Uzasadnienie
Decyzją z 7 lipca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Pawłów z 31 stycznia 2023 r. nr [...] w sprawie wymiaru W. M. podatku rolnego, od nieruchomości na rok 2023 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł.
Za podstawę do ustalenia podatku we wskazanej wyżej kwocie, organ przyjął grunt o powierzchni 1,0833 ha stanowiący własność strony położony w obrębie T. oraz znajdujące się na tym gruncie zabudowania: budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 110,5 m˛ (stawka podatkowa 0,32 zł/ m˛), budynek pozostały o pow. 78,50 m˛ (stawka podatkowa 3,64 zł/ m˛). Przedmioty te organ zwolnił z opodatkowania.
Podatniczka w odwołaniu twierdzi, że powierzchnia działki przyjęta do wymiaru podatku jest niezgodna ze stanem faktycznym bowiem została pomniejszona o 0,2670 ha z powierzchni 1,11 ha. Poinformowała, że jako właścicielka działki [...] nie była zainteresowana podziałem nieruchomości. Wyjaśniła, że 9 lutego 2015 r. nie podpisywała protokołu w sprawie rozłączenia działki. Następnie strona opisała okoliczności świadczące jej zdaniem o wielu nieprawidłowościach w sprawie, w tym sfałszowaniu dokumentacji w Zarządzie Dróg Powiatowych w S. oraz w Gminie P..
Rozpoznając odwołanie Kolegium powołało art. 21 ustawy z 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 276) określający zasadę związania organu podatkowego danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W sprawie organ za podstawę do ustalenia podatku, odnośnie powierzchni gruntu przyjął dane w oparciu o wypis z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w S. z 7 marca 2023 r. dla jednostki ewidencyjnej P. obręb T.. Z wypisu tego wynika, że działka nr [...] położona w miejscowości T. posiada powierzchnię 1,0833 ha.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy strona zobowiązana do złożenia stosownej informacji o nieruchomości, wpływającej na prawidłowe określenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie wypełniła jej kompletnie. W toku postępowania podatkowego nie zanegowała danych przyjętych do wymiaru podatku od budynków znajdujących się na działce. Organ powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego przyjął z karty zagospodarowania działki, w stosunku do budynku gospodarczego jego powierzchnię użytkową z wypisu z kartoteki budynków z 20 lipca 2018 r. właściwego organu geodezyjnego.
W stosunku do tych przedmiotów organ zastosował zwolnienie przewidziane uchwałą nr [...] Rady Gminy w Pawłowie z 27 listopada 2013 r. (budynek mieszkalny) oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (budynek gospodarczy). Kolegium wskazało, że jeżeli zobowiązana nie zgadza się z zapisami w ewidencji gruntów (powierzchnią gruntów), które są podstawą wymiaru podatków powinna zgłosić swoje wątpliwości do właściwego organu geodezyjnego, tj. Starostwa Powiatowego w S..
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że załączone do odwołania dokumenty nie potwierdzają przestępstwa fałszowania dokumentów oraz popełnienia przestępstwa przez Wójta Gminy P..
Na powyższą decyzję W. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i wniosła o jej uchylenie.
Strona w uzasadnieniu skargi stwierdziła, że organ błędnie przyjął do opodatkowania powierzchnię gruntu – 1,0833 ha. Zdaniem strony działki [...] i [...] nie istnieją, albowiem podziału działki [...] dokonano bezprawnie w 2015 r.
