Uzasadnienie
- 1. K. A. wniósł do tutejszego Sądu skargę "na niewykonanie wyroku". Wskazał, że dotyczy ona wyroku WSA w Gliwicach o sygnaturze I SA/Gl 1247/19. W uzasadnieniu zwarł tylko jedno zdanie: "Prezydent Miasta G. do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku z dnia 11 lutego 2020".
- 2. Z akt wynika następujący stan sprawy.
- 2.1. Prezydent Miasta G. działając jako organ egzekucyjny i również jako wierzyciel, wystawił w dniu [...] r. tytuł egzekucyjny. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że doręczenie skarżącemu (jako zobowiązanemu) tego tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu [...] r. wraz z zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
W dniu [...] r. bank przekazał na rachunek Urzędu Miejskiego w G. kwotę zajęcia.
2.2. Z kolei w dniu [...] r. skarżący wniósł pismo (datowane na 22 kwietnia 2019 r.) w którym wskazał, że [...] doręczono mu odpis tytułu wykonawczego, a już [...] jego konto zostało zajęte. To uniemożliwiło mu wniesienie zarzutów na co miał 7 dni, to jest do [...] r. W ten sposób złamano ustawę, w szczególności art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Następnie organ egzekucyjny, w piśmie z [...] r. skierowanym do skarżącego, podniósł, iż skarżący w terminie do [...] r. mógł zgłosić zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, czego jednak nie uczynił, a stanowisko to podtrzymał w kolejnym piśmie (z [...] r.), w którym dodatkowo stwierdził brak podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zarzutu oraz cofnięcia czynności egzekucyjnych przeprowadzonych w sprawie.
2.3. Następnie skarżący pismem z 6 czerwca 2019 r. złożył skargę na "łamiące prawo czynności Wydziału Podatków w G.", żądając cofnięcia decyzji i zwrotu wyegzekwowanych pieniędzy. Skarżący stwierdził, że organ egzekucyjny nie dał mu możliwości wniesienia zarzutów do tytułu wykonawczego przed zastosowaniem środka egzekucyjnego egzekwując z jego konta opłatę parkingową przed upływem ustawowego terminu.
2.4. Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), Prezydent Miasta G., działając jako organ egzekucyjny, oddalił skargę skarżącego z 6 czerwca 2019 r. na "łamiące prawo czynności" w sprawie zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...] z [...] r., w której zażądano cofnięcia "decyzji" i zwrotu wyegzekwowanych pieniędzy.
2.5. W zażaleniu na to postanowienie, skarżący ponowił żądania, podkreślając, że organ egzekucyjny nie dał mu możliwości wniesienia zarzutów do tytułu wykonawczego przed zastosowaniem środka egzekucyjnego ani możliwości uregulowania należności bez dodatkowych kosztów.
2.6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z [...] r. Kolegium stwierdziło, że czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone zgodnie z prawem i brak jest podstaw do ich podważania, a tym samym zarzuty skarżącego uznało za bezpodstawne. Wyjaśniło przy tym, że skarżący miał możliwość uregulowania należności od momentu powstania obowiązku do wszczęcia egzekucji, o czym został poinformowany w drodze upomnienia.
2.7. W skardze do WSA w Gliwicach na ww. postanowienie Kolegium z [...] r., skarżący podniósł: "pismem z dnia [...] roku. Zarząd Dróg Miejskich w G., który jest wierzycielem, poinformował mnie, że dalsze moje odwoływanie zostanie odłożone ad acta, gdyż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje środki odwoławcze dopiero na etapie prowadzonej egzekucji. (Załącznik do sprawy). Niestety Wydział Podatków Urzędu Miejskiego w G., który jest organem egzekucyjnym przed odebraniem przeze mnie w dniu [...] roku TYTUŁU WYKONAWCZEGO, wystąpił do mojego banku, który w dniu [...] roku obciążył mnie za blokadę na rachunku, następnie prowizją za egzekucję!"
Zarzucił, iż został ukarany przed powiadomieniem go o wystawieniu tytułu wykonawczego i możliwością wniesienia zarzutów.
- 2.8. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
- 3.1. WSA w Gliwicach wyrokiem z 11 lutego 2020 r. uwzględnił skargę i uchylił postanowienie Kolegium z [...] r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta G. z [...]r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony [...] r. został doręczony skarżącemu wraz z zawiadomieniem z zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w dniu [...] r.
W dniu [...] r. skarżący złożył w biurze podawczym organu egzekucyjnego pismo z 22 kwietnia 2019 r., w którym stwierdził m.in., że złamane zostało obowiązujące prawo w szczególności art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz że nie mógł wnieść zarzutów, gdyż termin na ich złożenie upłynął w dniu [...] r.
