Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił Z. H. (dalej: skarżący) przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia.
Z uwagi na uprawomocnienie się powyższego postanowienia referendarza sądowego, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2014 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżący wniósł na powyższe zarządzenie zażalenie, skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w którym wniósł o "uchylenie powyższych kosztów" oraz o "przydzielenie" pomocy prawnej z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy jego pismo stanowi zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi czy też wniosek o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania pisma za zażalenie.
Z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego uznano, że jego pismo stanowi zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
Akta sprawy z powyższym zażaleniem przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt II GZ 24/15 oddalił zażalenie.
Następnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2015 r., w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, z pouczeniem, że na zarządzenie nie służy zażalenie.
Wezwanie powyższe doręczono skarżącemu w dniu 12 maja 2015 r.
Należny wpis od skargi nie został uiszczony, natomiast w piśmie z dnia 29 maja 2015 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący wniósł o "przywrócenie terminu z dnia 7.05.2015 r. a otrzymanego wezwania do zapłaty w dniu 12.05.2015 r." oraz o rozpatrzenie jeszcze raz jego prośby "i zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi (...)".
Pismo powyższe uznane zostało, z uwagi na jego treść, za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
W rozpatrywanej sprawie intencją skarżącego jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy nie uiścił on wymaganego wpisu sądowego od skargi po wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Co istotne, skarżący składał już uprzednio w postępowaniu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, którego przyznania odmówiono mu następnie postanowieniem referendarza sądowego. Skarżący orzeczenia tego nie zakwestionował. Z kolei zażalenie skarżącego na zarządzenie (pierwsze) o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. W zaistniałej sytuacji, z uwagi na prawomocne merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii prawa pomocy oraz uprawomocnienie się zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. wezwany został do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Należy podkreślić, że obowiązkiem skarżącego było uiszczenie w terminie 7 dni od otrzymania tego wezwania (tj. najpóźniej w dniu 19 maja 2015 r.) wpisu sądowego od skargi. W zaistniałej sytuacji procesowej złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w otwartym terminie przewidzianym do uiszczenia wpisu, nie chroniłoby już skarżącego przed negatywnymi konsekwencjami nieuiszczenia wpisu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy wniesiony on został po merytorycznie i prawomocnie rozstrzygniętym uprzednim wniosku w tym przedmiocie. Ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może bowiem uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. I CKN 1461/98, publ.
OSNC 1999, nr 11, poz. 196, z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, nr 9, poz. 153; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06, publ. LEX nr 927112, z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09, publ. LEX nr 544984 i z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10, publ. LEX nr 742349).
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego (ponowny) o przyznanie prawa pomocy złożony został nadto już po upływie terminu, przewidzianego do uiszczenia wpisu od skargi, zakreślonego wezwaniem z dnia 7 maja 2015 r.
Ponieważ wniosek skarżącego o przywrócenie terminu dotyczy czynności, której skarżący nie mógł na obecnym etapie postępowania skutecznie dokonać (nie mógł skutecznie, w sensie ochrony przed negatywnymi konsekwencjami braku wpisu od skargi, ubiegać się o prawo pomocy), nie jest on dopuszczalny.
Zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym.
Sąd mając zatem na uwadze całokształt okoliczności sprawy i działając na podstawie wyżej wskazanych przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia.