odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Co więcej, opłaty będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego uległy przedawnieniu. Do tego tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów zawartych w art. 27 u.p.e.a., tj. brakuje w nim wskazania nr NIP zobowiązanego, jego prawidłowego adresu, kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona, daty doręczenia zobowiązaniu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjną, o którym mowa w art.18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. 1. Wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
2. 2. Odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
3. 3. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4.
4. 4. Błąd co do osoby zobowiązanego.
5. 5. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.
6. 6. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.
7. 7. Brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.
8. 8. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
9. 9. Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
10. 10. Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a., zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1).

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. - nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów pismem z [...] r. wystąpił do wierzyciela celem uzyskania stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel stanowisko takie wyraził, a jego postanowienie ostateczne jest przedmiotem niniejszej skargi.

Jak to opisano na wstępie, skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc naruszenie:

1. 1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej z uwagi na:
2. - nienadanie posiadaczowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego i niepowiadomienie go o tym,
3. - wyrejestrowanie odbiorników RTV w 2006 r.,
4. - przedawnienia roszczenia,
5. 2. art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku prawidłowego doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;
6. 3. art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.:
7. - brak wskazania numeru NIP zobowiązanego i jego prawidłowego adresu,
8. - brak wskazania kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona,
9. - brak doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjną.

Skarżący domagał się przy tym umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel uznał dwa zarzuty skarżącego, tj. przedawnienia opłat za okres od stycznia do grudnia 2014 r., a także zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W efekcie, zgodnie z wnioskiem strony, umorzył postępowanie egzekucyjne.

W ocenie Sądu postanowienia wierzyciela nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przypomnieć trzeba, że do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych (art.

1. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art.
2. 49) regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, że ustawodawca ustanowił w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy oraz osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Do 1 stycznia 2014 r. kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342). Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając stosowne zawiadomienie.

Jeżeli więc w dniu wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżący był zarejestrowanym abonentem RTV, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać mu indywidualny numer identyfikacyjny i następnie przesłać do niego zawiadomienie w tej sprawie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W § 3 w/w rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2 lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że skarżący 6 stycznia 2004 r. złożył w G. wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego, co potwierdziła placówka pocztowa G. [...]. Następnie, uwzględniając w/w regulacje prawne, Poczta Polska Wydział Abonamentu RTV wydał zawiadomienie z [...] r. o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, kierując je jednocześnie na adres skarżącego taki, jak we wniosku o rejestrację. Wystawiła również skarżącemu imienny blankiet umożliwiający dokonanie zapłaty za użytkowanie odbiorników, co potwierdza włączony do akt jego duplikat. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej w/w zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.

Sąd podziela, w zakresie skutków przesłania w/w zawiadomienia, ugruntowane już stanowisko wyrażane m.in. w wyrokach: tut. Sądu z 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14, 11 lutego 2021 r. sygn. I SA/Gl 1588/20, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, czy też 20 listopada 2020 r. II FSK 1877/18. Zdaniem Sadu dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora pocztowego zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Co istotne, skarżący nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie dotychczasowego adresu lub o wyrejestrowaniu odbiorników RTV. Należało więc przyjąć, że ciążył na nim z mocy prawa obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przez cały okres, od czasu rejestracji odbiorników. Obowiązek ten trwa bowiem od zarejestrowania odbiorników RTV do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Przez cały ten czas istnieje też domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej), a do obowiązków wierzyciela nie należy sprawdzanie sprawności urządzeń RTV.

Zaakcentować trzeba, że skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV. Błędne jest przy tym jego przekonanie – wobec zapewnień o dokonaniu wyrejestrowania - że nie miał obowiązku przechowywania przez tak długi okres dokumentów potwierdzających wyrejestrowanie odbiornika. Sąd stoi na stanowisku, że na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. I GSK 837/18).

Podsumowując, argumentacja skarżącego nie została poparta dokumentem wyrejestrowania, ani żadnym innym dowodem, który potwierdzałby tę czynność. Zmiana miejsca zamieszkania nie powoduje automatycznego wyrejestrowania odbiornika, gdyż jest on przypisany do osoby, która go zarejestrowała, a nie do adresu zamieszkania, zaś fakt dokonania pierwotnej rejestracji odbiorników przez skarżącego jest bezsporny. Obowiązkiem abonenta było powiadomienie Poczty Polskiej o zmianie adresu zamieszkania (i użytkowania odbiornika), albo - w przypadku rezygnacji z używania odbiornika - jego wyrejestrowanie. Z wyjaśnień wierzyciela wynika, że skarżący żadnego z tych obowiązków nie dopełnił, a brak dowodu wyrejestrowania odbiornika pociąga za sobą negatywne skutki dla skarżącego.

Wszystko to powoduje, że bezzasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na nienadanie posiadaczowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego i niepowiadomienie go o tym, a także wyrejestrowanie odbiorników RTV w 2006 r. (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Odnośnie argumentów skargi dot. braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru, Sąd nie kwestionuje, że przesyłka zawiadamiająca skarżącego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego została zaadresowana na adres, pod którym skarżący już nie mieszkał. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, gdyż § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przewidywał – jak to już nadmieniono - że o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2 (wniosek o rejestrację odbiornika), a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników - użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Również obowiązujące przed 2007 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190) zobowiązywało w § 3 posiadacza imiennej książeczki opłaty abonamentowej do powiadamia placówki operatora publicznego, o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Podobną regulację zawierało rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. nr 70, poz. 338), przewidując w § 4, że posiadacz książeczki radiofonicznej jest obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika.

