Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 18 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 771/23

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2023r. nr 2401-IEE.7192.83.2023.2.MSN UNP: 2401-23-058659 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej: organ egzekucyjny, ZUS) z dnia 19 stycznia 2023r. nr [...] oddalające skargi Q sp. z o.o. (uprzednio I sp. z o.o., dalej: Spółka, Skarżąca, zobowiązana) na czynność organu egzekucyjnego z 2 grudnia 2022r. w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., po 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1, art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.).

Stan sprawy.

24 listopada 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW1480022008314 do TW1480022008316 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres 09/2022, ubezpieczenie zdrowotne za okres 09/2022, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 09/2022. Dnia 1 grudnia 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ egzekucyjny, nadał powyższym tytułom wykonawczym klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Zawiadomieniami z dnia 2 grudnia 2022r. o nr od [...] do [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. Zawiadomienia te Spółka otrzymała 5 grudnia 2022r., a Pierwszy Urząd Skarbowy w G. za pośrednictwem ePUAP 2 grudnia 2022 r.

Pismami z dnia 12 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu: 14 grudnia 2022r.) Spółka wniosła skargi na czynności organu egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych oraz zarzucając rażące naruszenie prawa. Według Skarżącej podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące właściwości miejscowej oddziału. Jednocześnie zobowiązana podkreśliła, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych nie posiada uprawnień do prowadzenia egzekucji, a tytuły wykonawcze, które dotyczą zajęć są nieważne i nie mogą stanowić podstawy wszczęcia egzekucji i zajęcia wierzytelności pieniężnej.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023r. organ egzekucyjny oddalił w/w skargi z dnia 12 grudnia 2022r. na czynność organu egzekucyjnego z dnia 2 grudnia 2022r. w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. (zawiadomienie o zajęciu nr od [...] do [...]).

Pismem z dnia 2 lutego 2023r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem Spółki tytuły wykonawcze, których dotyczy zajęcie są nieważne i nie mogą stanowić podstawy wszczęcia egzekucji i zajęcia wierzytelności pieniężnej.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DIAS uznał, że dokonane czynności egzekucyjne zajęcia innej wierzytelności pieniężnej nie naruszają przepisów: u.p.e.a., k.p.a. oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

DIAS wyjaśnił, że właściwość rzeczowa i miejscowa Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu egzekucyjnego wynika z przepisu art. 19 § 4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. Według DIAS egzekucja należności pieniężnych wobec Skarżącej jest prowadzona przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ tj. przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Szczegółowe, w istocie wewnątrzorganizacyjne, określenie właściwości terytorialnej i rzeczowej dla poszczególnych oddziałów ZUS, nie wprowadza nic nowego w ukształtowane przepisem art. 22 § 2 u.p.e.a. zasady określenia właściwości Dyrektora danego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem tę identyfikuje się poprzez miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, która to zasada w rozpoznawanej sprawie nie została naruszona.

Podniesiono, że zgodnie z art. 19 § 4a u.p.e.a. oraz rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej Dyrektorów Oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne z dnia 2 września 2016r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. właściwy miejscowo wyznaczony jest do działania jako organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a. wobec I Sp. z o.o. z siedzibą w G. Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wyznacza nie tylko właściwość rzeczową organu egzekucyjnego tam wymienionego, lecz również jego właściwość miejscową skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest Dyrektor tego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek.

Oczywistym jest, w ocenie DIAS, że wierzycielem wymienionych w art. 19 § 4 u.p.e.a. należności pieniężnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której w oznaczonym zakresie, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. Organem egzekucyjnym jest zaś Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kompetencje, zakres i sposób działania wyznaczają przepisy u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa (art. 19 § 4 u.p.e.a.). Jego usytuowanie w strukturach organizacyjnych ZUS w powiązaniu z wypełnieniem obowiązków organu egzekucyjnego powoduje, że jest on podmiotem personifikującym Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

DIAS odwołał się do art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i stwierdził, że nie otrzymał od Spółki odpowiedzi na wezwanie z 16 grudnia 2022 roku nr [...] dotyczące doprecyzowania treści skarg, zgodnie z nowym brzmieniem u.p.e.a. Oznacza to, zdaniem DIAS, że z własnej inicjatywy organ pierwszej instancji rozszerzył zakres skarg Spółki na czynności egzekucyjne. W związku z czym, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji zawarł argumenty potwierdzające słuszność oddalenia skarg wniesionych na podstawie art. 54 § 1 pkt 1, jak i pkt 2 u.p.e.a., nie zwracając przy tym uwagi na fakt, że Spółka nie podniosła zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Według DIAS, w przypadku gdy Strona nie podnosi zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., to uzasadnienie postanowienia w tym zakresie jest zbędne.

