Uzasadnienie
W dniu 10 marca 2014 r. do akt niniejszej sprawy wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym skarżący W. S. domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię zeznania PIT-36 za 2012 r., kserokopię informacji PIT/B dotyczących 2011 r. oraz 2010 r., kserokopię wyciągu z rachunku bankowego oraz kserokopię zawiadomienia Prokuratury Okręgowej w W. przez W. S. "o popełnieniu licznych przestępstw przez urzędników Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz podległych: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z Oddziałem w C., Izby Skarbowej w K. oraz [...] Urzędu Skarbowego w C." z dnia 4 lutego 2014 r.
W piśmie doręczonym skarżącemu w dniu 24 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia w terminie 7 dni danych, zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie:
- 1. dokumentów wskazujących wysokość wszelkich, poza emeryturą, dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy;
- 2. wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] za okres od 1 lutego 2014 r. oraz z wszystkich pozostałych rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, zwłaszcza z rachunku o nr [...] i z rachunków posiadanych przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ramach tych rachunków w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, przedstawić należało potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy;
- 3. kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym;
- 4. rachunków i faktur wystawionych przez apteki, przychodnie, itp., wskazujących wydatki poniesione przez skarżącego na leczenie w okresie ostatnich trzech miesięcy;
- 5. kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego, szczególnie związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.
Odpowiadając na wezwanie, skarżący przy piśmie z dnia 29 marca 2014 r. nadesłał dokumenty źródłowe, w tym wyciąg z rachunku bankowego. Wniósł jednocześnie o wyłączenie referendarza sądowego rozpoznającego jego wniosek.
Wskazał również, że zeznanie podatkowe PIT-36 z załącznikiem PIT/B "za 2014 r." złoży drogą elektroniczną dopiero pod koniec kwietnia. Zaznaczył, że jedynym jego dochodem jest emerytura.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wraz z zawartym na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z danych i oświadczeń zawartych w tymże formularzu wynika, że skarżący jest inwalidą całkowicie niezdolnym do pracy, rozwiedzionym, cierpiącym na schorzenia [...] i [...], uzyskującym miesięczny dochód w postaci emerytury w kwocie brutto 913,97 zł. Podał, że zamieszkuje bezpłatnie u swojego syna, który wynajmuje mieszkanie od swojej chorej matki. Wśród miesięcznych kosztów utrzymania skarżący wymienił wydatki na lekarstwa (200 zł), koszty pocztowe i sądowe (150 zł), rehabilitację (150 zł).
Na wezwanie Sądu skarżący nadesłał następnie kopię zeznania podatkowego PIT-36 za 2013 r. wraz z informacją PIT/B, w których wykazano stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 3750,00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.
Zgodnie zaś z art. 244 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym Sąd doszedł do przekonania, iż zasługuje on na uwzględnienie. Zachodzi bowiem w stosunku do skarżącego przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanka przyznania mu takiego przywileju procesowego.
Przede wszystkim należy podkreślić, że dochody skarżącego ograniczają się do niewielkiej emerytury, na którą wskazał on w druku PPF i co obrazuje również nadesłany przez stronę wyciąg z rachunku bankowego, wykazujący wpływy z tytułu świadczenia emerytalnego. Emerytura ta nie może wystarczyć stronie na opłacenie zarówno wszystkich życiowych wydatków, jak również kosztów postępowań sądowych, zwłaszcza że w znacznej części przeznaczana jest na pokrycie kosztów leczenia. Skarżący jest bowiem inwalidą, cierpiącym dodatkowo na schorzenia [...] i [...]. Podkreślić również trzeba, że skarżący jest stroną także w innych postępowaniach sądowych, toczących się nie tylko przed tutejszym Sądem, w których uzyskuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowych pełnomocników, o czym świadczą nadesłane przez niego kopie orzeczeń wydanych zarówno przez sądy administracyjne, jak i sądy powszechne.
Nie można tracić również z pola widzenia faktu, że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne, na co wskazują przedłożone przez niego kserokopie zawiadomień o wszczęciu egzekucji (w tym między innymi zawiadomienia z dnia 10 października 2011 r., w którym wskazano należność główną w kwocie 142.443,50 zł oraz odsetki w kwocie 131.782,68 zł).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.