Wobec tego, Sąd zauważył, że nie przesądzając treści żądania skarżącego, należy jednak dostrzec, iż prawdopodobnie intencją skarżącego było wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w postaci braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a, tj. zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. oraz że skarżący niewłaściwie uznał, iż termin do zgłoszenia zarzutu minął w dniu [...] r.
Tymczasem skarżący powyższe pismo złożył w terminie przewidzianym na złożenie zarzutów, zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów.
W tej sytuacji nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu pierwszej instancji, który w pismach z [...] r. oraz [...] r. informował skarżącego, że ustawowy termin na wniesienie zarzutów upłynął [...] r. Organ, mając wątpliwości co do treści pisma skarżącego z 22 kwietnia 2019 r., zobowiązany był podjąć działania w celu wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru skarżącego - zwrócić się do skarżącego z pytaniem czego skarżący się domaga i co zarzuca, informując równocześnie, jakie prawa w związku z doręczeniem tytułu egzekucyjnego i zawiadomienia o zajęciu mu przysługują. Organ nie jest uprawniony samodzielnie ustalać przedmiotu żądania i jego zakresu – o tym decyduje tylko strona.
Tymczasem z sentencji postanowienia organu pierwszej instancji z [...] r. wynika, że rozpatrzył on na podstawie art. 54 § 5 u.p.e.a. skargę skarżącego z 6 czerwca 2019 r. na czynność egzekucyjną, choć w uzasadnieniu ponownie poinstruował skarżącego o skutkach niezłożenia w ustawowym terminie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną oraz ustali rzeczywistą treść żądania skarżącego zawartą w piśmie z 22 kwietnia 2019 r., pouczając go przy tym o przysługujących mu prawach wynikających z doręczenia mu tytułu egzekucyjnego i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego.
Wyrok uprawomocnił się z dniem [...] r.
3.2. W piśmie z 6 lipca 2020 r. skarżący wezwał Urząd Miejski w G., powołując się na prawomocny wyrok WSA w Gliwicach w sprawie I SA/Gl 1247/19, do zwrotu zabranych z jego konta i związanych ze sprawą pieniędzy.
W odpowiedzi Prezydent Miasta G. w piśmie z [...] r. wskazał, że ww. wyrokiem zostało uchylone postanowienie tego organu i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W związku z tym nie ma podstaw do zwrotu wymaganej przez skarżącego należności do momentu ponownego rozpoznania sprawy.
W piśmie z 20 lipca 2020 r. skarżący wskazał, że prawomocnym wyrokiem uchylone zostały postanowienia na podstawie których zabrano mu środki i na chwilą obecną są one bezpodstawnie przetrzymywane.
3.3. Postanowieniem z [...] r. (doręczonym [...] r.) Prezydent Miasta na podstawie art. 50 i art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądań zawartych w pismach z 22 kwietnia 2019 r., 20 maja 2019 r. i 6 czerwca 2019 r. w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, w szczególności czy wniesione żądanie jest skargą na czynność organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu rachunku bankowego (w rozumieniu art. 54 u.p.e.a.), czy jest zarzutem (w rozumieniu art. 33 u.p.e.a.).
W piśmie z 20 sierpnia 2020 r. zatytułowanym "skarga", skierowanym do Urzędu Miejskiego w G., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z [...] r., skarżący wskazał, że z wielkim zdziwieniem przeczytał wezwanie bo Prezydent Miasta nie wie, jak należy postępować po ogłoszeniu prawomocnego wyroku. Napisał już wielokrotnie czego oczekuje. Sąd uchylił postanowienia w tej sprawie i Prezydent Miasta bezpodstawnie przetrzymuje zabrane mu z naruszeniem prawa środki.
Prezydent Miasta G. w piśmie z [...] r. wskazał, że w odpowiedzi na pisma skarżącego informuje go, że WSA w Gliwicach wyrokiem w sprawie I SA/Gl 1247/19 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz postanowienie Prezydenta Miasta i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ zaakcentował, że Sąd zobowiązał go do ustalenia treści żądań skarżącego. Wobec tego wskazał, że Prezydent Miasta G. na podstawie art. 50 i 64 § 2 k.p.a. wzywa skarżącego do sprecyzowania treści żądań zawartych w pismach z 22 kwietnia 2019 r., 20 maja 2019 r. i 6 czerwca 2019 r. w terminie 7 dni, w szczególności czy wniesione żądanie jest skargą na czynność organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu rachunku bankowego (w rozumieniu art. 54 u.p.e.a.), czy jest zarzutem (w rozumieniu art. 33 u.p.e.a.).
