Uzasadnienie
Postanowieniami z dnia 21 listopada 2019 r., nr [...], [...], [...], [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 16 września 2019 r. odmawiające D. B. wszczęcia postępowania w sprawie skarg na czynności egzekucyjne.
Z uzasadnień pierwszego, trzeciego i czwartego z ww. rozstrzygnięć wynika, że Naczelnik US K. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego D. B. na podstawie własnego tytułu wykonawczego o nr [...] oraz tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez wierzyciela P. A. R. P. w W.. Zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w m. S.A. i V. B. P. S.A. zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 12 lipca 2017 r., natomiast zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w banku P. S.A. w dniu 2 stycznia 2019 r. w trybie art. 44 k.p.a. W dniu 3 lipca 2019 r. zobowiązany złożył w organie egzekucyjnym skargi na czynności egzekucyjne. Naczelnik US K. postanowieniami z dnia 16 września 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skarg z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Zobowiązany wniósł zażalenia nie podnosząc żadnych zarzutów pod adresem ww. postanowień.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniami z dnia 21 listopada 2019 r. utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji podając, w świetle treści art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", że skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Zobowiązany osobiście potwierdził odbiór zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego w dniach 12 lipca 2017 r. i 2 stycznia 2019 r. Termin do złożenia skarg upłynął zatem odpowiednio w dniu 26 lipca 2017 r. i 16 stycznia 2019 r. Skargę zobowiązany złożył osobiście na dzienniku podawczym urzędu w dniu 3 lipca 2019 r., a więc z naruszeniem terminu do jej złożenia. Zasadne było więc wydanie przez Naczelnika US postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a §1 k.p.a.
Z kolei z uzasadnienia postanowienia nr [...] wynika, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego w B. P. S.A., o czym zawiadomiono skarżącego w dniu 24 czerwca 2019 r. W dniu 3 lipca 2019 r. zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną. Naczelnik US K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionej skargi.
Zobowiązany wniósł zażalenie nie podnosząc żadnych zarzutów pod adresem ww. postanowienia.
Utrzymując postanowienie Naczelnika US w mocy, organ II instancji podał, że skarga na ww. czynność egzekucyjną była już uprzednio rozpatrzona w odrębnym postępowaniu, zakończonym postanowieniem DIAS w K. z dnia 7 listopada 2019 r. Wydawanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie naruszałoby powagę rzeczy osądzonej. Zachodziła zatem konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną na podstawie art. 61a §1 k.p.a., gdyż w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2019 r., nr [...], DIAS w K. utrzymał natomiast w mocy postanowienie Naczelnika US K. z dnia 16 września 2019 r., którym odmówiono zobowiązanemu przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, DIAS w K. podał, że zawiadomienie z dnia 14 grudnia 2018 r. o zajęciu rachunku bankowego w banku P. S.A. zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 2 stycznia 2019 r. Zobowiązany w dniu 24 czerwca 2019 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów wraz z zarzutami dotyczącymi tytułu wykonawczego o nr [...], podnosząc okoliczności dotyczące nieotrzymania pierwszego i drugiego awiza. Zobowiązany zakwestionował również prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej ww. tytuł wykonawczy. Do wniosku skarżący dołączył reklamację skierowaną do Poczty Polskiej. Pismem z dnia 24 lipca 2019 r. organ zwrócił się do skarżącego o dostarczenie rozpatrzonej przez Pocztę Polską reklamacji.
Naczelnika US K. postanowieniem z dnia 16 września 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów.
Zobowiązany wniósł zażalenie nie podnosząc żadnych zarzutów pod adresem ww. postanowienia.
DIAS w K., utrzymując w mocy postanowienie dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, wskazał, że skarżący, pomimo prośby organu o dostarczenie rozpatrzonej przez Pocztę Polską reklamacji, nie przedłożył ww. dokumentu. Rozstrzygając w niniejszej sprawie organy I i II instancji opierały się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Zobowiązany nie uprawdopodobnił podnoszonych przez siebie okoliczności, tj. braku awizowania przesyłki zawierającej ww. tytuł wykonawczy. Z zapisów umieszczonych na potwierdzeniu odbioru wynika natomiast, że przesyłka była awizowana dwukrotnie, tj. w dniu 18 i 28 grudnia 2018 r. i pozostawiona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awiza, przesyłkę na podstawie art. 44§4 k.p.a. uznano za doręczoną z dniem 2 stycznia 2019 r. Mając na uwadze treść art. 58 k.p.a., organ uznał, że zobowiązany nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zasadnie więc stronie odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
W skargach wniesiono o uchylenie postanowień DIAS w K. w całości nie podnosząc żadnych zarzutów pod adresem zaskarżonych postanowień.
Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Postanowieniami z dnia 31 sierpnia 2020 r. WSA w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 186/20, I SA/Kr 187/20, I SA/Kr 188/20, I SA/Kr 189/20, I SA/Kr 190/20 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 186/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargi są nieuzasadnione.
Jeśli chodzi o postanowienia dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, należy wskazać, że możliwość złożenia skargi na czynność egzekucyjną przewidziana została w art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 54 §4 u.p.e.a. (w stanie prawnym obowiązującym w 2019 r.), skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
Należy także podkreślić, że w ramach skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają działania organu egzekucyjnego (oraz egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną w tytule wykonawczym. Podnosić przy tym można wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest natomiast środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia. Skarga ta służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 495/19). W rozpoznanych sprawach zobowiązany osobiście potwierdził odbiór zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych w dniach 12 lipca 2017 r. i 2 stycznia 2019 r. Termin do złożenia skarg upłynął zatem odpowiednio w dniu 26 lipca 2017 r. i 16 stycznia 2019 r. Skargę zobowiązany złożył osobiście na dzienniku podawczym urzędu w dniu 3 lipca 2019 r., a więc z naruszeniem ww. terminu do jej wniesienia.
Skoro skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona po upływie czternastu dni, dopuszczalne było zastosowanie art. 61a §1 k.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a.) i odmówienie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną.
W zakresie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego w B. P. S.A. słusznie organy wyeksponowały, że skarżący w toku wcześniejszego (odrębnego) postępowania, zakwestionował tą samą czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego w ww. Banku dokonaną zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r. skargę oddalił, a DIAS w K. postanowieniem z dnia 7 listopada 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wydawanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie naruszałoby więc powagę rzeczy osądzonej. W analizowanym przypadku zachodziła zatem konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a., gdyż w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Zgodnie z przywołanym przepisem, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jako "uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania należy traktować takie sytuacje, które w sposób oczywisty, proceduralno - prawny stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania. Winny to być takie okoliczności, które już na wstępnym etapie przesądzają, że postępowanie nie mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej. Takimi uzasadnionymi przyczynami są sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo zapadło już rozstrzygnięcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt. II SA/Bd 1131/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenie zatem przez organ administracji, że w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie, winno skutkować wydaniem orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie – w rozpoznanej sprawie skargi na czynność egzekucyjną.
Należy wskazać, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 417/13). W rozpoznanej sprawie zachodziła zatem konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ww. skargi na czynność egzekucyjną na podstawie art. 61a §1 k.p.a.
Jeśli natomiast chodzi o skargę na postanowienie z dnia 21 listopada 2019 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, Sąd także nie znalazł podstaw do jego uchylenia. Art. 58 §1 i §2 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował tryb doręczenia tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w banku P. S.A. i uznał, że dochowano zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowanych przepisami art. 44 k.p.a. Lektura akt administracyjnych sprawy nie wskazuje by doszło do uchybienia któremukolwiek z elementów procedury doręczenia. Z zapisu zamieszczonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłka została skierowana na prawidłowy adres skarżącego i była awizowana dwukrotnie, tj. w dniu 18 grudnia 2018 r. oraz w dniu 28 grudnia 2018 r. i pozostawiona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Z uwagi na fakt, że skarżący nie podjął przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awiza (18 grudnia 2018 r.), przesyłkę na podstawie art. 44 §4 k.p.a. uznano za doręczoną w dniu 2 stycznia 2019 r. Mimo wezwania, w toku rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, do przedłożenia rozpatrzonej przez Pocztę Polską S.A. reklamacji, którą skarżący miał złożyć pismem z dnia 22 czerwca 2019 r., strona nie przedłożyła przedmiotowego dokumentu.
Skarżący więc w żaden sposób skutecznie nie podważył oceny organów co do prawidłowości ww. doręczenia. Sąd natomiast nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów dotyczących przebiegu doręczenia. W konsekwencji słusznie organy przyjęły, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów.
Końcowo Sąd zauważa, że skarżący wnosząc zażalenia na postanowienia organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika US K. nie podnosił zarzutów przeciwko wydanym rozstrzygnięciom. Nie podnosił ich także w skargach do WSA w Krakowie, składając wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co miało pozwolić na sformułowanie poprawnej treści skarg. Postanowieniem z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt I SPP/Kr 56/20, Starszy referendarz sądowy w WSA w Krakowie ustanowił dla skarżącego adwokata. Należy w związku z tym podkreślić, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, czy ich braku. Sąd zobowiązany jest zatem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Mając na uwadze ww. okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia, dlatego działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.