Uzasadnienie
L. i W.K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 105/17 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zwolnił skarżących od kosztów sądowych oraz oddalił wnioski o ustanowienie doradcy podatkowego.
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 105/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę L.K. i W.K..
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. małżonkowie K. zwrócili się do Sądu o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Jednocześnie wnieśli o zwolnienie ich z opłaty za uzasadnienie wyroku ze względu na bardzo trudną sytuację materialną.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 105/17 Referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy.
Referendarz sądowy stwierdził, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne. Wyjaśnił, że prawomocnym postanowieniem, wydanym w dniu 31 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 105/17, skarżących zwolniono od kosztów sądowych. Orzeczenie to zwalnia L.K. oraz W.K. od obowiązku uiszczania wszystkich wpisów i opłat kancelaryjnych w niniejszej sprawie, w tym od opłaty za odpis wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. wraz z uzasadnieniem.
Od powyższego postanowienia małżonkowie K. wnieśli sprzeciw. Skarżący stwierdzili, że prawo pomocy to nie tylko wpisy i opłaty kancelaryjne, ale również przyznanie doradcy podatkowego. Podnieśli, że nie mają wykształcenia prawniczego oraz że składne przez nich wnioski do organów podatkowych są lekceważone, a sądy oddalają ich skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy).
Z kolei po myśli art. art. 249a ww. ustawy jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie L. i W.K., we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednakże, jak słusznie zauważył Referendarz sądowy, z uwagi na to, że prawomocnym postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 105/17 zwolniono już skarżących od kosztów sądowych, postępowanie w sprawie prawa pomocy w tym zakresie stało się zbędne, co skutkowało jego umorzeniem.
Podkreślić należy, że we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący nie ubiegali się o przyznanie doradcy podatkowego; tym samym podniesiony przez skarżących we wniesionym sprzeciwie argument, że prawo pomocy to nie tylko wpisy i opłaty kancelaryjne lecz również przyznanie doradcy podatkowego jest nieadekwatny do złożonego wniosku.
Na marginesie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.
Z powyższego przepisu wynika, że strona ma prawo wielokrotnego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie. Ponowne złożenie wniosku w tej samej sprawie może być spowodowane w szczególności zmianą sytuacji majątkowej strony w odniesieniu do sytuacji, na podstawie której został rozpoznany poprzedni wniosek, jak również zmianą etapu postępowania, w szczególności gdy skarżący wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Woś T.(red), Knysiak-Sudyka H., Romańska M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 243.Teza 5. LEX).
Wspomnieć można, że w dniu 3 sierpnia 2017 r. do tutejszego Sądu wpłynęły kolejne wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Go 105/17, w których zwrócono się m.in. o przyznanie doradcy podatkowego. Wnioski te zostaną rozpoznane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.