Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły wnioski A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, dorady podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12.06.2014r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r.
Jak wynika z uzasadnień wniosków, zawartych w nich "oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A.J. ma 81 lat i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielem domu o pow. 35 m2, mieszkania o pow. 18 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,73 ha. Otrzymuje emeryturę w wysokości 3009,81 zł., netto, miesięcznie.
Na okoliczność ponoszonych wydatków strona skarżąca przedłożyła: fakturę nr 415/2015, wystawioną przez aptekę, dnia 07.03.2014r. na kwotę 101,49 zł., fakturę z Uzdrowiska S.A., z dnia 08.07.2014r., na kwotę 416 zł., faktury nr 3645/2015 i nr 3644/2015, wystawione przez aptekę, dnia 08.10.2015r. na kwoty: 54,66 zł. i 31,04 zł., decyzję - nakaz płatniczy nr WKP.3127.014636.2014 na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2014, z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości w wysokości 206 zł.
Zdaniem orzekającego wnioski nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne. Mimo skutecznie doręczonego wezwania stronie skarżącej nie przesłała ona; dokładnego spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami, wyciągów z jej kont bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, wyciągów z lokat bankowych, zeznań podatkowych A. J., za 2014r., odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii), obejmujących nieruchomości będące własnością, współwłasnością A. J. Wato natomiast zaznaczyć, że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca przedstawił wprawdzie wysokość swojego miesięcznego dochodu, nie określił jednak jakie ponosi wydatki i jaka jest ich wartość, co pozwoliłoby zbadać jego zdolności płatnicze. Nie można bowiem uznać za wyczerpujące dane dotyczące wydatków, opierające się na trzech fakturach z apteki, decyzji wymiarowej z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za 2014r. i fakturze za turnus rehabilitacyjny w sanatorium, zwłaszcza, że dokumenty pochodzą z różnych okresów. Nie odzwierciedlają one bieżących kosztów związanych z utrzymaniem i nie stanowią "spisu miesięcznych wydatków", do którego przesłania wnioskodawca został zobligowany.
Należy też podkreślić, że faktura wystawiona przez Uzdrowisko W. S.A. 08.07.2014r., była już brana pod uwagę przez Referendarza sądowego WSA w Krakowie podczas wydawania w dniu 20.11.2014r. postanowienia oddalającego wniosek A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (sygn. akt I SO/Kr 31/14).
Orzekający wziął pod uwagę, iż A.J. jest osobą starszą i schorowaną. Przesłanki przyznania prawa pomocy opierają się jednak na kryterium strice finansowym (por. postanowienie NSA z dnia 18.04.2008r., sygn. akt II GZ 79/08, postanowienie NSA z dnia 20.10.2015 r., sygn. akt II GZ 609/15). Stąd też głównie ustalenie zdolności płatniczych strony jest nieodzownym warunkiem do tego aby uznać bądź nie, czy dana osoba kwalifikuje się do przyznania jej pomocy Państwa w ramach instytucji prawa pomocy.
W konsekwencji natomiast w/w okoliczności, w szczególności nieprzesłania dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/10). Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012r., sygn. akt I OZ 189/12, postanowienie NSA z dnia 16.03 2012r., sygn. akt I OZ 156/12).
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1), w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.).