Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 19 czerwca 2023 r. nr SKO PO-41/3327/670/2022 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Chmielnik z 16 lutego 2023 r. znak Fn.3120.16.2023 w sprawie ustalenia M. K. podatku od nieruchomości na rok 2023 w kwocie 1943 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że podatnicy M. K., J. C., A. K. i E. B. 15 stycznia 2016 r. złożyli informację podatkową na rok 2016 w której wykazali 2065 m˛ gruntów jako grunty pozostałe oraz budynki mieszkalne o pow. 160 m˛, w tym związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 40 m˛ oraz budynki pozostałe o pow. 444 m˛. Z informacji dotyczącej danych o nieruchomościach wynika, że wykazane zostały działki nr [...] o pow. 1234 m˛, plac pod kolejka wąskotorową. Jednocześnie, do akt sprawy przedstawiony został wypis z rejestru gruntów z 1 kwietnia 2016 r., w którym jako współwłaściciele wykazani zostali: E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J., oraz wypis z rejestru gruntów z 18 lutego 2019 r. i z 23 stycznia 2020 r. w którym jako współwłaściciele wykazani zostali: E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J..
Kolegium wskazało, że informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, do złożenia której zobowiązane są osoby fizyczne z mocy art. 6 ust. 6 ustawy, powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych ustaleń i wyjaśnień mogą stanowić podstawę wydania decyzji z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Badając sprawę odwołania i mając na uwadze całość akt sprawy, kolegium wskazało, że 21 stycznia 2016 r. organ przeprowadził oględziny i pomiar nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przy ul. [...] - 5 w C., stanowiącej przedmiot opodatkowania z udziałem powołanej przez organ rzeczoznawcy majątkowego - W. K.. Przedmiotem oględzin było określenie powierzchni użytkowej budynków położnych przy ul. [...] - 5 na podstawie obmiaru z natury. W piśmie z 18 lutego 2016 r. rzeczoznawca wyjaśniła dodatkowo, że obmiar dokonywany był za pomocą laserowego przyrządu pomiarowego w pomieszczeniach niezagospodarowanych i za pomocą pomiaru taśmą mierniczą w pomieszczeniach zagospodarowanych. Pomiar dotyczył budynków usytuowanych przy ul. M. 3-5 w C., znajdującego się na działce nr [...].
Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntu z 26 stycznia 2023 r. wynika, że współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0502 ha wykazani zostali E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J..Organ podatkowy przedmiotem opodatkowania objął grunty położone w obrębie 1- jednostka ewidencyjna C. oznaczone nr [...], tj. grunt oznaczony symbolem B o pow. 0,0502 ha opodatkowany jako grunt pozostały, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 26 stycznia 2023 r. oraz budynki mieszkalne lub ich części o pow. 179,74 m˛, część budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 51,20 m˛ oraz budynki pozostałe o pow. 15,24 m˛.
Z tych względów i mając na uwadze treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ podatkowy nie miał podstaw do przyjęcia do wymiaru podatku innych danych niż te które wynikają z ewidencji gruntów. Organ ustalił zobowiązanie pieniężne w oparciu o ewidencję oraz przeprowadzoną inwentaryzację budowlaną sporządzoną przez uprawnionego geodetę i rzeczoznawcę majątkowego W. K. oraz przy udziale inżyniera budownictwa E. S. przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących na rok 2023 ustalonych w uchwałach Rady Miejskiej w C..
Odnosząc się do pozostałych kwestii kolegium wyjaśniło, że nieruchomość oznaczona jako M. 7 w C. nie stanowi współwłasności odwołującego M. K., a tym samym nie stanowiła przedmiotu badania organu podatkowego. Organ podatkowy pismem z 5 lutego 2014 r. zawiadomił odwołujących, że zgodnie z operatem ewidencji porządkowej budynek stanowiący przedmiot opodatkowania położony na działce nr [...] posiada numer [...] zaś od zachodniej części numer ewidencyjny posiada numer porządkowy numer [...].
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne(..) będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Wymiar podatku jest tu co do zasady dokonywany w oparciu o złożoną przez podatnika informację (art. 6 ust. 6 ustawy).
Odnosząc się do zarzutów odwołania kolegium wskazało, że strona - J. Z. reprezentowany jest w tym postępowaniu przez kuratora spadku A. J. w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju z 14 sierpnia 2013 roku sygn. akt I Ns 397/13.
