Uzasadnienie
l SA/Go 423/08
W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi na wskazaną na wstępie decyzję po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, M.W. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, nie uiszczając żądanej opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuiszczenie w ustawowym siedmiodniowym terminie wpisu od skargi.
Należy bowiem stwierdzić, iż w toku wcześniejszego postępowania w niniejszej sprawie prawomocnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerywał zatem terminu uiszczenia wpisu od skargi.
Co do zasady zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której skarga podlega wpisowi, zobowiązuje sąd, w razie odmownego załatwienia tego wniosku, do wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych (zob. post. NSA II FZ 125/05 ONSAiWSA 2006 z. 1 póz. 12 oraz uchw. SN III CZP 11/76, OSNCP 1976, z. 7-8, poz. 162). Zgłoszenie zaś takiego wniosku w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego przerywa jego bieg (OSPiKA 1959, z. 2, póz. 35). W razie jednoczesnego ziszczenia się obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez sąd czynności i uprawnienia strony do ubiegania się o zwolnienie od kosztów (art. 243 i nast. P.p.s.a.), pierwszeństwo uzyskuje postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kończy się ono postanowieniem podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem. W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się jednak prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.).
Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a.. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego (zob. post.
NSA z dnia 29 września 2005 r. II FZ 608/05 oraz post. SN z dnia 21 kwietnia 1999 r. l CKN 1461/98 OSNC z 1999 r. z. 11 póz. 96). Dlatego po upływie terminu tygodniowego do uiszczenia wpisu od skargi określonego w zarządzeniu z dnia 23 grudnia 2008 r. wydanym po oddaleniu zażalenia na pierwsze postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd był obowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.