Niezależnie od powyższego wyjaśniono, że zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatków dokonano zgodnie z trybem wskazanym w art. 89 u.p.e.a. Zawiadomienia z 2 grudnia 2022 roku zostały doręczone Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w tym samym dniu, natomiast wydruki przedmiotowych zawiadomień doręczono Spółce 5 grudnia 2022 roku wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Podniesiono, że sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu spełniają wymogi określone dla tego rodzaju dokumentów, określone w przepisach art. 67 § la, § 2 i § 2a oraz art. 26e § 1-4 u.p.e.a.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem postępowania administracyjnego, była skarga na czynność egzekucyjną, która została uregulowana w art. 54 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

1. 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2. 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Stosownie do art. 1a pkt 2 tej ustawy przez czynność egzekucyjną rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W orzecznictwie wskazuje się, że "określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 5 maja 2021 r., III FSK 91/21 i przywołane tam orzecznictwo). Skarga na czynności egzekucyjne nie jest zatem uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego. Służy ona ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność.

W jej ramach można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tej czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2021 r., wyd. 9, str. 362). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015r., II FSK 290/13)" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2023r., sygn. akt III FSK 1100/22).

Należy zauważyć, że treść art. 54 u.p.e.a. uległa zmianie na podstawie art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że "Podstawa wymieniona w punkcie 2 stanowi doprecyzowanie obowiązującego przepisu mówiącego o skardze na czynność dokonaną przez organ egzekucyjny. Przepis ten nie wskazuje jednak wady czynności egzekucyjnej, która jest podstawą skargi, co powoduje, że przesłanki do jej złożenia nie są jasne i budzą wątpliwości w zakresie ich stosowania. Z powyższego względu jednoznacznie określono, że skarga może zostać złożona w przypadku dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Ponieważ przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie delegacji ustawowych służą wykonaniu ustawy, naruszenie tych przepisów stanowi również naruszenie przepisów, na podstawie których zostały wydane.

Należy wskazać, że podstawa skargi ujęta w pkt 1 stanowi przeniesienie obowiązującego przepisu art. 33 § 1 pkt 8. Z uwagi na to, że projekt ustawy rozdziela środki zaskarżenia na te, które bezpośrednio dotyczą egzekwowanej należności pieniężnej (zarzuty) i takie, które dotyczą postępowania egzekucyjnego, podstawa zarzutu ujęta obecnie w przepisie 33 § 1 pkt 8 została przeniesione do katalogu podstaw skargi.

Zrezygnowano z przesłanki, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6, dotyczącej niedopuszczalności egzekucji lub niedopuszczalności środka egzekucyjnego. Niedopuszczalność egzekucji jest badana przez organ egzekucyjny na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 29 § 1) i stanowi również podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego (patrz uzasadnienie do art. 59 § 1). W odniesieniu do niedopuszczalności środka egzekucyjnego na gruncie egzekucji pieniężnej przepis ten nie znajduje zastosowania. Z powyższego względu zrezygnowano z niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego jako podstawy skargi na czynność egzekucyjną.

W projektowanym przepisie zrezygnowano również z przesłanki, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 9, dotyczącej prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Organy administracji z urzędu są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości, zatem zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie powinien niezwłocznie przekazać sprawę do organu właściwego. Podkreślić należy, że zgodnie z projektowanym art. 22 § 3b ustawy, w przypadku zmiany właściwości miejscowej organu egzekucyjnego skuteczne pozostają jedynie czynności podjęte przez organ egzekucyjny przed uzyskaniem informacji o zmianie.

W konsekwencji, jeżeli organ egzekucyjny pomimo posiadania informacji o zdarzeniu powodującym zmianę właściwości miejscowej nie przekaże postępowania organowi właściwemu miejscowo, czynności tego organu podjęte po powzięciu informacji nie będą skuteczne.". Jednocześnie uzasadniając zmiany dokonane w art. 33 § 2 u.p.e.a. (uprzednio art. 33 § 1 tej ustawy) wskazano "Zrezygnowano z podstaw zarzutów określonych w przepisie art. 33 § 1: pkt 9 - prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i pkt 10 - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. W odniesieniu do prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego (pkt 10) organ egzekucyjny weryfikuje ją na etapie badania dopuszczalności egzekucji. W przypadku tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów przepisu art. 27 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynie tego nieprzystąpienia. Ponadto nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego będzie stanowiło podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (patrz uzasadnienie do art. 59 § 1).

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ należy wskazać, że ta podstawa zaskarżenia dotyczy bezpośrednio postępowania egzekucyjnego. W pozostałym zakresie np. w odniesieniu do wydania w toku postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięcia przez niewłaściwy organ egzekucyjny, wystarczającą podstawą prawną do zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia jest art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 ustawy w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego".

