Uzasadnienie
A.T. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2020r. nr [...] odmawiające skarżącemu wyłączenia spod egzekucji ruchomości – samochodu osobowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, z ostrożności procesowej o oddalenie skargi.
Wyjaśnił, że wnosi o odrzucenie skargi z uwagi na nieprawidłowe pouczenie strony skarżącej, zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2020 r. o przysługującym jej prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zauważył, że zgodnie z art. 40 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Podkreślił też, że do skarżącego zostało skierowane pismo z prawidłowym pouczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie, przez Sąd, jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności skargi uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zaznaczyć należy, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczają art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 40 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427) – powoływanej dalej jako "u.p.e.a." na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przysługuje zażalenie osobie, o której mowa w art. 38 § 1.
Niemniej jednak po myśli § 2 art. 40 u.p.e.a. na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego.
Kategoryczne brzmienie przytoczonego przepisu uzasadnia potraktowanie go jako przepisu szczegółowego w stosunku do art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 1388/06; wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z treści art. 40 § 2 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach kontroli postanowień wydawanych wskutek rozpoznania zażalenia, o którym mowa w art. 40 § 1 u.p.e.a. W tym przypadku właściwa jest droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym uregulowana w art. 842 Kodeksu postępowania cywilnego.
W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżącemu nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r.
Fakt, że w zaskarżonym postanowieniu organ błędnie pouczył stronę o możliwości jego zaskarżenia do tutejszego Sądu nie daje skarżącemu prawa do skutecznego jej wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uniemożliwia to bowiem kategoryczne brzmienie art. 40 § 2 u.p.e.a. Błędne pouczenie nie może bowiem kształtować właściwości sądu (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 535/02).
Powyższego nie zmienia treść art. 112 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256) – powoływanej dalej jako "K.p.a.", który wskazuje, że błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Na tle tego przepisu o "szkodzie" można by mówić jedynie w przypadku, gdyby stronie obiektywnie przysługiwał środek zaskarżenia, lecz na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia strona albo w ogóle nie skorzystała z tego środka zaskarżenia (bo w pouczeniu zawarto np. błędną informację o braku takiego środka) albo skorzystała w sposób obiektywnie nieprawidłowy, który w braku gwarancyjnej normy z art. 112 K.p.a. oznaczałby nieskuteczne wniesienie tego środka (z uwagi np. na jego wniesienie po terminie ustawowym, w związku z błędnym podaniem w pouczeniu dłuższego terminu do wniesienia środka zaskarżenia).
Natomiast błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach. Co zaś za tym idzie, samo błędne pouczenie nie stwarza (i nie może stwarzać) dla skarżącego prawa wniesienia skargi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 688/19 oraz powołane tam orzecznictwo).
Podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, iż do skarżącego zostało skierowane pismo z prawidłowym pouczeniem. Tym samym skarżący będzie mógł wnieść pozew do właściwego sądu powszechnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.