Uzasadnienie
K. O. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z emerytury objętej zajęciami komorniczymi wynosi 750 zł netto. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 55,18 m˛ i wartości ok. 150.000 zł, będące przedmiotem zajęcia komorniczego w postępowaniu egzekucyjnym oraz obciążone hipoteką. K. O. nie posiada oszczędności, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: energia elektryczna ok. 192 zł, opłaty eksploatacyjne (czynsz) 650,29 zł, bilet miesięczny 47 zł, ubezpieczenie 30,45 zł, leki ok. 70 zł i wydatek 519,68 zł z tytułu dodatkowego rozliczenia wody.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że uzyskiwany dochód nie pozwala jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną. Brakuje jej środków na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania i leczenia. Posiada znaczne zadłużenie, którego nie jest w stanie spłacić. Opłaty związane z koniecznym utrzymaniem ponoszone są przez skarżącą w miarę możliwości, nieterminowo i cząstkowo.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie. K. O. jest osobą niepełnosprawną. Jedynym źródłem jej utrzymania jest niewysokie świadczenie emerytalne z ZUS objęte zajęciami komorniczymi. Uzyskiwany w miesiącu dochód (750 zł) nie wystarcza na pokrycie kosztów jej bieżącego utrzymania i leczenia. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada znaczne zadłużenie i brakuje jej środków na jego spłatę.
Powołane okoliczności wskazują jednoznacznie, że opłacenie we własnym zakresie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze K. O.. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.