Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1241/22

Uzasadnienie

Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20.10.2021 roku nr EW-01.3160.2.19.2021.MP, oddalono skargę na czynność organu egzekucyjnego tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA z dnia 31.08.2021 r. nr [...] z powodu braku podstaw do zakwestionowania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 20.09.2021 r. M. B. (powoływany dalej jako Zobowiązany) złożył pismo zatytułowane "skarga", które zakwalifikowane zostało, jako skarga na czynności egzekucyjne, podlegająca rozpoznaniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Organ wyjaśnił istotę skargi, o której mowa powyżej jednocześnie przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wnoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a. to zupełnie odmienne środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone wyłącznie kwestie dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę przeprowadzenia czynności egzekucyjnych. Na takie rozumienie art. 54 u.p.e.a. wskazuje wykładnia systemowa wewnętrzna przepisów tej ustawy. W trybie skargi na czynności egzekucyjne organ kontroluje jedynie, czy czynność została dokonana prawidłowo, a więc zgodnie z odpowiednimi przepisami u.p.e.a. regulującymi dokonanie poszczególnych czynności. Nieograniczony zakres skargi na czynności egzekucyjne prowadziłby do powielania środków zaskarżenia istniejących w ramach postępowania, np. zarzutów przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.02.2012 r., sygn. akt II FSK 1588/10).

Wyjaśniono, że rozpatrując skargę Zobowiązanego organ egzekucyjny ocenia jedynie czynność egzekucyjną tj. bada czy w ramach dokonanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycję przepisów regulujących zastosowanie tego środka. Przywołano definicję środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych.

Następnie opisano procedurę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Wyjaśniono, że w dniu 31.08.2021 r. organ doręczył Bankowi [...] SA zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...], przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej oraz wezwał bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności objętej wskazanym tytułem wykonawczym.

W realiach rozpoznawanego przypadku organ egzekucyjny zastosował środek przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zajął wierzytelność z rachunku bankowego wkładu oszczędnościowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ egzekucyjny w dniu 31.08.2021 r. doręczył Bankowi [...] SA zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...], przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej oraz wezwał bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności objętej wskazanym tytułem wykonawczym.

Ponadto organ egzekucyjny powiadomił Zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej, doręczając mu w dniu 13.09.2021 r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z dnia 31.08.2021 r. wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 12.08.2021 r. Podkreślono, że organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazana regulacja nie obliguje więc i nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, albowiem badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, czy konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy osoba wskazana w tytule wykonawczym podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 18.10.2006 r. sygn. akt 11 FSK 1302/05).

Organ egzekucyjny uczynił zadość także wymaganiom określonym w art. 80 § 3 u.p.e.a. Wobec Zobowiązanego zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Stosownie bowiem do treści art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1. - doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego;
2. - doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Reasumując, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się natomiast do podstawy skargi zawartej w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, podkreślono, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W tak określonych granicach organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 ust. 2 u.p.e.a.). Nadrzędnym celem postępowania egzekucyjnego jest zatem doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, w związku z czym postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne. Fakt, iż w swojej istocie postępowanie egzekucyjne jest uciążliwe nie może uzasadniać twierdzenia, iż zastosowany środek egzekucyjny jest nadmiernie uciążliwy.

Subiektywna ocena, że stosowanie przewidzianych prawem środków zmierzających do egzekucji wymagalnych opłat ma charakter dyskredytujący zobowiązanego nie może być argumentem wystarczającym dla stwierdzenia, iż uzasadniona jest przesłanka stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 16.01.2019 r. (sygn. akt II OSK 284/17), zaprzeczeniem zasady celowości egzekucji byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany.