Do skargi skarżąca załączyła szereg dokumentów, w tym m.in.: pisma Wójta Gminy P. z 11 czerwca 2013 r., 2 października 2014 r. 6 sierpnia 2014 r., 4 lutego 2014 r. oraz 27 października 2021 r., pisma Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 16 czerwca 2013 r., 18 lipca 2013 r., 29 maja 2015 r., wniosek Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 16 września 2013 r., szkic podziałowy działki nr [...] wraz z mapą ewidencyjną z 2015 r., wypisy z rejestru gruntów z 2013 r. i 2022 r., zawiadomienia Starostwa Powiatowego w S. z 27 października 2013 r., 9 listopada 2004 r., 27 listopada 2014 r., wyroki SR w S. – sygn. akt II K [...], II K [...], II K [...], protokół z rozprawy z 27 lipca 2017 r. WSA Kielce sygn. akt II SA/Ke 303/17, wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1774/16, pismo Ministra I. i B. z 18 listopada 2016 r. i pismo Ministra I. i R. z 14 lutego 2019 r., postanowienie ŚWINGiK w K. z 10 maja 2019 r., pisma SKO w K. z 13 października 2017 r., 10 czerwca 2019 r., pisma Starosty [...] z 15 listopada 2017 r., 5 lipca 2018 r. i 2 stycznia 2023 r., pismo ŚUW w K. z 21 sierpnia 2019 r., pismo Starostwa Powiatowego w S. z 9 listopada 2015 r., postanowienie KPP w S. z 26 sierpnia 2020 r., postanowienie SR w S. z 15 lutego 2021 r., decyzja G. G. K. z 19 grudnia 2018 r., pismo Ministra S. W. i A. z 16 maja 2019 r., korespondencja z Prokuraturą Rejonową w K., wyrok WSA w Kielcach z 2 lutego 2013 r., II SA/Ke 682/22.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 1 października 2023 r. skarżąca podtrzymała prezentowane stanowisko w sprawie oraz załączyła kolejne dokumenty tj.: postanowienie Starosty [...] z 6 kwietnia 2017 r., pismo Starostwa Powiatowego w S. z 27 kwietnia 2015 r., protokoły zeznań świadków L.. Ś. i M.. C., postanowienie Sądu Dyscyplinarnego w K. z 18 sierpnia 2020 r., pismo Powiatu S. z 8 października 2013 r., pismo Wojewody Ś. z 19 kwietnia 2018 r., pismo Ministra I. i R. z 14 lutego 2019 r., wyrok WSA w Kielcach z 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 516/17, pismo Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego z 4 lutego 2021 r., pismo Prokuratury K. z 18 lipca 2019 r., postanowienie SKO w K. z 24 sierpnia 2017 r., pismo SKO w K. z 27 maja 2022 r., pismo G. G. K. z 16 maja 2017 r., postanowienie Prokuratury Rejonowej K.-W. w K. z 21 września 2021 r., postanowienie SR w S. z 8 października 2017 r., sygn. akr II Kp [...].
Na rozprawie 26 października 2023 r. pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium w związku z rażącym naruszeniem prawa. Nadto przedłożył mapę z projektem podziału nieruchomości nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2023 r., poz. 1634) - dalej jako,,ustawa p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. W wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, oddala skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wymiar podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023, w sytuacji kwestionowania przez skarżącą danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni działki nr [...], przyjętej do wymiaru podatku.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U.2013.1381 ze zm.) oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2014.849 ze zm.) dalej "u.p.o.l." Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Z zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika, iż obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża organ podatkowy. Przepis art. 187 § 1 ww. ustawy, będący rozwinięciem tej zasady, nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd stwierdza, że organ wypełnił obowiązki wynikające z wymienionych przepisów. Aby ustalić wysokość podatku od gruntu i budynku mieszkalnego organy podatkowe mają obowiązek ustalić powierzchnię użytkową budynku i powierzchnię gruntu, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe ustaliły te dane, tj. że skarżąca jest właścicielem działki nr [...], położonej w miejscowości T., o ogólnej powierzchni 1,0833 ha. Ustalono także, że W. M. jest właścicielem nieruchomości (budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 110,5 m˛ i budynku sklasyfikowanego jako "pozostały") zwolnionych z opodatkowania, na podstawie uchwały nr XXXIV/336/12 Rady Gminy w Pawłowie z 27 listopada 2013 r. oraz art. 7 ust 1 pkt 4 u.p.o.l.
Sporną powierzchnię działki nr [...] ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wypis z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w S. z 20 marca 2023 r. Z wypisu tego wynika, że działka nr [...] położona w miejscowości T. posiada łączną powierzchnię 1,0833 ha. Organ wyjaśnił, że oparł się w tym zakresie na danych z tej ewidencji, ponieważ obowiązek taki wynika z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zgodnie z powołanym przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali. W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym (por. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13), czy też np. informacje dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W świetle powyższego organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Zatem o opodatkowaniu gruntów do celów podatkowych w rozpatrywanej sprawie przesądza ewidencja gruntów i budynków. Zasadnie więc organ przyjął do opodatkowania wynikającą z niej powierzchnię działki nr [...].
Podnoszone przez stronę skarżącą argumenty i załączone dokumenty, czy to na etapie odwołania czy skargi do sądu nie mogły skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych zobowiązanych ustalać wysokość podatku rolnego w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien zainicjować stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z 30 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 738/16).
W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, organy podatkowe nie są bowiem powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Mając na uwadze powyższe Sąd, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.