Uzasadnienie
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że utrzymuje się jedynie z pomocy udzielanej mu przez syna w gotówce lub w naturze. Podniósł, iż jest właścicielem kilku mieszkań, lecz nie czerpie żadnych dochodów z tego tytułu ze względu na postawę najemców, z którymi pozostaje w prawnym sporze. Powołał się też na dokumentację zgromadzoną w sprawie o sygn. akt I SO/Gl 6/14, która, jak zaznaczył, jest aktualna. Według wniosku skarżący nie posiada żadnych oszczędności i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W toku wcześniejszego postępowania skarżący wyjaśnił, że mieszka za granicą, przedstawiając urzędowe tłumaczenie umowy najmu zajmowanego przez niego mieszkania (kwotę czynszu określono w niej na 750 euro). W związku z tym ustanowił pełnomocnika do doręczeń.
Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku w szczególności poprzez: wskazanie źródła finansowania czynszu najmu w kwocie 750 euro, udokumentowanie dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, w tym pomocy udzielonej przez syna, wykazanie braku możliwości pobierania czynszu z wynajmowanych przez niego mieszkań, także w drodze egzekucji, oraz przedłożenie kopii zeznań podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych.
Przesyłka zawierająca to wezwanie, wysłana na adres pełnomocnika do doręczeń, została dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 8 stycznia 2015 r., i po raz drugi dnia 16 stycznia 2015 r., a następnie, jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy.
Wezwanie nie zostało dotąd wykonane.
W przywołanej przez skarżącego sprawie o sygn. akt I SO/Gl 6/14 Sąd postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. odmówił przyznania mu prawa pomocy, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1831/14.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową.
Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Stosownie do art. 255 p.p.s.a. wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, co gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych strony.
Tymczasem wezwanie takie nie zostało w niniejszej sprawie wykonane. Przyjąć bowiem trzeba, że termin wyznaczony w tym zakresie upłynął bezskutecznie, a co za tym idzie, że pociągnęło to za sobą konsekwencje tego stanu rzeczy.
W świetle bowiem art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej (§ 1), pozostawiając dwukrotnie zawiadomienia o tym m.in. w skrzynce pocztowej (§ 2 i 3), przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu (§ 4).
W konsekwencji uznać trzeba, że doręczenie wezwania skarżącemu nastąpiło z dniem 22 stycznia 2015 r., a w efekcie, że zakreślony w nim termin upłynął z dniem 29 stycznia 2015 r. (czwartek).
Brak dokumentów źródłowych objętych wezwaniem uniemożliwia ustalenie sytuacji skarżącego w jakimkolwiek aspekcie, w szczególności zaś zbadanie źródeł jego dochodu, w tym tego pozwalającego mu opłacić koszty pobytu za granicą. Nie można przecież zgodzić się z wnioskodawcą, że wystarczające w tym zakresie są materiały zgromadzone w trakcie postępowania w sprawie o sygn. akt I SO/Gl 6/14. Jest wręcz przeciwnie, skoro w wydanym w tamtej sprawie prawomocnym już postanowieniu z dnia 22 września 2014 r. Sąd stwierdził, że prezentują one sytuację skarżącego fragmentarycznie.
Sąd zaakcentował w szczególności, że nie dokumentują one pomocy, jaką wnioskujący ma otrzymywać od syna, nie dostarczają dostatecznych informacji na temat należących do niego rachunków bankowych oraz nie potwierdzają, iż nie może on pobierać czynszu w związku z najmem kilku należących do niego mieszkań. Wątpliwości te nadal są aktualne, a wezwanie wystosowane w tej sprawie miało na celu ich rozwianie.
Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku;
w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157).
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.