W piśmie z 4 września 2020 r. skarżący wskazał, że oczekuje aby Urząd Miasta G. wykonał wyrok WSA w Gliwicach z 11 lutego 2020 r., I SA/Gl 1247/19, uchylający decyzję z [...] r. Dodał, że Urząd powinien wiedzieć jak należy postąpić po uchyleniu przez Sąd postanowienia. Wezwanie skarżącego do sprecyzowania żądań i odniesienia do fragmentów uzasadnienia wyroku są farsą i nadaje się to do opublikowania w prasie. Zapytał: skoro Sąd unieważnił decyzję, to na jakiej podstawie Urząd Miasta przetrzymuje jego pieniądze? Zasygnalizował, że ze względu na niewykonanie wyroku przez Prezydenta Miasta skieruje skargę do WSA w Gliwicach.
- 3.4. W piśmie z 25 września 2020 r., skierowanym do tutejszego Sądu, zatytułowanym "Skarga" oraz "Skarga na niewykonanie wyroku", skarżący zawarł tylko jedno zdanie: "Prezydent Miasta G. do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku z dnia 11 lutego 2020 r.". Powołał także sygnaturę akt: I SA/Gl 1247/19.
- 3.5. Zawiadomieniem z [...] r. Prezydent Miasta G. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił bez rozpoznania pisma skarżącego z 22 kwietnia 2019 r., 20 maja 2019 r. i 6 czerwca 2019 r. Wskazał, że na podstawie wyroku WSA w Gliwicach o sygnaturze I SA/Gl 1247/19, pismami z [...] r. oraz [...] r. wezwał skarżącego do sprecyzowania czy jego ww. pisma są skargą na czynność organu egzekucyjnego (art. 54 u.p.e.a.) czy zarzutem (art. 33 u.p.e.a.). Wskazany, 7-dniowy termin na uzupełnienie braków upłynął bezskutecznie. Zatem, zgodnie z pouczeniem, pozostawił pisma bez rozpoznania.
- 3.6. W odpowiedzi na skargę z 25 września 2020 r. Prezydent Miasta G. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
5. Przedmiot skargi został przez jej autora określony poprzez wyrażenie "Skarga na niewykonanie wyroku". Ponadto z jedynego zdania skargi wynika, że zarzutem który stawia skarżący organowi (Prezydentowi Miasta G.) jest niewykonanie wyroku tutejszego Sądu z 11 lutego 2020 r., I SA/Gl 1247/20.
Tak określony przedmiot skargi wskazuje, że została ona oparta na art. 154 p.p.s.a. W § 1 tego przepisu ustawodawca zawarł szczególny typ skargi do sądu administracyjnego – właśnie skargę na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.
W związku z tym istotne znaczenie ma dokonana z dniem 15 sierpnia 2015 r. nowelizacja art. 154 p.p.s.a. (na podstawie art. 1 pkt 42 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2015 r. poz. 658).
Przed nowelizacją, art. 154 § 1 p.p.s.a. zakreślający przedmiotowe granice skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego stanowił, że:
"W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny."
Z kolei w obecnym stanie prawnym ukształtowanym wskazaną nowelizacją, art. 154 § 1 p.p.s.a. stanowi, że:
"W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny."
Oznacza to, że w nowym stanie prawnym skarga z art. 154 p.p.s.a. ma dużo węższy zakres i nie jest dopuszczalna w części przypadków bezczynności organów administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym po wyroku uwzględniającym skargę. Jak wskazuje się w doktrynie, w szczególności skarga ta nie jest dopuszczalna w przypadkach bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania po "zwykłym" wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji albo postanowienia (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 154).
Należy podkreślić, że obecnie z "niewykonaniem" - w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. - przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę, mamy do czynienia tylko wówczas, gdy ów prawomocny wyrok uwzględniał skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązywał organ do określonego działania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Z innego punktu widzenia: z dniem 15 sierpnia 2015 r. została wyłączona możliwość wniesienia skargi z art. 154 p.p.s.a. wówczas, kiedy właściwy organ po wydaniu przez sąd prawomocnego wyroku uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1, art. 146-148 lub art. 150 p.p.s.a. skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności - nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu w terminach w prawie określonych.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Wyrok na który powołuje się skarżący, co prawda był uwzględniający skargę, ale nie skargę na bezczynność organu (przewlekłe prowadzenie postępowania) opartą o art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Był to wyrok uwzględniający skargę, ale na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego wyrok uchylał zatem postanowienia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, wydane na podstawie art. 54 u.p.e.a., których kontrola sądowo-administracyjna została przewidziana w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
W tej sytuacji prawnej, Sąd stwierdza, że skarga na niewykonanie wyroku tutejszego Sądu z 11 lutego 2020 r., I SA/Gl 1247/19 jest niedopuszczalna. Jako taka, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a.
6. O zwrocie wpisu w kwocie 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis m.in. od pisma odrzuconego, co miało miejsce w tej sprawie.