Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. S., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mocą której odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ramach urzędowego formularza PPF z dnia 31 maja 2013 r. (nadany w urzędzie pocztowym w dniu 3 czerwca 2013 r.) skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku, akcentując przede wszystkim ciężki stan zdrowia, oświadczył, że po potrąceniach otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 950 zł. Zaznaczył przy tym, że w stosunku do niego toczą się postępowania egzekucyjne, w których łączna kwota zadłużenia wynosi 125.274,23 zł. Odnotował dalej, że brakuje mu środków na bieżące wydatki, w tym żywność i lekarstwa. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. H. S. zeznał, iż posiada udział w wysokości ½ starego powojennego domu, który kwalifikuje się do remontu kapitalnego, obciążony hipoteką. Źródłem dochodu skarżącego jest akcentowane wyżej świadczenie emerytalne.
Przy ww. druku PPF skarżący nadesłał odpisy następujących dokumentów: pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 10 kwietnia 2013 r. potwierdzającego odnotowany wyżej stan zadłużenia podlegającego egzekucji ze świadczenia emerytalnego; orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; wypisu ze szpitala oraz potwierdzenie wypłaty środków z rachunku bankowego skarżącego o równowartości deklarowanej emerytury.
Wypada w tym miejscu odnotować, że postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 318/12) orzekł między innymi o ustanowieniu dla skarżącego adwokata. Ustalono wówczas, że dochód skarżącego z tytułu świadczenia emerytalnego wynosił 950 zł. Dodatkowym źródłem dochodu był wtedy zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Rozpoznający wniosek uznał, że H. S. nie będzie w stanie samodzielnie ponieść kosztów zastępstwa procesowego.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należało odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego oznaczony w pkt 4 druku urzędowego formularza. Intencją wnioskującego jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.).
Przyszło w tym miejscu podkreślić, iż skarga w niniejszej sprawie, złożona została na decyzję dotyczącą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przedmiotem skargi jest działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należało zatem stwierdzić, że takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest w tej sprawie H. S. Oznacza to – mając na uwadze treść art. 241 P.p.s.a. – że skarżący zwolniony jest od obowiązku ponoszenia zarówno opłat sądowych, w tym wpisów sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadza się do zbadania przesłanki przyznania prawa pomocy w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Stosownie więc do treści art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej i finansowej H. S. pozwoliła uznać, że skarżący nie będzie w stanie samodzielnie ponieść kosztów zastępstwa procesowego w tej sprawie. W toku rozpoznania wniosku nie stracono przede wszystkim z pola widzenia choroby skarżącego, która wymaga od niego regularnego poddawania się dializom, co generuje koszty, a przede wszystkim uniemożliwiła skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej. Przy rozpoznaniu obecnego wniosku wykorzystano materiały źródłowe, które licznie zgromadzono w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 318/12. Oświadczenia skarżącego złożone w ramach niniejszego postępowania pozwoliły stwierdzić, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie od 23 maja 2013 r. Z tych względów nie znaleziono podstaw faktycznych do odstąpienia od konkluzji przyjętych w orzeczeniu wydanym we wspomnianej dacie.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy, o pozostałym zakresie wniosku orzeczono w pkt 2 sentencji.