Uzasadnienie
Skarżący Ł.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 roku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu, na pierwszej stronie wniosku podał, że decyzję odebrał 11 października 2023 r. Od dnia 3 listopada 2023 r. przebywał służbowo poza granicami kraju i zamierzał powrócić 8 listopada 2023 r.
Pismem z 4 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków wniosku poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas przedstawionej argumentacji. Jednocześnie poinformowano, że nadesłany wniosek o przywrócenie terminu zawiera dwie strony, z czego druga stanowi powielenie ostatniej strony skargi. W załączeniu przesłano kopię wniosku. Przysyłka po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną w dniu 14 stycznia 2024 r. w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
- – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.). Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny.
Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadnienie wniosku - wobec braku odpowiedzi strony na wezwanie Sądu z dnia 4 stycznia 2024 r. – sprowadza się do lakonicznej informacji o służbowym pobycie poza granicami kraju od dnia 3 listopada 2023 r. i zamiarze powrotu w dniu 8 listopada 2023 r.
Po pierwsze, opierając się na powyższym, należałoby stwierdzić, że skarżący nie tylko przed pobytem, wszak decyzję odebrał 11 października 2023 r. ale i po powrocie, zakładając zamierzoną datę powrotu 8 listopada 2023 r., mógłby dokonać czynności w terminie.
Po wtóre, wobec informacji, że był to jedynie zamiar, nie można wykluczyć, że skarżący w dacie upływu terminu do wniesienia skargi, przebywał poza granicami kraju, choć wyjaśnień co do przyczyn ewentualnego przedłużenia pobytu brak. W tej sytuacji, wpierw należało ocenić, czy zagraniczny pobyt służbowy uprawdopodabnia brak winy w niedotrzymaniu terminu. Zdaniem Sądu, złożony w sprawie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Trzeba zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że co do zasady, podróż służbowa nie spełnia przesłanek do przywrócenia terminu. Powołanie się na tę okoliczność nie jest jednoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II OZ 1050/16; z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 84/17, baza orzeczeń CBOSA). W sprawie wnioskodawca nie wykazał, że podróż służbowa stanowiła okoliczność nagłą bądź nadzwyczajną, której wystąpienia nie mógł w normalnych okolicznościach przewidzieć. W dalszej kolejności należy wskazać, że brak we wniosku argumentacji wskazującej na przyczynę ewentualnego opóźnienia w powrocie.
Zatem nie ma możliwości oceny tej kwestii. Sąd nie może natomiast czynić domniemań w tym zakresie. Niezależnie od powyższego, Sąd ma na uwadze, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego uprawdopodobnić podstawową okoliczność tj. czy w ogóle odbywał podróż służbową. W zaistniałej sytuacji, do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu nie wystarczy bowiem samo ogólnikowe powołanie się na okoliczność wyjazdu służbowego, jeśli takiemu stwierdzeniu nie towarzyszy przedstawienie dokumentów, które pozwalałaby stwierdzić, że taki stan rzeczy wystąpił. Odmienne zapatrywanie obligowałoby Sąd do przywrócenia uchybionego terminu już tylko z uwagi na samo złożenie wniosku i otwierałoby możliwość każdorazowego powoływania się na tę okoliczność, jako eliminującą winę w niedochowaniu terminów procesowych. Uprawdopodobnienie, choć dalece mniej sformalizowane od dowodu, nie oznacza, że wnioskodawca może poprzestać jedynie na ogólnikowych oświadczeniach.
Z tych wszystkich powodów, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.