Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 października 2013 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 roku.
W dniu 6 listopada 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącego, na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie doradcy podatkowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego we wniosku wynika, że J.N. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem P. ur. 1991 r. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 1.680 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi ruchomościami o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż zamierza złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże w obecnej sytuacji nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na wynagrodzenie pełnomocnika. Aktualnie całkowity jego dochód netto wynosi 1.237,20 zł. Ze względu na redukcję etatów skarżący pracował uprzednio na 1/8 etatu z wynagrodzeniem 210 zł brutto. Obecnie od dwóch miesięcy przebywa on na zwolnieniu lekarskim. Stan zdrowia skarżącego nie pozwala na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Od dłuższego czasu nie stać go na wykupienie wszystkich potrzebnych lekarstw. Wydaje niezbędne minimum na środki do przeżycia, tj. żywność i lekarstwa. Za prąd, gaz, wywóz śmieci płaci byłej żonie 75 zł miesięcznie. Wydatki na lekarstwa wynoszą 65 zł, na środki czystości ok. 30 zł. Skarżący stara się także spłacać pożyczkę w wysokości 756,44 zł.
Odnosząc się do zarządzenia referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż z tytułu wynajmowania pokoju, w którym zamieszkuje opłaca kwotę 75 zł miesięcznie i opłata ta obejmuje ok. 20% mediów. Wydatki na lekarstwa wynoszą 65-95 zł, a na środki czystości 30-70 zł. W okresie od 1 września do 28 listopada 2014 roku skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Do dnia 7 grudnia 2014 roku ZUS nie wypłacił mu zasiłku chorobowego, co spowodowało zaległości w płatnościach za media w wynajmowanym pokoju i pożyczkę bankową. Do pisma skarżący załączył następujące dokumenty: umowę użyczenia pomieszczenia mieszkalnego o powierzchni 16m², kopię recepty z dnia 27 listopada 2014 roku, kopię faktury za leki na kwotę 187,47 zł (nieczytelna data), kopię wyciągu z rachunku bankowego J. N. za okres od 14 października do 13 listopada 2014 roku (saldo 81,62 zł), kopię wyciągu z rachunku bankowego P. N. za okres od 19 czerwca do 18 listopada 2014 roku (saldo 8,17 zł) oraz listę operacji na tym rachunku za okres od 1 października do 6 grudnia 2014 roku, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu skarżącego z dnia 8 grudnia 2014 roku wraz z historią wypłat za okres od października do grudnia 2014 roku oraz kartą zasiłkową za ten sam okres oraz kopię pisma z Kancelarii Prawnej W. i Wspólnicy Spółka Komandytowa we W. z dnia 30 października 2014 roku o nieuregulowaniu zadłużenia z tytułu umowy. J. N. oświadczył, iż obecnie nie spłaca rat zaciągniętej pożyczki i umowa została mu wypowiedziana. Zalega również z płatnościami za media w wynajmowanym pokoju. Po otrzymaniu pieniędzy z ZUS skarżący zamierza w pierwszej kolejności zakupić niezbędne lekarstwa, środki czystości i żywność, a następnie starać się odnowić umowę pożyczki z bankiem i spłacać raty kredytu. Wnioskodawca oświadczył także, że jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z umowy o pracę.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. ustanowienie doradcy podatkowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie J. N. wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.237,20 zł. Ze względu na absencje spowodowane stanem zdrowia średniomiesięczne wynagrodzenie netto z ostatnich trzech miesięcy wyniosło 405,02 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi i z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji wnioskodawcy. Skarżący nie dysponuje przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada zadłużenie w wysokości ponad 24 tys. zł.
Przedstawiona sytuacja pozwala na stwierdzenie, że J. N. spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.