Niewątpliwie, sama egzekucja - będąca przymusowym wykonaniem zobowiązań - jest dla dłużnika niedogodnością. Stosowanie środków egzekucyjnych przez organy egzekucyjne stanowi uciążliwość dla zobowiązanego, jednakże należy podkreślić, że podjęcie postępowania egzekucyjnego jest spowodowane brakiem dobrowolnego realizowania przez stronę zobowiązań podatkowych. Wymaga podkreślenia, że poza podniesieniem kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Zobowiązany w istocie nie wskazał innego środka, który mógłby zostać zastosowany, a który w jego ocenie byłby mniej dolegliwy, prowadząc jednocześnie do celu egzekucji, jakim jest wyegzekwowanie należności pieniężnej.

W ustawowym terminie Zobowiązany złożył zażalenie na wyżej opisane postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadania dalszego biegu sprawie zgodnie z przepisami prawa cywilnego. W szerokim uzasadnieniu swojego zażalenia Zobowiązany opisał niezgodne z prawem działania Prezydenta Miasta Krakowa podejmowane w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego z brakiem poszanowania obowiązujących przepisów prawa. Zobowiązany podkreślił, że zrobił wszystko aby zapobiec naruszaniu przepisów prawa, ale siły przebicia nie miał.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. nr SKO.EAP/418/100/2021 utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: (1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; (2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

SKO podniosło, że w orzecznictwie wyjaśnia się, że w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 14.06.2022 r. sygn.. akt I SA/Gd 1592/21). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24.05.2022 r. sygn.. akt I SA/Bd 178/22).

W rozpoznawanej sprawie wszczęto postępowanie egzekucyjne i organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych tj. zajęcie rachunku bankowego Zobowiązanego.

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny powiadomił Zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej doręczając M. B. w dniu 13.09.2021r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z dnia 31.08.2021 r. wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 12.08.2021 r.

Kolegium wyjaśniło Zobowiązanemu, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a., nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Dokonana analiza akt sprawy prowadzi natomiast do wniosku, że czynności podjęte przez Organ egzekucyjny były prawidłowe, a zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle regulacji u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20.10.2021r. nr EW-01.3160.2.19.2021.MP.

Na powyższe rozstrzygnięcie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżący M. B. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem obszernie rozpisując się w skardze o systemie prawa roli Sądu najwyższego w tym systemie. Zdaniem Skarżącego brak umorzenia zaskarżonego postępowania spowoduje naruszenie prawa, ustaw i naruszenia zasad współżycia społecznego obywatela.

W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - zwanej dalej p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 120 p.p.s.a., bowiem w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479) - zwanej dalej u.p.e.a., w tym art. 54 tej ustawy. Zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, której podstawą mogą być dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną nie podlegają badaniu zarzuty dotyczące: niedoręczenia upomnienia, nieprawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., czy też przedawnienia dochodzonych zobowiązań. Postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest odrębnym postępowaniem od postępowania wywołanego zarzutami w egzekucji administracyjnej.

W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem o charakterze subsydiarnym, co oznacza, że stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, a zakres wykorzystania skargi jest ograniczony przez zakres stosowania innych środków prawnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, iż w postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z dnia 31.08.2021 r. wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 12.08.2021 r. zaznaczając jednoznacznie, że działa w trybie art. 54 u.p.e.a.

Organ doręczył Bankowi [...] SA zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...], przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej oraz wezwał bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności objętej wskazanym tytułem wykonawczym.

Z akt sprawy wynika, że organ doręczył Bankowi [...] SA zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...], przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.

Ponadto organ egzekucyjny powiadomił Zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej, doręczając mu w dniu 13.09.2021 r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z dnia 31.08.2021 r. wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 12.08.2021 r.

Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności objętej wskazanym tytułem wykonawczym.

Zajęcie świadczeń zostało dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.

Jednocześnie treść zawiadomień jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zawiera wszystkie wymagane przez art. 67 § 2 u.p.e.a. elementy (oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego).

A zastosowany w toku przedmiotowej egzekucji wzór zawiadomienia o zajęciu odpowiadał zapisom wynikającym z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 26).

