Uzasadnienie
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A. R. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym nie oznaczył zakresu żądania. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką. Zeznał dalej, że prowadzi działalność gospodarczą, która w 2016 r. przyniosła mu dochód w kwocie 282,07 zł netto. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczył: czynsz za mieszkanie (385,26 zł), należności za zużytą wodę (100 zł), energię elektryczną (233 zł) i usługi telekomunikacyjne (100 zł) oraz koszt korzystania z internetu (49,90 zł). Skarżący oświadczył nadto, że posiada zaległości wobec ZUS.
W wyniku analizy treści ww. oświadczenia, pismem z dnia 1 września 2017 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniu, doręczonym adresatowi w dniu 14 września 2017 r., pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie zobowiązano skarżącego do wskazania w terminie 7 dni zakresu wniosku, pod rygorem przyjęcia, że intencją wnioskodawcy jest uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia dzisiejszego, a w dniu 18 września 2017 r. uiszczono należny w tej sprawie wpis sądowy od skargi.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym jest wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przyjęty zakres wniosku jest konsekwencją braku ustosunkowania się w tej materii do wezwania referendarza sądowego z dnia 1 września 2017 r.
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zatem zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).
Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Termin zakreślony dla dokonania tej czynności procesowej upłynął więc bezskutecznie w dniu 21 września 2017 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności.
Należy w tym miejscu odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia faktycznego stanu osobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego. Zamiarem referendarza było nadto zweryfikowanie oświadczeń co do stanu posiadania skarżącego oraz uzyskiwanych przez niego dochodów. Przede wszystkim zaś wezwanie zmierzało do uzyskania informacji na temat źródła finansowania miesięcznych wydatków skarżącego (co najmniej w kwocie 868,16 zł), którego średni miesięczny dochód w 2016 r. stanowił kwotę 23,50 zł netto.
Akcentowana wyżej bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05).
Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.