Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 20/20 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zwolnił skarżących – L. i W.K. od kosztów sądowych, a postanowieniem z dnia 26 października 2022 r. - ustanowił dla nich doradcę podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła dla skarżących pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego K.K. (karta 108 akt sądowych).
Następnie wyrokiem z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt I SA/Go 172/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę małżonków K. na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Od ww. wyroku pełnomocnik z urzędu wywiódł skargę kasacyjną, która wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 3445/21 została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona.
Pismem z [...] sierpnia 2022 r. wyznaczony pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia za świadczenie pomocy prawnej z urzędu.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 329 - dalej "P.p.s.a."), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2018 r., poz. 1688).
Stosownie do treści § 3 ww. rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że wynagrodzenie nie zostało zapłacone w całości lub w części.
Powyższe oznacza, że przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nastąpić może wyłącznie na wniosek, który powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości lub w części. Pozwala ono bowiem określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 250, teza 8, też T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, art. 250, teza 7).
Co więcej, oświadczenie pełnomocnika o wskazanej treści nie jest elementem formalnym wniosku, tylko stanowi zasadniczy składnik uzasadnienia tego wniosku. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009r. sygn. akt II FZ 90/09 (dostępne na orzecznia.nsa.gov.pl) stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 P.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 P.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (podobnie w postanowieniach NSA z: 18 października 2005r. sygn. akt II FZ 625/05, 18 czerwca 2008r. sygn. akt I OZ 390/08, 25 marca 2009r. sygn. akt II FZ 90/09, 25 marca 2014r. sygn. akt I FZ 40/14, 13 sierpnia 2014r. sygn. akt II OZ 759/14 czy 20 stycznia 2015r. sygn. akt II OZ 17/15).
W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik z urzędu - doradca podatkowy K.K. pismem z [...] sierpnia 2022 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednakże w treści tego wniosku nie zawarła oświadczenia, o którym mowa w § 3 powołanego wyżej rozporządzenia, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wobec tego brak jest podstaw do przyznania temu pełnomocnikowi wynagrodzenia.
Z tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji