Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm./ po rozpoznaniu zażalenia z dnia 5 stycznia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Nr [...], uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. o numerach od [...] do [...] z dnia [...] 2006 r. oraz od [...] do [...] z dnia [...] 2006 r. obejmujących zaległości składkowe Z. L. powstałe w 2005 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne zmierzające do ściągnięcia zaległości Z. L. przypadających na rzecz ZUS Oddział Z. Inspektorat w T., dokonując w ramach podjętych czynności egzekucyjnych zajęcia rachunku zobowiązanego w Banku Handlowym w W. Oddział w K.. Następnie podniósł, że zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Nr [...] doręczone zostało wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu [...] 2008 r., po czym Z.L. [...] 2008 r. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, podnosząc nieistnienie dochodzonego przymusowo obowiązku wskutek jego przedawnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, brak informacji o formie, terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej ustawą egzekucyjną, organ egzekucyjny zwrócił się do ZUS Oddział Z. Inspektorat w T. o jego stanowisko w kwestii zarzutów, które zostało wyrażone w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] nie uwzględniającym zarzutów Z. L..
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] oddalił zarzuty zobowiązanego, uwzględniając stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz uznając za bezpodstawne zarzuty zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i braku informacji o możliwości zaskarżenia tytułów wykonawczych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. L. zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Podniósł również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie istotnych okoliczności, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nieuwzględnienie postępowań sądowych dotyczących jego sporu z ZUS Oddział w Z.Inspektorat w T.. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W ramach rozpoznania zażalenia, organ odwoławczy podniósł, że poza sporem w sprawie pozostaje, iż Z. L. nie uregulował na przestrzeni 2005 r. należności ustawowo nałożonych na płatników ZUS. Bezsprzecznie również - co potwierdził wierzyciel w swoim stanowisku - są one nadal wymagalne, z tego powodu, że postępowania sądowe, na które powołuje się zobowiązany w swoich wnioskach, nie zostały dotąd zakończone, a więc pozostają bez wpływu na wielkość zadłużenia. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zaległości składkowe Z. L. nie uległy także przedawnieniu, gdyż dla tego rodzaju roszczeń przewidziano w art. 24 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2007r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), 10 -letni okres przedawnienia, licząc od dnia, w którym stało się wymagalne, co oznacza, że w odniesieniu do składek płatnych w 2005 r. przedawnienie nastąpiłoby dopiero w 2015 r. Organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Z. L., nie miało też miejsca zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, ponieważ na podstawie art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny ma obowiązek zastosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, a takim środkiem - wobec uporczywego uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym - okazuje się właśnie zajęcie rachunku bankowego, które na gruncie oświadczenia Banku Handlowego w W. Oddział w K. o braku środków, wcale nie gwarantuje jego skuteczności.
Organ odwoławczy wskazał, że bezpodstawny był również zarzut Z. L., iż nie został powiadomiony o formie, terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia. Przeczy tym wywodom terminowe wniesienie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, przysługujących zobowiązanemu zgodnie z przepisem art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, w terminie 7.dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto tytuły wykonawcze, doręczone zobowiązanemu wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w dniu [...] 2008 r., zawierały stosowne pouczenie w części G formularza.
W skardze od powyższego postanowienia Z. L. wniósł o jego uchylenie oraz o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podniósł zarzut, że przy wydaniu postanowienia doszło do naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz złamania zasady współżycia społecznego, zasady kontradyktaryjności i równości. W uzasadnieniu podniósł, że w rozpoznawanej sprawie sporna pozostaje kwestia wymagalności dochodzonych kwot. Wskazał, iż w toku postępowania apelacyjnego o przyznanie renty na jego rzecz, Sąd Apelacyjny w K. ocenił, że jego zgłoszenie się do ubezpieczenia społecznego miało charakter pozorny, przez co z mocy prawa jest czynnością nieważną.
