Uzasadnienie
I SA/Go 680/11
Uzasadnienie
Skarżąca, K.W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2012r, nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...].02.2012 roku wydanej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od gruntów budynków za 2012r.
Z akt sprawy wynika że:
Decyzją z dnia [...].02.2012r. Burmistrz Gminy i Miasta ustalił skarżącej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 w kwocie 2.447zł.
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej przez stronę informacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Wysokość podatku rolnego ustalono od użytków rolnych dla 0,76 ha fizycznych, 0,812 ha przeliczeniowych, według stawki 182,50 zł tj. 138,70 zł podatku rolnego. Podatek od nieruchomości ustalono w wysokości 2.308 zł tj. budynki mieszkalne - wieś 160 m x 0,53 zł, pozostałe budynki 585 m x 3,80 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca.
Zarzuciła, że organ l instancji w zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości błędnie ustalił podstawy i stawki wymiaru podatku przez przyjęcie, że opodatkowane budynki nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącej natomiast niezabudowane działki nr [...] oraz zabudowana działka nr [...] stanowią razem gospodarstwo rolne niezależnie od wysokości udziału strony we współwłasności.
Organ I instancji wskazał, że za podstawę wymiaru przyjął złożone 19.10.2001 r. oświadczenie do wymiaru podatku od nieruchomości, które pomimo zmian współwłaścicieli nie zostało skorygowane przez stronę.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też do wymiaru zobowiązania nie można było przyjąć innych danych niż wynikających z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe.
Jak wskazał z ewidencji tej wynika, że działka nr [...] o pow. 0,18 ha fizycznych jest sklasyfikowana jako grunty orne klasy IIIb i IVa, a działka nr [...] o pow. 0,30 ha fizycznych sklasyfikowana jest jako grunty orne IIIb i IVa. Liczba hektarów przeliczeniowych obu działek wynosi 0,5880 ha. Działka nr [...] o pow. 0,56 ha fizycznych sklasyfikowana jest jako grunt rolny zabudowany klasy IVB i jest przedmiotem współwłasności po 1/2, z tego też względu do opodatkowania przyjęto 1/2 powierzchni działki, tj. 0,28 ha fizycznych, co stanowi 0,2240 ha przeliczeniowe. Łączna powierzchnia gruntów stanowiących podstawę opodatkowania wynosi 0,76 ha fizycznych i 0.8120 ha przeliczeniowe.
Wskazał iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, natomiast skarżąca tych kryteriów nie spełniła.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 1 ustawy o podatku rolnym, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
- 1. dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego,
- 2. dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
W związku z tym, że powierzchnia gruntów rolnych nie spełnia kryteriów gospodarstwa rolnego, organ uznał że opodatkowaniu podlegają również budynki gospodarcze.
Po rozpatrzeniu sprawy, na podstawie posiadanych akt oraz obowiązujących przepisów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymała w mocy decyzje organu i instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał że art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nie posiadającej osobowości prawnej.
Art. 6c powołanej ustawy stanowi, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę (ust. 2).
Natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z [...].03.2012r. Starostwa Powiatowego jako właściciel działki nr [...] grunty orne RIIIb o pcw. 0,09 ha, RIVa o pow. 0,09 ha położonych w [...] wpisane do księgi wieczystej [...] oraz działka nr [...] grunty rolne RIIIb o pow. 0,15 ha i RIVa o pow. 0,15 ha wpisany jest S.W.. Z wypisu z rejestru gruntów z [...].03.2012 r. wynika, że współwłaścicielami w 1/2 udziału w działce nr [...] o pow. 0,56 ha użytki rolne zabudowane w miejscowości [...] są R.T. oraz S.W.. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy S.W. zmarł w 2006 r. organ l instancji łącznym zobowiązaniem podatkowym na rok 2012 r. ustalił jako podatnika skarżącą, ustalając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. w zakresie podatku rolnego od 0,76 ha fizycznych, w tym użytki rolne 0.76 ha i po przemnożeniu przez stawkę przeliczeniową 182.50 zł/ha ustalił podatek rolny w wysokości 139 zł.
Zgodnie z oświadczeniem dla wymiaru podatku od nieruchomości złożonym w dniu 19.10.2001 r. przez właścicieli K. i S.W. podano 160 m2 jako podstawę do opodatkowania budynków mieszkalnych i 585 m2 budynków pozostałych niemieszkalnych - budynki gospodarcze murowane - pomieszczenia o wysokości od 2.20 m. Organ l instancji zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 lit. a, e uchwały Rady Miejskiej Nr XII/74/l l z dnia [...].11.2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku c d nieruchomości, przyjął jako podstawę do opodatkowania podatkiem od nieruchomości stawką podatku 0,53zł/lm2 za budynki mieszkalne 160 m2 = 84.80 zł i stawką podatku 3.80 zł/Im2 od pozostałych budynków 585 m2 = 2.223 zł, co łącznie stanowi 2.308 zł. Łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2012 wynosi 2.447 zł.
W świetle powyższego uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił łączne zobowiązanie podatkowe za 2012 r. w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości.
Wobec nie spełnienia warunków wynikających z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym uznał za niezasadny zarzut odwołującej, iż będące w jej posiadaniu grunty rolne i budynki stanowią gospodarstwo rolne.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Z uzasadnieniu zarzuciła że organ nietrafnie uznał że budynki nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego i nie podlegają opodatkowaniu właściwemu dla gospodarstw rolnych.
Wyjaśniła że jest właścicielem dwóch działek rolnych nr [...] o powierzchni 0,4800 ha i współwłaścicielem działki zabudowanej nr [...] o pow. 0,5600 ha, co w sumie składa się na gospodarstwo rolne, niezależnie od tego czy są przedmiotem współwłasności i jaka jest liczba współwłaścicieli.