W doktrynie wskazuje się, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym "Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest tożsama z niedopuszczalnością egzekucji. Ustawa dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a przy tym mają to być środki egzekucyjne przewidziane do egzekwowania obowiązków danego rodzaju. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. (...) Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę. Można również wskazywać na naruszenie innych ustaw niż komentowana ustawa.

Rozumując a contrario, należy uznać, że nie może stanowić podstawy skargi na czynności egzekucyjne naruszenie przepisów rozporządzenia. (...) Skoro skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, to nie ma podstaw do oceny formalnej poprawności wszystkich czynności egzekucyjnych podjętych w postępowaniu, których prawidłowość nie została zakwestionowana daną skargą.

Tak więc przedmiotem oceny są wyłącznie kwestie odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora lub poborcy skarbowego w świetle przepisów ustawy regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych." (tak Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023).

Zatem w świetle powyższego skarga oparta na art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może dotyczyć zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, bądź też zastosowania co prawda dopuszczalnego środka egzekucyjnego, jednakże w sposób naruszający ustawę.

W niniejszej sprawie we wniesionych skargach na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G., Spółka podniosła, że dokonane one zostały z rażącym naruszeniem prawa. Zatem skargi oparła o przesłankę z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W realiach rozpoznanej sprawy zakwestionowaną czynnością egzekucyjną było zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G., a tytuły wykonawcze dotyczyły należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za 09/2022, ubezpieczenie zdrowotne za okres 09/2022, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 09/2022.

Stosownie do art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 12 lit. a tiret piąty u.p.e.a. ilekroć mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych.

Zatem w świetle powyższego należało uznać, że dokonano w sprawie czynności egzekucyjne przewidzianych w u.p.e.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że należności wynikające z wystawionych tytułów wykonawczych są należnościami pieniężnymi.

Jak wynika z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Z art. 67 § 1a tej ustawy wynika, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Stosownie do art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1. 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2. 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3. 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4. 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;
5. 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6. 6) kwotę kosztów egzekucyjnych:
7. a) opłaty manipulacyjnej,
8. b) opłaty za czynności egzekucyjne,
9. c) wydatków egzekucyjnych,
10. d) opłaty egzekucyjnej,
11. e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;
12. 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
13. 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
14. 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Przy czym zgodnie z § 2a tego artykułu jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej:

1. 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
2. 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;

W art. 67 § 2c u.p.e.a. zawarto delegację ustawową do wydania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, mając na względzie bezpieczeństwo posługiwania się dokumentami w postaci elektronicznej oraz sprawność i skuteczność egzekucji.

W niniejszej sprawie sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienia spełniają wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a. wymogi. Jednocześnie w oparciu o treść art. 67 § 2a tej ustawy zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego nie zawierały podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego, ale zawiadomienia o zajęciu zawierały PESEL zobowiązanego.

Zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej o nr od [...] do [...] zostały przy tym prawidłowo sporządzone na obowiązującym w dniu jego wystawienia wzorze określonym § 1 pkt 6 w Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 20 lipca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1314).

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przepisów 89-89a u.p.e.a.

Stosownie do art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

W oparciu o art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny;

1. 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy;
2. a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
3. b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
4. c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
5. 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
6. 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.

Stosownie do art. 89a § 1 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r, - Ordynacja podatkowa obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałych w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia. Do zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku przepisu art. 89 § 3 pkt 1 nie stosuje się.

Natomiast zgodnie z art. 89a § 3 u.p.e.a, zawiadomienie o zajęciu i inne pisma w ramach egzekucji z nadpłaty lub zwrotu podatku sporządza się i doręcza z użyciem środków komunikacji elektronicznej w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 67 § 2c.

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny, działając zgodnie z powyższymi przepisami, przesłał do Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Nadto organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie o zajęciu z tytułu nadpłat i zwrotów podatków także do zobowiązanej. Przekazane zawiadomienia o nr [...] do [...] zawierały prawidłow pouczenia dla dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienia zawierały także wymagane pouczenia dla zobowiązanej Spółki dotyczące m. in. środków zaskarżenia.

Rację mają zatem organy, że żadna z przesłanek stanowiących podstawę zarzutu z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie zaistniała, a zatem skargi zobowiązanej podlegały oddaleniu.

Rację ma zatem organ egzekucyjny, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności (dotyczące tego, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia egzekucji, a tytuły wykonawcze, które dotyczą zajęć są nieważne i nie mogą stanowić podstawy wszczęcia egzekucji i zajęcia wierzytelności pieniężnej, bowiem podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS) nie mają wpływu na ocenę prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych.

Zauważenia przy tym wymaga, że Dyrektor ZUS wydał postanowienie pierwszoinstancyjne w oparciu o treść art. 54 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 19 § 4 i § 4a tej ustawy, co prawidłowo zaakceptował organ odwoławczy.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1643) orzekł jak w sentencji.