W związku z tym wyraził przekonanie, że działanie organu rentowego jest pozbawione podstaw prawnych. Ponadto przed Sądem Rejonowym w K., w sprawie o sygn. akt: [...] oraz przed Sądem Okręgowym w K., w sprawie o sygn. akt: [...]. toczą się sprawy z powództwa skarżącego przeciwko wierzycielowi - ZUS w T.. Podniósł, że bezsporny jest fakt, iż zgromadzony w toku postępowania przed sądami materiał dowodowy, nie daje podstaw do żądań objętych tytułami egzekucyjnymi, w pełnym lub częściowym zakresie. W tych okolicznościach zasadne było zastosowanie przepisów art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. Skarżący zarzucił, że wierzyciel i organ egzekucyjny nie dostrzegli związku pomiędzy toczącymi się postępowaniami sądowymi a wszczętym postępowaniem egzekucyjnym.
Ponadto podniósł, iż nie jest zgodne z prawdą twierdzenie, że uporczywie uchylał się od wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że od 2000 roku nie ma regularnych dochodów, a drobne kwoty z prac dorywczych nie wystarczają na zaspokojenie jego elementarnych potrzeb życiowych. Odnośnie braku informacji o terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia, podniósł, że terminowe wniesienie przez niego środka zaskarżenia nie było zasługą organu egzekucyjnego tylko wynikało z jego determinacji i dociekliwości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej również P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie – z uwagi na treść zarzutów wniesionych przez skarżącego na postępowanie egzekucyjne - miało rozstrzygnięcie przez organ egzekucyjny, czy wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania w związku ze zgłoszonym przez zobowiązanego zarzutem przedawnienia zobowiązania z tytułu zaległości składkowych na rzecz ZUS za 2005 r.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny uzyskał stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu przedawnienia i będąc - na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej – związany tym stanowiskiem nie uwzględnił zarzutu, dotyczącego wygaśnięcia wyżej wymienionego zobowiązania wskutek jego przedawnienia.
W związku z tym, jako trafne ocenić zatem należało również motywy rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Ponadto organ ten dodał, że dla tego rodzaju roszczeń, jak egzekwowane w rozpoznawanej sprawie, przewidziano w art. 24 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), 10 -letni okres przedawnienia, licząc od dnia, w którym stało się wymagalne, co oznacza, że w odniesieniu do składek płatnych w 2005 r. przedawnienie nastąpi dopiero w 2015 r.
Odnośnie kolejnego zarzutu skarżącego, zasadnie również organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Z. L. - z powodu zajęcia rachunku bankowego - nie doszło do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, ponieważ na podstawie art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny ma obowiązek zastosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Prawidłowo również organ odwoławczy wskazał, że bezpodstawny był zarzut skarżącego, iż nie został powiadomiony o formie, terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia. W tym zakresie trafnie organ podkreślił, że - przede wszystkim tytuły wykonawcze doręczone zobowiązanemu wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w dniu [...] 2008 r. zawierały stosowne pouczenie w części G formularza, a poza tym - terminowe wniesienie przez niego zarzutów na postępowanie egzekucyjne, jest zaprzeczeniem zasadności powyższego zarzutu.
Odnośnie zarzutu skargi, iż w toczących się postępowaniach sądowych z powództwa skarżącego przeciwko wierzycielowi - ZUS w T., został zgromadzony materiał dowodowy, który nie daje podstaw do żądań objętych tytułami egzekucyjnymi, w pełnym lub częściowym zakresie - podkreślenia przede wszystkim wymaga, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego nie jest ustalenie treści obowiązku obciążającego stronę zobowiązaną, lecz doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne nie stanowi bowiem kolejnej instancji postępowania jurysdykcyjnego.
Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ egzekucyjny art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły bowiem podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia - w zakresie oraz według kryteriów określonych w przytoczonych na wstępie przepisach - stwierdzić zatem należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Wobec tego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.).