Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.L. i B.L. wniesioną na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że przesyłki polecone z dnia 12 kwietnia 2016 r., skierowane do skarżących i zawierające odpisy zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi, zostały awizowane w dniu 15 kwietnia 2016 r., a następnie wydane adresatom w dniu 2 maja 2016 r. Sąd wyjaśnił, że skoro przesyłki te były awizowane w dniach 15 i 25 kwietnia 2016 r., to ich doręczenie zgodnie z regułą zawartą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "ppsa"), nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 29 kwietnia 2016 r. Wobec tego siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął z dniem 6 maja 2016 r. Skarżący natomiast – odnosząc się do wezwania w przedmiocie wpisu od skargi – złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w dniu 9 maja 2016 r., a więc już po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie Sąd pouczył skarżących o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek poleconych zawierających odpisy powyższego postanowienia wynika, że zostały one doręczone adresatom w dniu 5 sierpnia 2016 r.
W dniu 11 sierpnia 2016 r. skarżący złożyli pismo zatytułowane "Zażalenie", które z uwagi na jego uzasadnienie zostało uznane za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa).
Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu – niewiedza co do rzeczywistego początku biegu terminu w związku z zastosowaniem trybu doręczenia zastępczego – ustała z chwilą doręczenia skarżącym odpisu postanowienia z dnia 11 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi, czyli w dniu 5 sierpnia 2016 r. Wniosek zaś został złożony w dniu 11 sierpnia 2016 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ppsa.
Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, zob. też B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219).
W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnili, że niemożność terminowego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych. Niewątpliwie bowiem przeszkoda, polegająca na nieprawidłowym wydaniu przesyłek zawierających wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, była całkowicie od skarżących niezależna i nie mogli oni jej w żaden sposób zapobiec. Oczywistym przy tym jest, że przeszkoda ta utrudniła skarżącym dochowanie terminu. Mieli oni prawo pozostawać w błędnym przekonaniu, że dzień rzeczywistego wydania przesyłek stanowi zarazem dzień ich doręczenia. W konsekwencji uchybienie procesowe, którego się dopuścili nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez nich.
W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.