Uzasadnienie
A. K., reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...], dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. Sąd skargę oddalił.
Na skutek złożonej przez pełnomocnika skarżącej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na rozstrzygnięcie dotyczące kosztów, zawarte w powyższym wyroku, pełnomocnik złożył zażalenie. Zarzucił w nim, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do złożonego przez niego wniosku o przyznanie należnych kosztów. We wniosku tym strona wniosła bowiem o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w kwocie 1417 zł, tj. kosztów w postępowaniu przy pierwotnym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji, wynoszących 457 zł oraz kosztów w postępowaniu przy powtórnym rozpoznaniu sprawy przez ten Sąd w kwocie 960 zł. Dodał, że wnioskowana kwota wynagrodzenia w postępowaniu przy powtórnym rozpoznaniu sprawy to czterokrotność stawki minimalnej, co znajduje oparcie w przepisach rozporządzenia o wynagrodzeniu doradców podatkowych. Dodał, iż zastosowanie takiej stawki uzasadnione jest również faktem, iż miejsce zamieszkania skarżącej oraz siedziba pełnomocnika jest znacznie oddalona od siedziby Sądu.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 439/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2012 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w powyższym zakresie.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w niniejszej sprawie dwukrotnie: raz wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r., w którym oddalił skargę oraz w dniu 20 lutego 2012 r., po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził od organu koszty postępowania w wysokości 457 zł. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że pełnomocnik skarżącej złożył do Sądu na piśmie spis kosztów poniesionych przez stronę. Wynika z niego, że koszty te (według strony) wynoszą łącznie 1.417 zł, na którą to kwotę składają się koszty w postępowaniu sądowym po uchyleniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz koszty w postępowaniu przy pierwotnym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. NSA wskazał, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Sąd odwoławczy podzielił przy tym pogląd wyrażony w piśmiennictwie, zgodnie z którym, jeżeli doradca podatkowy reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Wskazał, że jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (tak B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd powyższy jest również aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 38/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II FZ 490/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
We wskazaniach co do dalszego postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny nakazał uwzględnić dokonaną w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2012 r. wykładnię przepisów oraz ocenić wysokość żądanego przez pełnomocnika wynagrodzenia, mając na uwadze treść przepisów rozporządzenia o wynagrodzeniu doradców podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W przytoczonym przepisie ustanowiony został, po pierwsze, zakaz formułowania poglądów prawnych, które byłyby odmienne od stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny, po drugie zaś - nakaz podporządkowania się wykładni przepisów dokonanej przez tenże Sąd.
Z kolei, zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zgodnie natomiast z art. 205 § 1 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Z kolei, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 P.p.s.a.). Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa w § 1 i 2, oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne (art. 205 § 3 P.p.s.a.). Na mocy art. 205 § 4 P.p.s.a., przepisy art. 205 § 2 i § 3 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego.
W rozpatrywanym przypadku, kwestie przyznawania wynagrodzenia regulowane są przez przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153), zwanego dalej: rozporządzeniem.
Ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była interpretacja przepisów prawa podatkowego, należne wynagrodzenie pełnomocnika przed sądem pierwszej instancji, z mocy § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynosi 240 zł (wynagrodzenie doradcy podatkowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w "pozostałych sprawach"). Do wynagrodzenia tego doliczyć trzeba uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, wynoszącą 17 zł, co daje łączną sumę kosztów postępowania, wynoszącą 457 zł.
Należy jednak zaznaczyć, na co zwrócił uwagę pełnomocnik oraz Naczelny Sąd Administracyjny, iż sprawa powyższa rozpatrywana była przez Sąd pierwszej instancji dwukrotnie. Zatem, obok zasądzenia zwrotu kosztów o których była wyżej mowa, należy zasądzić pełnomocnikowi strony skarżącej odrębne wynagrodzenie za ponowny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Pełnomocnik wyliczył to wynagrodzenie na kwotę 960 zł, co stanowi czterokrotność stawki, określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Zaznaczyć należy, iż § 2 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje, że wynagrodzenie nie może być wyższe niż sześciokrotna kwota, określona w § 3 ani nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W ocenie Sądu, brak jest jednak podstaw do przyznania pełnomocnikowi, z tytułu ponownego rozpatrywania sprawy w Sądzie pierwszej instancji, czterokrotności stawki, przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Przyznanie mu wynagrodzenia w takiej wysokości umotywował on bowiem jedynie faktem (poza ustawowymi przesłankami dającymi możliwość podwyższenia wynagrodzenia), iż adres zamieszkania skarżącej oraz siedziba pełnomocnika znajduje się w miejscowości znacznie oddalonej od siedziby Sądu (C.). Należy wskazać, że – poza złożeniem wniosku o przyznanie kosztów oraz zażalenia na postanowienie o kosztach, zawarte w wyroku - w niniejszej sprawie, przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji, działanie pełnomocnika ograniczyło się jedynie do stawienia się na rozprawie w dniu 20 lutego 2012 r. i przedstawienia ustnych wniosków.
Sąd uznał zatem za zasadne przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za udział w powtórnym postępowaniu w pierwszej instancji w wysokości 240 zł.
Łączna kwota zasądzonych na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wynosi więc 697 zł (tj. 457 zł za pierwotne postępowanie przed Sądem pierwszej instancji oraz 240 zł za udział pełnomocnika przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez ten Sąd).
Należy dodatkowo zaznaczyć, iż koszty, związane postępowaniem kasacyjnym, zostały w niniejszej sprawie zasądzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 200 w związku z art. 205 P.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 16 § 2 tej ustawy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.