Uwzględniając powyższe ustalenia w ocenie Sądu na akceptację zasługuje wywiedziona na ich podstawie ocena organów. Zachowane zostały wszelkie wymogi formalnoprawne, organy działały w granicach i na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Dostrzec przy tym należy, iż w toku całego postępowania strona, nie sprecyzowała zarzutów podnosząc jedynie ogólnie że nastąpiło naruszenie ustaw. Również w skardze Skarżący nie wskazał zarzutów formalnoprawnych dotyczących sposobu przeprowadzenia czynności egzekucyjnej, ogólnikowo wskazując, iż nie podziela oceny organów, że przedmiotowa czynność egzekucyjna została przeprowadzona z poszanowaniem obowiązujących w tym zakresie norm prawnych. Tymczasem, przeprowadzona kontrola sądowoadministarcyjna uzasadnia oceny wywiedzione przez organy egzekucyjne, co za tym Sąd w pełni je aprobuje.

Skarżący poddał również w wątpliwość zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Niemniej jednak podnieść należy, że zobowiązany, wnosząc skargę na czynności egzekucyjne, musi ją oprzeć na podstawach wskazanych w art. 54 § 1 u.p.e.a., to jest zarzucić dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zarzucić zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy wystąpi na przykład w sytuacji zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Ustawa dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a przy tym mają to być środki egzekucyjne przewidziane do egzekwowania obowiązków danego rodzaju. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Środkiem egzekucyjnym zastosowanym w niniejszej sprawie było zajęcie ruchomości.

Z kolei, gdy zobowiązany podnosi zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, organ egzekucyjny winien zweryfikować zasadność tego twierdzenia w świetle art. 7 § 2 u.p.e.a. Według tego przepisu, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wobec powyższego zwrot "zbyt uciążliwy środek egzekucyjny" należy rozumieć z uwzględnieniem zasady wyrażonej w tym przepisie. Będzie to zatem uzasadnione przekonanie zobowiązanego, że w przypadku skierowania egzekucji do innego składnika jego majątku, dolegliwości związane z równie efektywnym egzekwowaniem należności wierzyciela byłyby mniejsze. W uzasadnieniu skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zobowiązany powinien więc nie tylko przedstawić negatywne skutki zaskarżonej czynności egzekucyjnej, ale również wskazać majątek, z którego egzekucja zaspokoi egzekwowane należności co najmniej w równym stopniu oraz czasie, jak ta prowadzona z zastosowaniem środka egzekucyjnego nadmiernie uciążliwego dla skarżącego.

W ocenie Sądu, pomimo stosowania w niniejszej sprawie nowego stanu prawnego, obowiązującego od dnia 30 lipca 2020 r., aktualne pozostają uwagi doktryny oraz dorobek orzecznictwa sądowego, jakie dotyczyły art. 33 § 1 pkt 8 ustawy sprzed nowelizacji. Otóż zajęcie rachunku bankowego uznać należy za środek egzekucyjny o najmniejszym stopniu uciążliwości dla zobowiązanego. Trafnie też wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że art. 7 § 2 u.p.e.a. rekomenduje co prawda stosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, ale jednocześnie wyznacza dyrektywę skuteczności egzekucji, i dopiero w razie istnienia możliwości wyboru środków skutecznych konieczne jest zastosowanie środka mniej uciążliwego od innych. W niniejszej sprawie skuteczne okazało się tyko zajęcie rachunku bankowego, gdyż Skarżący nie wskazał innych możliwości egzekucji.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08, z 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1286/17, wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2296/16 - dostępne na stronie w internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest dla zobowiązanego dokuczliwe. Same przepisy u.p.e.a. nie określają natomiast, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W doktrynie prawniczej istnieje opinia, że kolejność, w jakiej ustawa wylicza środki egzekucji, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych. Są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (por. W. Cisowska-Sakrajda, Komentarz do art. 1 (a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji LEX 2010). Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności, zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.

Głos decydujący w tej kwestii ma jednak organ egzekucyjny, ponieważ jego uznaniu ustawodawca pozostawił, który środek jest w danym przypadku mniej dokuczliwy. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1674/14).

Zdaniem Sądu organ egzekucyjny prawidłowo uznał i obszernie wykazał, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie jest zbyt uciążliwe jak również nie narusza prawa.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.