Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.10.2013r. nr [...], w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty 2009r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", oraz nadesłanych dokumentów J.O. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.O. ur. w 1972r., synem P.O. ur. w 1995r. oraz córką K.O. ur. w 1997r. Rodzina mieszaka w domu, który jest własnością "O" Sp. z o.o. w K. (nr [...] por. https://eme.ms.gov.pl). Wspólnikami tej spółki są M.O. oraz "O, J.O., M.O." spółka jawna (nr [...] por. https://eme.ms.gov.pl), a prezesem zarządu – J.O.. Z kolei wspólnikami "O, J. O., M. O." spółka jawna są: J.O., MO. oraz "O" Sp. z o.o.
W 2012r. "O., J.O., M. O." spółka jawna poniosła stratę w wysokości 1 549 517,37 zł. przy przychodzie na poziomie 19 924 700,67 zł.
Wnioskodawca we wniosku podaje, iż jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane w "J." Sp. z o.o., w wysokości 1 191,20 zł., netto, a jego miesięczne wydatki obejmują: wydatki na żywność – ok. 500 zł., wydatki na media – ok. 1000 zł., wydatki na lekarstwa – ok. 250 zł., wydatki związane z kształceniem córki – ok. 200 zł. oraz "wydatki w różnych kwotach na odzież, dojazdy i inne zwykłe codzienne koszty utrzymania rodziny".
Z Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Przedsiębiorców wynika natomiast, że adres siedzib w/w spółek tj. "O." Sp. z o.o.; "O., J O., M. O." spółka jawna oraz "J." Sp. z o.o. jest identyczny z adresem zamieszkania J. O. Strona skarżąca, na okoliczność swojego zadłużenia, przesłała dowody zajęcia wierzytelności, w 2013r., następujących należności głównych: 72 666,36 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N., pod. sygn. akt [..]) 64 800 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N, pod. sygn. akt [..]), 43 829,35 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., pod. sygn. akt [...]), 52 753,68 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., pod. sygn. akt [...]). J.O. przesłał również "zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego" wystosowane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., dnia 12.12.2013r. a dotyczące należności głównych w kwotach: 72 497,25 zł. i 66 342,02 zł. (sygn. akt [...] i [...]).
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowej kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są nielogiczne i sprzeczne z dostępną wiedzą. J.O. podał bowiem, iż jedynym dochodem rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1 191,20 zł., miesięcznie, netto a miesięczne wydatki pochłaniają kwotę 1950 zł. (500 zł. + 1000 zł. + 250 zł. + 200 zł = 1950 zł.) i to nie licząc "wydatków na odzież, dojazdy i inne zwykłe codzienne koszty utrzymania rodziny" - w bliżej nieokreślonej wysokości. Z twierdzenia tego wynika, że strona skarżąca wydaje miesięcznie dużo więcej niż zarabia, czemu trudno dać wiarę, zwłaszcza przy braku oszczędności.
Ponadto JO. nie przesłał, mimo wezwania "zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących jego własnością (obejmującego ich markę i rok produkcji)" oraz "zeznań podatkowych jego i żony, za 2013r. lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów w 2013r." Biorąc natomiast pod uwagę w/w sprzeczności w relacjach wydatków wnioskodawcy do jego dochodów; zależności strukturalne i kapitałowe J.O. we wspomnianych spółkach oraz przychody uzyskane w 2012 r. na poziomie 19 924 700,67 zł. przez "O., J.O., M.O." s.j., należy podkreślić, iż informacje te stanowią element niezbędny w ocenie przesłanek przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji więc w/w okoliczności trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz.270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.