Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 23 lutego 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 czerwca 2014 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Jego miesięczny dochód wynosi 1.700 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę.
Według oświadczenia skarżący nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na aktualnie bardzo trudna sytuację materialną. Aktualne dochody skarżącego wynoszą 1.700 zł brutto. Nie posiada on żadnego majątku, który mógłby spieniężyć. Wnosi też o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż czuje się coraz bardziej bezbronny w stosunku do bezwzględnego i nie rozumiejącego żadnych argumentów urzędu skarbowego
W piśmie z dnia 23 lutego 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie regulować terminowo opłat. Korzysta w tym zakresie z pomocy najbliższej rodziny. Wyliczył stałe miesięczne wydatki na kwotę 3.050 zł i wyjaśnił, iż składa się na nie czynsz za mieszkanie w wysokości - 990 zł, opłata za energię – 100 zł, reaktywowany kredyt w Raiffeisen POLBANK – 760 zł rata, reaktywowany kredyt w Deutsche Bank – 600 zł rata, koszty wyżywienia – 600 zł - wyliczone opcjonalnie.
Do pisma skarżący dołączyła kserokopie następujących dokumentów:
- - fakturę VAT za energię elektryczną, harmonogram spłaty kredytu w Raiffeiesen POLBANK, dowód wpłaty do Raiffeiesen POLBANK- 500 zł, harmonogram spłat kredytu w Deutsche bank, dowód wpłaty w Deutsche bank - 100 zł, oświadczenie dotyczące kont bankowych, oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz źródłach utrzymania, PIT -11 z 2014 r., zaświadczenie z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta T. z dnia 20 lutego 2015 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia.
Należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć skarżącej z jej majątkiem i miesięcznymi dochodami. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.).
Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak wynika z przedstawionych dokumentów miesięczny dochód skarżącego z tytułu umowy o pracę wynosi 1.700 zł brutto, a wykazane stałe miesięczne wydatki wynoszą 3.050 zł. jak widać z powyższego wydatki skarżącego przekraczają znacznie jego dochód. Nie wytłumaczył on w żaden sposób, skąd bierze środki na pokrycie różnicy między dochodami a wydatkami a jest to kwota 1.3500 zł. Trudno bowiem za wyjaśnienie przyjąć lakoniczne stwierdzenie, iż korzysta on z pomocy rodziny.
Podsumowując należy stwierdzić, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. W opinii orzekającego skarżący korzysta ze środków pieniężnych uzyskiwanych z nieujawnionych źródeł dochodu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).