Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 17.10.2013r., sygn. [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R.K.ur. w 1978r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K.P. – K. ur. w 1978r. oraz synem B.K. ur. w 2009r. Rodzina mieszka w mieszkaniu rodziców skarżącego o pow. 57,89 m2, znajdującego się w K. przy ul. S. R.K. zatrudniony jest w Korporacji "F" Spółka Komandytowo Akcyjna, J.K., z siedzibą w L., na podstawie umowy zlecenia. W 2012r. uzyskał on łączny dochód w wysokości 39 564,17 zł., przy przychodzie na poziomie 49 871,22 zł. a w 2013r. jego łączny dochód wyniósł 6 507,58 zł., przy przychodzie w wysokości 7 749,06 zł.
K.P.-K. zatrudniona jest, na ½ etatu, w Stowarzyszeniu D. w K., na stanowisku kierownika ośrodka, z wynagrodzeniem w wysokości 2091,17 zł., brutto, miesięcznie (1500 zł., netto - jak podaje wnioskodawca). W 2012r. uzyskała ona łączny dochód w wysokości 27 071,11 zł., przy przychodzie na poziomie 28 935,32 zł. a w 2013r. jej łączny dochód wyniósł 35 555,69 zł., przy przychodzie w wysokości 39 774,45 zł.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: czynsz – 613,44 zł., opłatę za energię elektryczną – 275,62 zł., koszty żywności – 1800 zł., opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 249,80 zł., opłatę za telefon - od 102,28 do 330 zł., koszty lekarstw – 320 zł., podatek od nieruchomości - 25,5 zł. (306 zł.: 12 miesięcy = 25,5 zł.). Skarżący spłaca również raty kredytu w wysokości 783,91 zł., miesięcznie.
Wnioskodawca podaje, iż nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro., jest natomiast właścicielem samochodu osobowego marki Renault, rok prod. 2008.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są niepełne.
Z podanych wyliczeń wynika, że miesięczne wydatki rodziny wynoszą od ok. 4 180,55 zł. do ok. 4 408, 27 zł. a K.P.-K. zarabia tylko ok. 1500 zł., miesięcznie. Stąd też niezmiernie ważne dla sprawy jest ustalenie jaki dochód osiąga miesięcznie RK. i jakimi dysponuje środkami finansowymi. Niestety, mimo dwukrotnego wzywania go, w trybie art. 255 w/w ustawy, nie przesłał on stosownej dokumentacji umożliwiającej odpowiedź na to kluczowe pytanie. W szczególności nie ujawnił wysokości ewentualnej pomocy finansowej od rodziców. Mało wiarygodne wydaje się również twierdzenie wnioskodawcy, iż od stycznia 2013r nie prowadzi działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście nadesłania do Sądu kserokopii faktur VAT, wystawionych przez O. S.A. na rzecz: " V", na kwoty: 362,96 zł. i 298,57 zł., z dnia 26.03.2014r.
Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.
W konsekwencji w/w okoliczności trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz.270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.