Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R.N. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o sprostowaniu omyłki pisarskiej.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 100 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się w nim całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Z treści wniosku oraz z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, co następuje.
Skarżący nie ma oszczędności. Jest właścicielem mieszkania o pow. 61 m kw. Mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oboje otrzymują emerytury, których suma wynosi 2.834 zł netto. Miesięczne wydatki małżonków skarżący określił na 2574 zł.
Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Przyjmuje się, że koszty sądowe, jako należności Skarbu Państwa, winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu.
Niemniej, zgodnie z przytoczonym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na osobie, która ubiega się o jego przyznanie.
Skarżący nie wykazał tych przesłanek.
Nie udowodnił bowiem, że poniesienie kosztów sądowych wykracza poza jego możliwości finansowe.
Z jego oświadczeń oraz przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że wraz z żoną posiada stałe źródło dochodów. Przedstawione przez skarżącego zestawienie wskazuje, że kwoty emerytur przewyższają kwotę miesięcznych wydatków.
Należy również zwrócić uwagę, że deklarowane we wniosku ponoszone koszty utrzymania obejmują również wydatki nie służące bieżącemu, koniecznemu utrzymaniu, np. raty kredytu (399 zł na remont mieszkania i meble). Wydatki te mają charakter prywatnoprawny i nie mogą mieć pierwszeństwa przed wydatkami publicznoprawnymi do jakich zaliczyć należy koszty sądowe (por. post. NSA z 3 czerwca 2013 r. II FZ 281/13 - opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Koszty postępowania należy traktować jako wydatki które powinny być traktowane na równi z innymi, a wręcz z pierwszeństwem przed wydatkami, które nie są związane z podstawowym utrzymaniem (np. na telewizję, telefon).
Uwzględniając powyższe, uznano, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi wynoszącego jedynie 100 zł.
Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).