Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły wnioski W. P., K. P. i J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi W. P., K. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości. We wnioskach tych podano, iż K. i W. P. są rencistami bez dodatkowych dochodów. Otrzymują rentę po 900 zł. J. P. jest studentem i otrzymuje stypendium w kwocie 800 zł. Skarżący są współwłaścicielami domu w L. K. i W. P. są także współwłaścicielami nieruchomości rolnej. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 tys. euro. Podali oni, iż wysokość otrzymywanych dochodów nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2008 r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie pozostawił wniosek W. P. bez rozpoznania jako spóźniony.
Postanowieniami z dnia 28 listopada 2008 r. wnioski K. P. i J. P. zostały oddalone. Referendarz sądowy uznał, iż sytuacja majątkową skarżących nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym skoro przesłanką uwzględnienia takiego wniosku jest brak jakichkolwiek dochodów.
W sprzeciwie na zarządzenie Referendarza sądowego W. P. wniósł o jego o uchylenie lub zmianę. Podał on, iż drugie awizo miało miejsce w dniu [...].07.2008 r., a przesyłka zawierająca wniosek została odebrana w dniu [...].06.2008 r., a więc po upływie 7 dni od drugiego awiza, zatem wniosek został złożony z zachowaniem terminów sądowych.
K. P. i J. P. w sprzeciwach (nazwanych błędnie odwołaniem) od postanowień z dnia [...] listopada 2008 r. również wnieśli o ich uchylenie lub zmianę, wskazując, iż nie wzięto pod uwagę przewlekłej choroby W. P., która powoduje szereg wydatków znacznie uszczuplających budżet skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – oznaczona dalej jako p.p.s.a.) – od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. A zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpatruje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosków o przyznanie prawa pomocy wskazać tylko jeszcze należy, iż w sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego, W. P. zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednak treść uzasadnienia pisma skarżącego wskazuje, iż należy potraktować je tylko jako sprzeciw od powyższego zarządzenia. Rację ma skarżący, iż wniosek został złożony w terminie. W. P. nie odebrał wysłanego do niego formularza wniosku PPF, dlatego przesyłka została uznana za doręczoną w dniu [...] czerwca 2008 r. (w tym dniu przesyłki z formularzami odebrali natomiast K P i J). W dniu [...] czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego) został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podpisany przez skarżącego. Termin siedmiu dni do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy został zatem zachowany.
W myśl przepisu art. 245 §1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 §1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Po rozpoznaniu wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż zasługują one na uwzględnienie w całości. Sytuacja finansowa skarżących nie daje bowiem możliwości uiszczenia przez nich kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Skarżący K. i W. P. utrzymują się z niewysokich rent, J. P. otrzymuje natomiast stypendium w kwocie 800 zł. Ponadto choroba W. P. powoduje konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków znacznie uszczuplających budżet skarżących. Konieczność uiszczenia jakichkolwiek kosztów zagroziłaby zatem egzystencji skarżących.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać szeroko rozumianego prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, należało zatem przychylić się do wniosku skarżących o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności orzeczono jak w sentencji, na podstawie wcześniej powołanych przepisów.