Uzasadnienie
W piśmie z dnia 5 października 2022 r., uznanym za skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, H. S. zażądał wycofania z obiegu prawnego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 września 2022 r., nr 2401-IEE.761.14.2022.2.DJ UNP: 2401-22-205486, w którym – po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącego z dnia 30 sierpnia 2022 r. – nie stwierdzono bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w rozpatrzeniu wniosków i wystąpień, jakie przez skarżącego zostały zawarte w piśmie z dnia 4 lipca 2022 r. odnoszącym się do kwestii odmowy wszczęcia, na jego wniosek z dnia 17 marca 2022 r., postępowania egzekucyjnego przeciwko Wójtowi Gminy P..
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 25 listopada 2022 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego opisanej skargi poprzez wskazanie swego numeru PESEL w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 2 stycznia 2023 r.
Jak dotąd nie zostało ono wykonane.
Numer PESEL skarżącego nie wynika z akt administracyjnych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu w pierwszej kolejności jako niedopuszczalna z uwagi na jej wniesienie na postanowienie niezaskarżalne. Drugim powodem tej kwalifikacji jest niewykonanie przez skarżącego wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego.
Wyjaśnienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od odnotowania, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Postanowienie zaskarżone w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 37 § 1 pkt 1, § 3 pkt 1 i § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; następnie: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 479).
Art. 18 ustawy egzekucyjnej stanowi, że jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.
Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W myśl art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie takie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), a gdy nie ma organu wyższego stopnia – do organu prowadzącego postępowanie (pkt 2).
Zgodnie natomiast z art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
- 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
- a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
- b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia wniesionego ponaglenia nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, ponieważ żaden przepis prawa nie przewiduje takiej możliwości. Wskazuje się także, że rozstrzygnięcie to nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, gdyż odnosi się do kwestii niezałatwienia sprawy w terminie, a zatem do okoliczności, która powoduje, że postępowanie w sprawie dopiero może zostać zwieńczone merytorycznym jej rozstrzygnięciem. Jednocześnie dopuszczalność zaskarżenia takiego postanowienia do sądu administracyjnego nie wynika z jakiegokolwiek przepisu szczególnego (por. m. in. postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 122/23, WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 903/22 albo WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 2751/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postanowienie nie mieści się w katalogu postanowień, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego i w rezultacie wniesienie takiej skargi jest niedopuszczalne.
Jako że w niniejszej sprawie skarga taka została wniesiona, należało ją odrzucić. Z uwagi na to, że wskazana przyczyna niedopuszczalności skargi nie została wymieniona przez ustawodawcę w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. jako przesłanka odrzucenia skargi, rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie punktu 6 tego paragrafu, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Powyższa okoliczność stanowiła nieusuwalny i pierwotny, a zatem zasadniczy powód odrzucenia skargi.
Skargę tę należało jednak odrzucić także z uwagi na niewykonanie wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego poprzez wskazanie przez skarżącego swego numeru PESEL. Dostrzec bowiem trzeba, że pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma, który został przewidziany w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd.
Odrzucenie skargi z powodu braku wykonania wspomnianego wezwania w niniejszej sprawie było niewątpliwie konieczne i zgodne z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. np. postanowienia: WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 17/23, WSA w Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 577/22, WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 27/23, WSA w Gliwicach z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1802/22, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2022 r., sygn. akt II SA/Go 285/22, WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1437/22, WSA w Lublinie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 672/22, WSA w Łodzi z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 762/22, WSA w Opolu z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 317/22, WSA w Poznaniu z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 144/23, WSA w Szczecinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 183/23, WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1869/22 czy NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OZ 173/23).
Wzgląd na to, że numer PESEL skarżącego nie został ujawniony w aktach administracyjnych sprawy powodował również, że podjęcie niniejszej kwalifikacji nie wymagało oczekiwania na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy o sygn. akt II GPS 3/22. Zarejestrowany w tej sprawie wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy bowiem przesądzenia, czy niepodanie przez skarżącego numeru PESEL w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego będącej pierwszym pismem w sprawie sądowoadministracyjnej stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi w sytuacji, gdy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.
Niezależnie od powyższego dostrzec trzeba, że wystarczającym powodem odrzucenia skargi w niniejszej sprawie było stwierdzenie niedopuszczalności zaskarżenia zaskarżonego nią postanowienia. Drugorzędne znaczenie w tym zakresie miało natomiast niewykonanie przez skarżącego wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego. Nawet bowiem, gdyby wezwanie to zostało wykonane, skarga i tak podlegałaby odrzuceniu z tej pierwszej przyczyny.
Z tych powodów wydanie niniejszego postanowienia stało się konieczne.
Dla porządku jedynie przypomnienia wymaga, że rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz pkt 6 p.p.s.a. Uczyniono to natomiast na posiedzeniu niejawnym, gdyż taki tryb działania przewiduje art. 58 § 3 p.p.s.a.