Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek syndyka masy upadłości L. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 09.07.2012r., Nr[...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów Sąd Rejonowy[...],ogłosił dnia 08.05.2012r. upadłość obejmującą likwidację majątku L. sp. z o.o. w K..
Spółka w 2011r. poniosła stratę w wysokości 163 440,60 zł. przy przychodach na poziomie 27 596,90 zł.
Według raportu kasowego RK nr [...] stan kasy podmiotu na dzień 19.09.2012r. wynosił 2 636,36 zł. a według raportu kasowego RK nr [...]stan kasy na dzień 26.11.2012r. wynosił 1 020,56 zł.
Dnia 31.10.2012r. Sąd Rejonowy [...]wydał postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego.
Jedyny wartościowy składnik majątku upadłej spółki stanowi udział we własności nieruchomości położonej K. przy ul. T. wynoszący 900559/1000000 jej części. Na nieruchomości tej znajduję się budynek w trakcie budowy, rozpoczętej przed postawieniem spółki w stan upadłości. Obecna sytuacja faktyczna i prawna związana z tą nieruchomością skutkuje jednak brakiem realnej możliwości pozyskania środków w drodze wdrożonych czynności likwidacyjnych (por. uzasadnienie postanowienia z dnia 31.10.2012r.)
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy.Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny.
Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Niewątpliwie sytuacja finansowa podmiotu jest trudna. Niemożność zbycia w/w udziału nieruchomości w skutek istnienia zabezpieczeń hipotecznych przewyższających jego wartość oraz braku chętnych do jego nabycia jak również niepowodzenia działań zmierzających do pozyskania płynnych funduszów poprzez uiszczenie odpowiednich zaliczek przez wierzycieli nie rokują nadziei, iż syndyk pozyska większe środki finansowe pozwalające w całości pokryć koszty sądowe w niniejszym postępowaniu. Ostatni raport kasowy wskazuje jednak, iż podmiot dysponuje kwotą 1 020,56 zł. Stąd też orzekający uznał, iż uiszczenie kwoty 1 020 zł. a oddalenie wniosku w pozostałym zakresie jest rozstrzygnięciem jak najbardziej zasadnym w rozpatrywanym przypadku. Nie pozbawia ono wnioskodawcy zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąża go w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować uniemożliwienie skorzystania z przysługującego stronie "prawa do sądu" i sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Mieć trzeba na względzie, iż cały wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 10 074 zł. Strona została zatem zwolniona z obowiązku jego uiszczenia w przeważającej części.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270).