Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. odrzucił wniosek H. Z. ("skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. Na rozstrzygnięcie to pełnomocnik ustanowiony dla skarżącej z urzędu (adwokat J. S.) złożył zażalenie, w którym wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Oświadczył również, że koszty te nie zostały uiszczone.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 663/13 uchylił zaskarżone postanowienie. Nie orzekł jednocześnie o zwrocie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a pełnomocnik skarżącej w dniu 7 kwietnia 2014 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na to postanowienie. W opinii tej zawarł wniosek o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej i oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) adwokat wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Według § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 461) - dalej określanego jako "rozporządzenie", koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji wynagrodzenie może być przyznane:
- a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
- b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
- c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
- d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł.
W przedmiotowej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik sporządził i wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 października 2013 r. W dalszej części postępowania sporządził nadto opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 27 marca 2014 r. Zgodnie z wymogiem ustanowionym przez § 20 rozporządzenia, w złożonych pismach zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu wraz z oświadczeniem, że nie zostało ono uiszczone w żadnej części.
W kwestii wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie zażalenia na postanowienie WSA w Kielcach z dnia 17 października 2013 r. stwierdzić należało, że stawka minimalna za dokonanie tej czynności wynosi 120 zł. Stanowi o tym § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłatę zasądzaną na rzecz adwokata sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wynagrodzenie za wniesienie zażalenia przyznane przez Sąd dla pełnomocnika występującego w niniejszej sprawie (120 zł) należało zatem powiększyć o 27,60 zł.
Natomiast odnośnie wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie z urzędu pomocy prawnej w formie złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 27 marca 2014 r. stwierdzić należało, że przepis § 18 rozporządzenia - będący podstawą przyznania występującemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia od Skarbu Państwa z tytułu udziału przed sądami administracyjnymi - zawiera zamknięty katalog czynności adwokata, za które przysługuje mu wynagrodzenie (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1000/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Katalog ten nie wymienia jednak sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Jedyną opinią, jaką wskazuje ten przepis, jest opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia).
Zauważyć przy tym należy, że przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia nie mógł być uznany za podstawę przyznania adwokatowi wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia, bo wskazuje on na postępowanie zażaleniowe, a to wszczynane jest dopiero w momencie wniesienia zażalenia. Sytuacja taka w odniesieniu do postanowienia WSA w Kielcach z dnia 27 marca 2014 r. nie miała natomiast miejsca. Wobec powyższego brak jest podstawy prawnej do uwzględniania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną polegającą na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia (por. postanowienia: WSA w Lublinie z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 919/12; WSA w Warszawie z 22 lutego 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 63/12, WSA Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "d" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia, Sąd przyznał wynagrodzenie jedynie za sporządzenie i wniesienie zażalenia, orzekając jak w sentencji postanowienia.