Skoro skarżący nie poinformował we właściwym czasie placówkę pocztową o zmianie adresu swego zamieszkania, to nie może czynić zarzutu, że powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłane zostało na nieaktualny w 2008 r. adres. Niezależnie od tego, raz jeszcze przypomnieć trzeba, że przesłanie użytkownikowi zawiadomienia miało jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia w żaden sposób nie wpływa na istnienie obowiązku opłaty abonamentu RTV (zob. wyroki NSA z 27 lutego 2019 r. sygn. I GSK 3088/18, z 11 marca 2020 r. sygn. I GSK 1518/19). W efekcie kwestionowana przez skarżącego okoliczność otrzymania powiadomienia o nadaniu tego numeru, nie miała wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV, który nie został we właściwym czasie wyrejestrowany. W tym stanie rzeczy sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a.

Nietrafny okazał się także zarzut nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia, w odniesieniu do opłat za lata 2015-2019. Jak słusznie wskazał wierzyciel, należności z tytułu opłat abonamentowych są należnościami publicznoprawnymi, które zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – dalej zwana: O.p.) przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął ich termin płatności. Stosownie do § 4 art. 70 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W tej sprawie organ egzekucyjny zastosował skuteczny środek egzekucyjny [...] r., dlatego zobowiązanie za okres od stycznia do grudnia 2014 r., objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu i fakt ten wierzyciel przyznał. Nie uległy natomiast przedawnieniu zobowiązania za lat 2015-2019, bowiem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie upłynął jeszcze w/w 5. letni termin.

Odnosząc się do kwestii wszczęcia i prowadzenia egzekucji pomimo braku prawidłowego doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), Sąd zauważa, że zarzut ten został przez wierzyciela uwzględniony. Wierzyciel przyznał w swoim postanowieniu, że przesyłka zawierająca upomnienie została wyekspediowana na niewłaściwy adres, a jego prawidłowe doręczenie jest warunkiem prowadzenia egzekucji. W tej sytuacji żądanie zapłaty od zobowiązanego uznał wierzyciel za bezzasadne. Sąd stanowisko to podziela.

Co do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.: brak wskazania numeru NIP zobowiązanego i jego prawidłowego adresu, brak wskazania kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty do której należność pieniężna może być dochodzona, czy brak doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjną kary pieniężnej lub grzywny, Sąd wyjaśnia, że przedmiotowym tytułem wykonawczym nie są objęte kary pieniężne lub grzywny, stąd naruszenie tej regulacji nie mogło mieć miejsca.

Z kolei w odniesieniu do numeru NIP, obowiązek jego posiadania mają jedynie podmioty, na które ustawa taki obowiązek nakłada, stosownie do art. 2 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 170). W przypadku skarżącego zastosowanie znajdował numer PESEL stosowany w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług (art. 3 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy) i taki numer tytuł wykonawczy zawiera.

Argumenty skarżącego koncentrują się w istocie na podaniu przez wierzyciela nieprawidłowego adresu oraz niewskazaniu kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że zarzut błędu w adresie został przez organ uwzględniony na korzyść skarżącego, co wyżej już Sąd sygnalizował.

Natomiast w kwestii niewskazania kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i daty, do której należność pieniężna może być dochodzona, Sąd zarzutów skargi nie podziela. W myśl art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł egzekucyjny powinien zawierać teść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki. Wierzyciel w przedmiotowym tytule wykonawczym wskazał daty od których nalicza się odsetki oraz ich stawkę (8%). Skoro odsetki stanowią należność pieniężną, której wysokość powinna być określona w tytule egzekucyjnym, to warunek ten jest spełniony nie tylko wówczas, gdy wskazana zostanie kwotowo wysokość odsetek, ale również wtedy, gdy w tytule wykonawczym wskazany zostanie okres, od którego odsetki są naliczane, ich charakter oraz ewentualne przerwy w naliczaniu odsetek (zob. wyrok NSA z 10 marca 2017 r. sygn. II FSK 204/15).

Innymi słowy, oczywiste jest, że odsetki stanowią należność pieniężną, której wysokość powinna być określona w tytule egzekucyjnym, jednak warunek ten zostanie spełniony nie tylko wówczas, gdy wskazana zostanie kwotowo wysokość odsetek, ale również wtedy, gdy w tytule wykonawczym wskazany zostanie okres, od którego odsetki są naliczane, ich charakter oraz ewentualne przerwy w naliczaniu odsetek, czyli tytuł wykonawczy zawierać będzie wszystkie informacje konieczne do określenia ich wysokości (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2013 r. sygn. II FSK 2263/11). To oznacza, że samo pominięcie jednej rubryki przy wypełnianiu tytułu nie jest równoznaczne z tym, że został on wystawiony błędnie. Ważne jest, że z całej treści takiego dokumentu wynikają wszystkie dane niezbędne do wyliczenia oprocentowania egzekwowanej należności głównej. Z tych względu Sąd uznał zarzut skargi w w/w zakresie za niezasadny.

Końcowo Sąd nadmienia, że wierzyciel, ze względu na uwzględnienie zarzutu skarżącego, na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Skoro zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w stopniu który mógłby lub miał istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - skargę oddalił.