Uzasadnienie
Skarżąca E. C. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 lipca 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W odpowiedzi skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz dwiema córkami w wieku 20 i 17 lat oraz mężem. Skarżąca wskazała, że jej rodzina nie posiada żadnego dochodu, zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku (zaświadczenia Urzędu Pracy w załączeniu), a córki są uczennicami. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała dom wielkości 125m².
Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 31 lipca 2014 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez:
- - przedłożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej, jej męża oraz córki W. za rok 2013;
- - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy;
- - przedłożenie aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącą, jej męża oraz córkę W. samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji);
- - określenie wysokości miesięcznych kosztów nauki córek oraz wskazanie kto ponosi koszty tej nauki;
- - określenie wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie domu oraz rodziny, przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł aktualnie skarżąca oraz jej mąż czerpią środki na utrzymanie domu oraz rodziny;
- - udokumentowanie ponoszonych przez skarżącą oraz jej męża kosztów utrzymania domu poniesionych w 2014 r. tj od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. (np. ogrzewanie, energia, woda), ewentualnie wskazanie kto i w jakiej kwocie ponosi koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje rodzina skarżącej;
- - wykazanie oraz udokumentowanie ewentualnych zadłużeń lub zobowiązań kredytowych skarżącej oraz jej męża;
- - oświadczenie, czy skarżąca oraz jej rodzina korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła następujące dokumenty: zaświadczenie Urzędu Skarbowego z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej, że mąż skarżącej W. C. uzyskał przychód za 2013 r. w wysokości 5.767,00 zł, zaświadczenie Urzędu Skarbowego, że skarżąca za rok 2013 nie uzyskała dochodu, kserokopię decyzji Wójta Gminy P. z dnia 3 czerwca 2014 r. o przyznaniu córce skarżącej A. C. stypendium szkolnego na zakup przedmiotów szkolnych w kwocie 636,00 zł, kserokopię decyzji Wójta Gminy P. z dnia 21 listopada 2013 r. o przyznaniu córce skarżącej A. C. stypendium na zakup przedmiotów szkolnych w kwocie 634,00 zł, kserokopię decyzji Wójta Gminy P. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego dla córki skarżącej A. C. w kwocie 106,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., jednorazowy dodatek do zasiłku dla córki skarżącej A. C. w kwocie 100 zł w miesiącu wrześniu 2014 r., dodatek do zasiłku dla córki skarżącej A. C. w kwocie 50 zł miesięcznie na okres od 1 września 2014 r. do 31 października 2014 r., kserokopię faktury za wodę z terminem płatności 14 marca 2014r. na kwotę 87,12 zł – opłacona w dniu 5 marca 2014r., kserokopię opłat za energię z terminem płatności 1 kwietnia 2014r. na kwotę 238,02 zł – opłacona w dniu 31 marca 2014r., kserokopię opłat za energię z terminem płatności 16 maja 2014r. na kwotę 220,03 zł – opłacona w dniu 15 maja 2014r., kserokopię opłat za energię z terminem płatności 18 lipca 2014r. na kwotę 211,84 zł – opłacona w dniu 18 lipca 2014r., kserokopię Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia 7 listopada 2013 r. o przyznaniu córce W.C. na okres 9 miesięcy stypendium socjalnego w kwocie 450 zł miesięcznie, zaświadczenie Urzędu Skarbowego, że córka W. C. za rok 2013 nie uzyskała dochodu, kserokopię dowodów rejestracyjnych samochodów posiadanych przez W. C. – Citroen Berlingo rok prod. 2003 oraz Volkswagen Transporter rok prod. 1997
Ponadto skarżąca wraz z mężem oświadczyła, że nie posiadają rachunków bankowych, miesięczny koszt nauki córek oszacowali na kwotę ok. 200 zł, miesięczny koszt wyżywienia na kwotę ok. 500 zł. Oświadczyli, że rodzice W. C. pomagają w prowadzeniu domu, w wydatkach na jedzenie oraz na środki czystości jak również w części na opał. Wskazali również na pomoc finansową z polisy ubezpieczeniowej – nie wskazując wysokości odszkodowania po śmierci ojca skarżącej z dnia 28 lutego 2014 r. Rachunki za wodę, energię, Internet oraz w części za opał i śmieci reguluje syn skarżących M. C.. Skarżąca i jej mąż wskazali, że nie posiadają żadnych zadłużeń ani zobowiązań kredytowych, nigdy też nie korzystali z pomocy społecznej.
Stosownie do art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Wniosek skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem pomimo powoływania się na ciężką sytuację finansową nie potwierdziły tego informacje oraz oświadczenia zawarte w przedłożonym wniosku i dodatkowych dokumentach. Z przedstawionych informacji wynika, że wprawdzie skarżąca i jej mąż nie osiągają dochodów to jednak rodzina skarżącej ma przede wszystkim zaspokojone potrzeby mieszkaniowe - skarżąca i jej mąż są właścicielami domu o pow. 125 m². Ponadto mąż skarżącej jest właścicielem dwóch samochodów rok prod. 2003 oraz 1997. Wszelkie opłaty i wydatki na wyżywienie reguluje syn skarżącej oraz jej teściowie. Skarżąca nie wykazała żadnych zobowiązań kredytowych, zadłużeń oraz zaległości w jakichkolwiek opłatach. Ponadto skarżąca i jej mąż nie korzystali i nie korzystają z pomocy społecznej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącemu wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej, która pomimo braku dochodów bez żadnych problemów i zadłużeń zdobywa środki na dokonywanie bieżących opłat oraz utrzymanie swojej rodziny. Przy czym podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.