Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia G. B. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej jako organ egzekucyjny) z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie TW nr [...] z [...] r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej jako wierzyciel), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne w oparciu o ww. tytuł wykonawczy z [...] r.
Zawiadomieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- [...] dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenie emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie to zostało odebrane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/W. w dniu [...] r., natomiast zobowiązanej ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zastępczo w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.) w dniu [...] r.
W odpowiedzi na ww. zajęcie organ emerytalny pismem z dnia 21 sierpnia 2019 r. poinformował, że zobowiązana nie pobiera w tym oddziale żadnego świadczenia emerytalno-rentowego.
Pismem z [...] r.. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- [...] przekazał zgodnie z właściwością miejscową przedmiotowy tytuł wykonawczy wskazanemu na wstępie organowi egzekucyjnemu.
Zawiadomieniem z [...] r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS O/K. Przedmiotowe zawiadomienie zostało przez zobowiązaną odebrane [...] r., natomiast organ emerytalny otrzymał je [...] r. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/K. pismem 1 października 2020 r. poinformował o zajęciu świadczenia zobowiązanej począwszy od 15 października 2020 r.
Pismem z 30 września 2020 r. zobowiązana wniosła pismo zatytułowane "skarga zobowiązanej (...) na zajęcie świadczeń emerytalnych na rzecz Poczta Polska S. A." ponadto w związku z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że Wierzyciel nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego, a organ egzekucyjny wszczął je bez podstawy prawnej. W treści pisma podniosła brak podstawy prawnej wydanego tytułu wykonawczego oraz podstawy wyliczenia odsetek, a także stopę ich naliczenia. Zarzuciła organowi egzekucyjnemu nie wskazanie czy i kiedy wierzyciel doręczył odpis tytułu wykonawczego wraz z pouczeniem o możliwości złożenia zarzutów do tego tytułu wykonawczego.
Ponadto zdaniem zobowiązanej data wydania tytułu wykonawczego oraz daty wymagalności roszczeń wskazują, że upłynął 3 letni okres ich przedawnienia zatem nie mogą one być egzekwowane. Podniosła również, iż Wierzyciel jako spółka prawa handlowego nie może dochodzić przedmiotowych roszczeń w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazała na brak doręczenia przez wierzyciela upomnienia.
Postanowieniem z [...] r. organ egzekucyjny uznał za niezasadną skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonaną zawiadomieniem z [...] r.
Organ egzekucyjny pismem z 21 października 2020 r. przekazał wierzycielowi uwierzytelnioną kserokopię zobowiązanej celem zajęcia stanowiska w pozostałym zakresie.
W zażaleniu z 5 listopada 2020 r. zobowiązana podniosła brak doręczenia tytułu wykonawczego oraz brak dowodu potwierdzającego jego doręczenie. Ponadto wskazała, iż pismo z 30 września 2020 r. zawierało jeszcze inne zarzuty i dlatego powinno zostać zawieszone w oparciu o art. 35 § 1 u.p.e.a.
Organ odwoławczy, postanowieniem z [...] r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ egzekucyjny, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, wezwał zobowiązaną do sprecyzowania pisma z 30 września 2020 r., pouczając o terminie odpowiedzi na niniejsze pismo z zastrzeżeniem, że jeśli nie odpowie w ciągu 7 dni od daty otrzymania wezwania to pismo to zostanie potraktowane jako wniosek o umorzenie. Wezwanie zostało odebrane przez dorosłego domownika - córkę zobowiązanej w [...] r.
Pismem z 13 stycznia 2021 r. zobowiązana o cofnięcie zajęcia z ZUS oraz zwrot ściągniętych kwot.
Postanowieniem z [...] r. organ egzekucyjny, po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz stosując się do uwag i zaleceń organu odwoławczego, odmówił umorzenia postępowanie egzekucyjnego.
W terminie prawem przewidzianym, pismem z 6 marca 2021 r. zobowiązana złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując, że jej skarga nie została rozpoznana, bowiem nie odniesiono się do jej zarzutu opartego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Podtrzymała stanowisko, że nie otrzymała ona ani odpisu tytułu wykonawczego, ani upomnienia, zaś organ nieprawidłowo przyjął, że doszło do skutecznego doręczenia na podstawie art. 44 k.p.a. Wskazała, że organ egzekucyjny we W. miał wiedzę co do jej aktualnego adresu, bowiem przekazał akta według właściwości.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy stwierdził, że zostało ono prawidłowo wydane i czyni zadość obowiązującym przepisom prawa. Zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, iż brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z [...] r. z tytułu opłaty abonamentowej za używanie odbiornika radiowo- telewizyjnego. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna przesłanka z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana podniosła zarzut naruszenia art. 59 1 pkt 7 u.p.e.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie egzekucji. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. W myśl § 2 tego przepisu, postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.
Nie ulega wątpliwości, że ww. przepis zawiera wyliczenie elementów niezbędnych postanowienia. Zatem postanowienie zaskarżalne (zażaleniem, bądź skargą do sądu administracyjnego) winno zawierać:
- 1. oznaczenie organu administracji publicznej;
- 2. datę jego wydania;
- 3. oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu;
- 4. powołanie podstawy prawnej;
- 5. rozstrzygnięcie;
- 6. uzasadnienie faktyczne i prawne;
- 7. pouczenie;
- 8. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Nie może budzić wątpliwości, że organ w uzasadnieniu postanowienia ma obowiązek wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (wyrok NSA z 7 lipca 1998 r., sygn. akt I SA 2137/97). Uzasadnienie postanowienia musi zatem być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji tego postanowienia (zob. wyrok NSA z 7 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 692/98).
Przypomnieć także należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada dwuinstancyjności wymaga przy tym, że wymaga, aby sprawa administracyjna była rozpatrzona w dwóch instancjach, co oznacza, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji/postanowienia, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Co więcej, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada aktualności obliguje organ I i II instancji do podejmowania rozstrzygnięcia zgodnie z aktualnie istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Zarówno organ I, jak i II instancji powinny zweryfikować oraz ustalić stan faktyczny zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania, tj. w szczególności art. 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie spełnia ustawowych wymogów. Po pierwsze podstawa prawna w sentencji nie została wskazana. Podanie w treści uzasadnienia mających zastosowanie w sprawie przepisów nie jest wystarczające. Po drugie organ odwoławczy uzasadniając zaskarżone postanowienie ograniczył się jedynie do oceny rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego. Przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania egzekucyjnego nie stanowi ustalenia stanu faktycznego w sprawie, ten bowiem powinien być ustalony w kontekście podnoszonych przez skarżącą zarzutów i jej argumentacji w tym względzie. Tymczasem skarżąca w sposób wyraźny podnosiła brak doręczenia jej upomnienia, jak również tytułu wykonawczego i opierała zarzuty o treść art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Brak ustalenia tej okoliczności przez organ odwoławczy oznacza, że zaskarżone postanowienie wydało zostało z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd nie mógł rozpoznać sprawy merytorycznie, bowiem rozpoznanie takie byłoby przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy oceni podnoszone przez skarżącą zarzuty po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Oceni zatem, czy upomnienie oraz tytuł wykonawczy zostały doręczone weryfikując przy tym okoliczność wskazywaną przez skarżącą, a dotyczącą miejsca jej zamieszkania. W konsekwencji powyższego ustalenia oceni, czy doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a jeśli tak to w jakiej dacie. Zestawi to z obowiązkiem wskazanym w tytule wykonawczym i stwierdzi, czy zobowiązanie to nadal istnieje. Całość ustaleń zawrze następnie w wydanym przez siebie postanowieniu.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., na które to koszty złożyła się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.