Uzasadnienie
Dnia 3 września 2021 r. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (dalej jako: "Spółka", "Skarżąca") wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Zarządu Województwa.
Pismem z [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik A.S. i T.S. wniósł o dopuszczenie ww. osób do udziału w sprawie w charakterze uczestników.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że postępowanie objęte przedmiotową decyzją dotyczy interesu prawnego A.S. i T.S., gdyż zachodzi związek materialnoprawny między rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie a potencjalną i wysoce prawdopodobną aktualizacją odpowiedzialności wskazanych osób jako członków zarządu Skarżącej na mocy art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej jako: "O.p."). Ponadto podkreślił, iż sytuacja majątkowa Spółki, prowadzone w stosunku do niej egzekucje, wskazuje, że utrzymanie w mocy decyzji Zarządu Województwa i skierowanie egzekucji do majątku Skarżącej może okazać się bezskuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "P.p.s.a.") osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl § 2 omawianego przepisu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
O tym, czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje - jak podkreśla się w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie - norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r., sygn. akt I SA 1719/92, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych.
Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. post. NSA z dnia 2 września 2014r. sygn. akt II OZ 819/14).
Interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 33§2 P.p.s.a., musi mieć charakter obiektywny, czyli powinien znajdować podstawę w przepisach ustawy (por. post. NSA z dnia 2 września 2008r. sygn. akt II OSK 1131/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Posiadającą interes prawny będzie każda osoba, której uprawnień lub obowiązków dotyczyć będzie bezpośrednio decyzja kończąca dane postępowanie oraz w dalszej kolejności postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję. Jeżeli jednak decyzja organu jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami danego podmiotu, to oznacza że legitymuje się on jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, A.S. byłaczłonkiem zarządu M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością– komplementariusza Skarżącej, w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] października 2019 r. Wnioskodawca T.S. obecnie jest członkiem zarządu spółki M. z o.o. od [...] października 2019 r.
Okoliczność bycia członkiem zarządu Spółki świadczy o tym, że wnioskodawcy posiadają jedynie interes faktyczny w domaganiu się dopuszczenia do udziału w sprawie. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby uczestnictwo wnioskodawcy w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Interes, którego ochrony domagają się wnioskodawcy, wynikający z chęci uwolnienia się od potencjalnej odpowiedzialności jako członka zarządu, będzie mógł zostać zaspokojony we właściwym postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zaległości podatkowe tej spółki, o ile egzekucja z majątku spółki okaże się w całości lub w części bezskuteczna w rozumieniu art. 116 O.p.
Jeśli więc postępowania w tym przedmiocie zostaną w ogóle wszczęte wnioskodawcy będą jego stronami, a nie uczestnikami postępowania na prawach strony, istota tego hipotetycznego postępowania polega bowiem na przeniesieniu zobowiązania z decyzji podatkowej na osobę trzecią. Dlatego też - na chwilę obecną - wnioskodawcy nie mają interesu innego niż interes faktyczny, aby tej potencjalnie przyszłej sytuacji prawnej uniknąć. Decyzja objęta postępowaniem głównym nie jest bowiem związana z prawami i obowiązkami wnioskodawców. Tymczasem do przeniesienia zobowiązania z rzeczonej decyzji na wnioskodawców sprowadza się dopiero istota hipotetycznego postępowania z art. 116 O.p (podobnie postanowienia NSA: z 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FSK 60/16, z 6 czerwca 2020 r. sygn. akt I FSK 160/20, z 8 października 2021 r. sygn. akt I FSK 109/21, z 18 stycznia 2022 r. sygn. akt I FSK 232/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wynik toczącego się postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawców, a zatem brak jest podstaw prawnych do dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania i w związku z tym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.