Na powyższą decyzję M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie jest właścicielem nieruchomości w C. przy ul. [...] i 5 tylko przy ul. [...] o powierzchni 2065 m˛. Świadczą o tym dokumenty, dołączone do akt sprawy w latach ubiegłych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem sporu jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe dla współwłaścicieli nieruchomości położonej w C. podatku od nieruchomości na 2023 r. Organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości, opierając się na treści danych z ewidencji gruntów z 26 stycznia 2023 r. i inwentaryzacji budowlanej przyjęły, że przedmiotem opodatkowania jest działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0502 ha oraz powierzchnia budynków położonych przy ul. [...] – 5, tj. budynków mieszkalnych - 179,74 m˛, budynku mieszkalnego zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej – 51,20 m˛ oraz budynków pozostałych o pow. 15,24 m˛.
Skarżący twierdzi, że nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] – 5 tylko przy ul. [...], co wynika z dokumentów dołączonych do akt sprawy w latach ubiegłych. Organ natomiast podkreśla związanie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Z kolei w zakresie numeracji opodatkowanej nieruchomości wskazuje na operat ewidencji porządkowej.
Zdaniem sądu prawidłowo organy podatkowe dokonując ustaleń co do przedmiotu opodatkowania zastosowały art. 21 ust.1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiący, że podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 (Lex nr 489351). Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).
W wyroku 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw.
z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. uchwała z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12; CBOSA).
Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym, w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że jakkolwiek skarżący składając ostatnią informację podatkową na rok 2018 wykazał jako powierzchnię opodatkowaną 2065 m˛ (grunty pozostałe), budynki mieszkalne – 160 m˛, budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – 40 m˛ oraz budynki pozostałe – 444 m˛, to organy zasadnie, opierając się na zapisach ewidencji gruntów oraz inwentaryzacji budowalnej przyjęły, że przedmiotem opodatkowania jest działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0502 ha oraz ww. budynki położone przy ul. [...] – 5, których współwłaścicielami są E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora.
Organ prawidłowo ustalił, że działka oznaczona numerem 1006, na której znajdują budynki pozostałe podane przez skarżącego, stanowi własność R. i A. Ż.. Dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią odzwierciedlenie zapisów w księgach wieczystych – w KW [...] prowadzonej dla nieruchomości nr [...] oraz w KW [...] prowadzonej dla działki oznaczonej numerem 1006. Nadmienić należy, że współwłaściciele A. K. oraz W. K. podjęli próbę ujawnienia się w ewidencji gruntów jako właściciele działki o nr [...], ale decyzją z 14 września 2006 r. odmówiono wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wskazując, że działka jest uregulowana w księdze wieczystej KW [...] i jej właścicielem jest Gminna Spółdzielnia [...] Chłopska w C.. Aktem notarialnym nr A [...] Gminna Spółdzielnia [...] Chłopska w C. zbyła oznaczoną numerem 1006 działkę na rzecz A. I. R. małż. Ż.. Z powyższych względów powoływanie się przez skarżącego w deklaracji podatkowej na akt nabycia własności działki o pow. 2065 m˛ oraz zapis KW 413 nie może skutecznie podważyć danych wynikających z ewidencji gruntów.
Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie określenia podatku od nieruchomości nie służy wyjaśnianiu sporu w przedmiocie numeru nieruchomości.
W przypadku sprzeczności między numerem nieruchomości wskazanym w deklaracji, a numerem, jaki wynika z numeracji porządkowej nieruchomości prowadzonej przez Urząd Miasta i Gminy w C., wiążący jest numer wynikający z tego drugiego źródła. Wpisany tam numer ustalony został przez kompetentny do tego organ władzy publicznej. Skarżący jako współwłaściciel nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym 1543 został powiadomiony (pismo z 5 lutego 2014 r.) o nadaniu numeru porządkowego: C. ul. [...] (wschodnia część działki) i C. ul. [...] (zachodnia część działki). Organ ustalił przy tym, że nieruchomość oznaczona jako C. ul. [...] stanowi własność Zakładu Doskonalenia Zawodowego w K..
Sąd nie dopatrzył się także żadnych uchybień w zakresie stosowania przez te organy prawa materialnego. Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2022.1452 ze zm.). Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2023 r.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.