Jej zdaniem podstawą kwalifikowania nieruchomości rolnej i naliczania podatków stanowi ewidencja gruntów oparta na konkretnej definicji działki ewidencyjnej jaka wynika z § 6 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r.
Podniosła, że współwłasność rodzi jedynie powstanie solidarnego zobowiązania podatkowego współwłaścicieli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosła o oddalenie skargi, wskazując iż sam fakt współwłasności nieruchomości nie rzutuje na ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym poprzez uwzględnienie powierzchni całej działki.
Wskazując na orzecznictwo sądowe, wywiodło że w skład gospodarstwa rolnego może wchodzić udział w współwłasności gruntów rolnych, a nie całość tych gruntów, natomiast odwoływanie się do pojęcia do pojęcia działki ewidencyjnej jest nieuprawnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga okazała się uzasadniona.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy zasadnie uznał, iż nieruchomości które stanowią przedmiot postępowania stanowią gospodarstwo rolne, a tym samym czy organ zasadnie ustalił wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2012.
Jak wynika z akt sprawy, niespornym jest że skarżąca jest posiadaczem niezabudowanych działek o numerze [...] o powierzchni 0,48 ha. Nadto działka o numerze [...] stanowi zgodnie z wpisem do księgi wieczystej przedmiot współwłasności skarżącej oraz R.G.T..
Zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy dnia 15.11.1994r o podatku rolnym / Dz.U. z 2006 nr 136 poz. 969 /, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nie posiadającej osobowości prawnej.
Jak podkreślono w orzecznictwie, jak i doktrynie prawa, poprzez grunty stanowiące własność danej osoby należy rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność.
W tym zakresie Sąd podziela argumentację zaprezentowaną w wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA/Kr 2090/99, POP 2002, z. 5, poz. 139), zgodnie z którą "współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz odmianą własności, o czym stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego, a to oznacza, że wszędzie tam gdzie jest mowa o własności, należy przez to rozumieć również współwłasność, chyba że co innego wynika z przepisów prawa. Jeśli zatem w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, jest mowa o gruntach stanowiących własność danej osoby należy przez to rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność / również wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26.04.2012r I SA/Gd 215/12 /.
Podkreślić więc należy, że opodatkowaniu podatkiem rolnym w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. podatku rolnym (Dz. U. Nr 52, poz. 268 z późn. zm.) podlegają grunty stanowiące własność danej osoby oraz grunty stanowiące jej współwłasność w zakresie pozostającym w jej posiadaniu, jako tworzące jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu tych przepisów / wyrok NSA z dnia 27.10.1992r SA/Kr 1122 / 92 /.
Jednakże warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest warunek powierzchni określanej jako norma obszarowa. Tak więc jeżeli łączna powierzchnia gruntów stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, w tym spółki nie posiadającej osobowości prawnej, przekracza 1 ha użytków rolnych lub gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych lub 1 ha przeliczeniowy użytków rolnych, to jest to gospodarstwo rolne w rozumieniu komentowanego artykułu. W przypadku gdy grunt nie spełnia powyższej normy obszarowej, nie może być uznany za gospodarstwo rolne.
W przeprowadzonym postępowaniu organu podatkowe ograniczyły się do stwierdzenia stanu własności nieruchomości na podstawie ksiąg wieczystych, a także w zakresie rodzaju gruntów, na podstawie wyciągu z rejestru gruntów.
Jak wynika natomiast z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nie posiadającej osobowości prawnej.
Z akt sprawy nie wynika natomiast aby organ podatkowy w postępowaniu dokonał ustaleń w celu stwierdzenia czy działka nr [...] w całości znajduje się w posiadaniu skarżącej, czy też znajduje się w współposiadaniu skarżącej i innych osób.
Jak można wnosić natomiast z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, skarżąca jest posiadaczem zarówno nieruchomości niezabudowanych jak i zabudowanych a więc działki nr [...] / pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].12.2001r, k. 9 akt adm/. Nadto z pism skarżącej można również wnosić, iż jest ona wyłącznym posiadaczem działki oznaczonej nr [...].
Zdaniem Sądu dokonanie powyższych ustaleń może prowadzić do stwierdzenia zgodnie z art. 2 ust. 1, iż nieruchomości posiadane przez skarżącą, w tym działka nr [...] stanowią gospodarstwo rolne.
Wobec powyższego zdaniem Sądu organ naruszył art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokonać ustaleń celem stwierdzenia czy skarżąca jest wyłącznym posiadaczem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], bądź znajduje się w współposiadaniu innych osób. W tym celu winna choćby zażądać wyjaśnień od skarżącej w tym zakresie.
Po uzupełnieniu postępowania w sposób wyżej wskazany organ winien wziąć pod uwagę, w zależności od poczynionych ustaleń treść art. 3 ust. 5 bądź art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym.
Zaznaczyć bowiem należy, że:
- - zgodnie z art. 3 ust. 5 w/w ustawy, jeżeli grunty, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach).
- - zgodnie z art. 6c ust. 2 w/w ustawy łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę, natomiast
Tak więc organ podatkowy, w zależności od dokonana ustaleń, winien rozważyć czy nie istnieje konieczność wydania odrębnej decyzji odnoszącej się do gruntów będących przedmiotem współwłasności, czy też będących przedmiotem współposiadania / patrz G. Dudar "Zasady ustalania zobowiązania podatkowego w łącznym obowiązku pieniężnym" PPLiFS nr 11/2011, R. Dowgier "Solidarna odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu podatków lokalnych" PPLiFS nr 2/2012 /.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Niedzielski