Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2007r., sygn. akt II FSK156/06, w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 3 listopada 2005r. sygn. akt I SA/Ke 232/05 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Uchylony wyrok WSA w Kielcach zapadł po rozpoznaniu skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...], którym Dyrektor działając w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej P.p.s.a., w całości uchylił własne postanowienie z [...], numer [...] wydane w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. na poczet zaległości w tym podatku za 2000 rok, odsetek i nienależnie dokonanego zwrotu podatku. Stwierdził także, że w ten sposób uwzględniona została skarga I. M. wniesiona na uchylone postanowienie do WSA.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że uprzednio właściwy WSA w Krakowie w dniu 3 marca 2005r. wezwał skarżącego do oświadczenia się w terminie 14 dni, czy cofa skargę, wobec wydania postanowienia z [...]. W udzielonej w piśmie z dnia 11 marca 2005r. odpowiedzi skarżący uznał cofnięcie skargi za niezasadne. W piśmie tym stwierdzono ponadto, że " ponieważ cytowane wyżej postanowienie podlega zaskarżeniu do niniejszej skargi dołączam" wymienione w piśmie 4 załączniki.
WSA w Kielcach jako przedmiot rozpatrywania przyjął legalność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] wydanego na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. i stwierdził, że postanowienie to narusza przepis 1 stanowiący podstawę prawną jego wydania, gdyż nie uwzględnia skargi w całości. Postanowienie to zostało uchylone.
NSA uzasadniając swoje orzeczenie stwierdził, że strona była uprawniona do zaskarżenia postanowienia wydanego przez organ na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., powinna to jednak uczynić w terminie i w trybie przewidzianym w P.p.s.a., o czym została prawidłowo pouczona w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...].
WSA z przyczyn niewyjaśnionych w uzasadnieniu, a więc z naruszeniem art. 141 § 1 P.p.s.a. potraktował jako skargę na to postanowienie pismo strony z dnia 11 marca 2005 r. adresowane do:
1.P. F. - Drugi Urząd Skarbowy w K.,
2. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z treści pisma, w części odnoszącej się do drugiego adresata można wnosić, iż jest on odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 3 marca 2005 r. do oświadczenia się (w terminie 14 dni), czy wobec wydania postanowienia z dnia [...] skarżący cofa skargę z dnia 17 sierpnia 2004 r. Z treści pisma wynika, iż skarżący uznaje wycofanie skargi za niezasadne.
Z przyczyn niewyjaśnionych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. pismo to zostało jednak uznane za skargę na postanowienie z dnia 21 stycznia 2005 r. Lecz, jak stwierdza NSA, Sąd ten nie zauważył, że:
- 1) pismo zostało wniesione bez zachowania trybu określonego w art. 54 § 1 P.p.s.a.
- 2) pismo nie odpowiada wymogom skargi określonym w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 P.p.s.a. w szczególności:
- a) nie zawiera oznaczenia rodzaju pisma,
- b) nie wskazuje zaskarżonego postanowienia,
- c) nie zawiera oznaczenia stron w postępowaniu,
- d) nie zawiera osnowy oświadczenia strony (jednoznaczne oświadczenie o niecofnięciu skargi dotyczy postanowienia z dnia 23 lipca 2003 r.) i wniosku w przedmiocie załatwienia sprawy
- e) nie określa naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy - skoro pismo strony nie nosiło żadnych przewidzianych w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 P.p.s.a. cech skargi kierowanej do sądu administracyjnego na określony akt wydany w sprawie administracyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie potraktował je jako skargę.
Wobec niezachowania trybu wniesienia i formy przewidzianej ww. przepisami nie zachodziły przewidziane w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przesłanki do wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Wobec tego NSA stwierdził, że WSA bezpodstawnie przystąpił od oceny legalności postanowienia z dnia 21 stycznia 2005 r. nie ustaliwszy uprzednio, że akt ten został zaskarżony w terminie i w sposób przewidziany w P.p.s.a., a zatem w ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany będzie załatwić sprawę ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]przy uwzględnieniu z jednej strony tego, że skarżący nie cofnął skargi, z drugiej - faktu uchylenia tego postanowienia przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis art. 190 P.p.s.a. stanowi, iż sąd którego sprawa, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach 3 sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Uzasadniając swoje orzeczenie NSA wskazał, że pismo strony 11 marca 2005 r. nie nosiło żadnych cech skargi kierowanej do sądu administracyjnego na określony akt wydany w sprawie administracyjnej. Po pierwsze, pismo zostało wniesione bez zachowania trybu określonego w art. 54 § 1 P.p.s.a., po drugie zaś, pismo nie odpowiada wymogom skargi określonym w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 P.p.s.a. w szczególności: nie zawiera oznaczenia rodzaju pisma, nie wskazuje zaskarżonego postanowienia, nie zawiera oznaczenia stron w postępowaniu, nie zawiera osnowy oświadczenia strony i wniosku w przedmiocie załatwienia sprawy, nie określa naruszenia prawa.
Zatem w sytuacji, gdy pismo z dnia 11 marca 2005 r. nie może zostać uznane za skargę na postanowienie wydane na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach podlega sprawa wywołana skargą I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...].
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie, i stwierdził, że uwzględnił w całości skargę. Organ wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o art. 54 § 3 P.p.s.a. Przepis ten reguluje instytucję autokontroli, zgodnie z którą organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Wobec nie złożenia środka zaskarżenia przewidzianego przepisami prawa, co zostało wykazane powyżej, postanowienie z [...] stało się prawomocne i jako takie zaistniało w obiegu prawnym jako wiążące Sąd i organy.
Uwzględnienie skargi w trybie autokontroli z reguły powoduje, iż postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe, zatem podlega ono umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 13.04.2006 r. II SA/Wa 191/06.
W związku z tym, że w wyniku uwzględnienia skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stało się bezprzedmiotowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył to postępowanie sądowe.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.