Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 marca 2023 r. E. sp. z o.o. w C. (dalej: strona skarżąca), zastępowana przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 kwietnia 2023 r., tymczasowy pełnomocnik szczególny strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS) oraz do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego na umocowanie pełnomocnika strony skarżącej, jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego do działania w jej imieniu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu strony skarżącej w dniu 17 maja 2023 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braków formalnych skargi upływał stronie skarżącej z dniem 24 maja 2023r. Jednakże braki formalne skargi nie zostały usunięte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm. - p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie strona nie uzupełni jej braków formalnych. Jednocześnie, odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 28 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Stosownie zaś do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia jej braków formalnych w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. W przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, Sąd odrzuci ją postanowieniem, przy czym może to zrobić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.).
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w K. na wniosek Naczelnika [...] [...]Urzędu Skarbowego w S., złożony w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.). o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do reprezentowania Spółki do czasu ustanowienia kuratora przez sąd.
Podkreślenia wymaga, iż zakres pełnomocnictwa szczególnego nie rozciąga się na postępowanie sądowoadministracyjne, które jest procedurą odrębną w stosunku do postępowania podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1226/06; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 138m § 1 o.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd.
Natomiast zgodnie z § 2 powołanego wyżej przepisu, tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2. Z kolei, stosownie do art. 138n § 1 o.p. o wyznaczenie radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 138e § 1 o.p. - pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.
Z powyższego wynika jednoznacznie, iż tymczasowy pełnomocnik szczególny zostaje umocowany wyłącznie do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa.
Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 942/17. Zob. także postanowienia: NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20; WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 801/20; WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt 804/20; WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/21). Postępowanie przed sądem administracyjnym - pomimo że zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt - w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepis artykułu 138m o.p. nie odnosi się bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uznać, że tymczasowy pełnomocnik szczególny (ustanowiony na etapie postępowania podatkowego) nie posiadał umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego ab initio, gdyż nie legitymował się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym, a wezwany do usunięcia tego braku formalnego skargi radca prawny, w wyznaczonym terminie nie przedstawił skutecznie udzielonego pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z 23 września 2020 r., sygn. akt I FZ 188/20, postanowienie WSA w Krakowie z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 804/20, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 19 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 335/21, postanowienie WSA w Rzeszowie z 11 października 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 682/21, postanowienie WSA w Warszawie z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1227/21).
W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na fakt, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.