Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17.09.2013r.,nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2005r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów S.W. ur. w 1946r. jest osobą schorowaną. Cierpi na nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową i koncentryczny przerost mięśnia lewej komory serca. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną S.W. ur. w 1948r., która jest na jego utrzymaniu.
Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 1 432,57 zł., miesięcznie, netto. W 2013r. z tego tytułu uzyskał dochód w wysokości 19 670,84 zł.
Miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłatę za media – ok. 374 zł., koszty lekarstw – ok. 200 zł., koszty wyżywienia – ok. 700 zł.
S.W. wraz ze S.W. są współwłaścicielami, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości o pow. 0,0491 ha, zabudowanej budynkiem o pow. 246 m2.
Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04, postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12).
Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).
Suma wpisów we wszystkich 50 sprawach, prowadzonych ze skarg S.W., toczących się przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Kr 1850/13 – 1899/13, wynosi natomiast 8 085 zł. i ponad siedmiokrotnie przekracza miesięczny budżet rodziny. Trzeba przy tym zaznaczyć, że składa się on tylko z emerytury wnioskodawcy a otrzymywane świadczenie wydawane jest praktycznie na bieżące utrzymanie. Okoliczności te nie dają zatem możliwości poczynienia przez stronę skarżącą żadnych oszczędności. Uzasadnione jest wobec tego przyznanie S.W. prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, zarówno w tej jak i innych wymienionych sprawach. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.)