Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę H.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 września 2015 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 14 kwietnia 2016 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącej, na urzędowym formularzu "PPF", o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu motywowany trudną sytuacją materialną strony wynikającą z niskiej renty i przewlekłych schorzeń wymagających rehabilitacji.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z powyższego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne).
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji, gdy postępowanie przed sądem zostało prawomocnie zakończone, kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1348/10).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2016 roku o odrzuceniu skargi H.L. stało się prawomocne od dnia 24 marca 2016 roku. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż merytoryczne rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, który został złożony w dniu 11 kwietnia 2016 roku nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Ponadto skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania. Ewentualne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika nie wpłynęłoby zatem na możliwość zaskarżenia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2016 roku.
W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Rozpoznanie wniosku strony, na skutek uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu skargi, stało się bowiem zbędne. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.