Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. R., Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości (dalej odpowiednio: "Syndyk" i "spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wydana w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości dla spółki za 2019 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
- 1. Burmistrz Miasta i Gminy Z. (dalej "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 243 § 3, art. 240 § 1, art. 241 § 2 pkt 2 oraz art. 210 § 1 i art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej "o.p."), odmówił spółce wznowienia postępowania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 r.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 1 czerwca 2021 r. Syndyk spółki złożył korektę deklaracji za 2019 r. wraz z pismem o zwrot podatku od nieruchomości, które zostało potraktowane przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną – decyzją wydaną wobec spółki w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania, Syndyk powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 oraz na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 896/21 w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. [...] Wydział Gospodarczy z dnia [...] r. o ogłoszeniu upadłości spółki (sygn. akt [...]).
Decyzja została doręczona Syndykowi w dniu [...] r.
- 2. W odwołaniu od powyższej decyzji Syndyk wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem o sygn. akt SK 39/19 orzekł, iż przepis na podstawie którego wydano decyzję jest niezgodny z Konstytucją RP.
Syndyk przywołał treść art. 240 § 1 pkt 8, art. 241 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 247 o.p i stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki formalne, które spowodowałyby niedopuszczalność wznowienia postępowania. Z ostrożności procesowej złożył wniosek o przywrócenie terminu na złożenie żądania wznowienia postępowania, uzasadniając uchybienie terminu koniecznością uzyskania wykładni ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do podmiotów będących w toku postępowania upadłościowego.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 8 i art. 241 § 2 pkt 2 o.p., utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Kolegium, powołując się na art. 241 § 2 pkt 2 o.p. argumentowało, iż wznowienie postępowania w przypadku określonym w art. 240 § 1 pkt 8 o.p może nastąpić wyłącznie na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest dzień jego opublikowania.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt SK 39/19), na który powołuje się Syndyk w swoim wniosku, został opublikowany w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 3 marca 2021 r. Oznacza to, że miesięczny termin mijał w dniu 3 kwietnia 2021 r. Z uwagi jednak na fakt, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, a następne dni były dniami ustawowo wolnymi od pracy (Święta Wielkanocne), termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 8 o.p. minął ostatecznie we wtorek, w dniu 6 kwietnia 2021 r. Tymczasem żądanie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego określenia wymiaru podatku od nieruchomości dla spółki za 2019 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 1 czerwca 2021 r., a zostało nadane przez Syndyka w dniu 27 maja 2021 r.
Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia [...] r. odmówiło Syndykowi przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie określenia wymiaru podatku dla spółki za 2019 r.
Kolegium podkreśliło, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną w sprawie lub niemająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu do wznowienia postępowania, a termin ten nie został przywrócony, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 o.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1527/20, wyrok NSA z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1299/13).
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Syndyk spółki wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium w całości, a tym samym wznowienie postępowania podatkowego w sprawie określenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r., zarzucając brak pełnego i bezstronnego zbadania, czy uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było wynikiem winy Syndyka. Zarzucił również nieuwzględnienie prawa Syndyka do złożenia skargi na postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosił się wprost do osoby fizycznej, nie zaś do osoby prawnej, a Syndyk spółki w żadnej mierze nie uczestniczył w tym postępowaniu, jak i nie miał obowiązku na bieżąco śledzić tego postępowania - nie był stroną tego postępowania.
Dopiero NSA w wyroku w sprawie o sygn. akt III FSK 896/21 z dnia 4 marca 2021 r. w uzasadnieniu stwierdził, że jest to tzw. wyrok interpretacyjny, w którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w określonym jego rozumieniu, przy czym wyrok NSA nie był publikowany w dziennikach urzędowych. Wykładnia NSA pozwoliła Syndykowi przeanalizować sytuację w jakiej znalazła się spółka i rozważyć kwestię prawidłowego naliczenia podatku od nieruchomości w przypadku osoby prawnej, co do której toczy się postępowanie upadłościowe.
Powzięcie tej informacji przez Syndyka skutkowało tym, że z zachowaniem wymogów art. 162 § 2 o.p., Syndyk wniósł o przywrócenie terminu. Syndyk podkreślił, że fizycznie nie ma możliwości śledzenia na bieżąco wszystkich wyroków Trybunału Konstytucyjnego, a zaistnienie takiej sytuacji ustawodawca uwzględnił w art. 162 § 2 o.p., umożliwiając wniesienie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny.
Poinformował, że wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Kolegium wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie.
- 5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie Syndyk złożył wniosek o wznowienie postępowania sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną wobec spółki w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 8 o.p., w myśl której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.
Jak stanowi art. 241 § 2 pkt 2 o.p, wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Stosownie zaś do art. 243 o.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (§ 1). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3).
Wyrok TK z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt SK 39/19), na który powołuje się Syndyk we wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 3 marca 2021 r. Oznacza to, że miesięczny termin mijał w dniu 3 kwietnia 2021 r. Ponieważ jednak ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, a następne dni były dniami ustawowo wolnymi od pracy (Święta Wielkanocne), termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 8 o.p. minął w dniu 6 kwietnia 2021 r.
Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną wobec spółki w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. został nadany przez Syndyka w dniu 27 maja 2021 r. i wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 1 czerwca 2021 r., a zatem z uchybieniem terminu.
W tej sytuacji, wobec przekroczenia przez Syndyka miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazanego w art. 241 § 2 pkt 2 o.p., organy zasadnie odmówiły wznowienia postępowania.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, treść art. 243 § 3 o.p. należy odczytywać w ten sposób, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną w sprawie lub niemająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminu do wznowienia postępowania, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 o.p. (wyrok NSA z 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91).
Argumentacja Syndyka mająca na celu wykazanie, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jego winy, dotyczy złożonego przez Syndyka wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r. Wniosek ten nie został uwzględniony, gdyż postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 216 § 1 i § 2 w związku z art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 1 o.p., Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości dla spółki za 2019 r. Skarga złożona przez Syndyka na to postanowienie została oddalona przez WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1498/21.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż TK w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 stwierdził, że "Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
Zawarta w sentencji tego wyroku wypowiedź odnosi się zatem do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu wszystkich przedsiębiorców lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną. Stąd też teza Syndyka, że wyrok TK nie odnosi się do osoby prawnej jest całkowicie chybiona.
W ocenie Sądu, organy działały w sprawie zgodnie z prawem (art. 120 o.p.) i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), co znalazło wyraz w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji (art. 210 o.p.).
Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) oddalił skargę.